AMSTERDAM - Al sinds 1986 voert Bas van der Vlies de strengste christelijke partij in ons parlement aan. Gesterkt door een hondstrouwe achterban maakt hij zich op voor nog een termijn als fractievoorzitter van de SGP. NU.nl sprak Van der Vlies aan de vooravond van de campagne.

Bekijk videoboodschap

De Staatkundig Gereformeerde Partij is niet onomstreden. Er is de afgelopen jaren veel discussie geweest over een aantal fundamentele standpunten van de partij. Vorig jaar verloor de partij de staatssubsidie, omdat vrouwen geen lid mochten worden. Uiteindelijk is besloten dat vrouwen wel lid mochten worden, maar geen openbare functie mogen bekleden.

Onlangs is SGP-burgemeester Noordergraaf, van wie vrouwen wel burgemeester of wethouder mogen worden, van de lijst gehaald. Probeert u progressieve geluiden in de partij stil te houden?

Nee, wij kenden zijn opvatting al ver voor het interview dat hij gaf. Desondanks is hij op nummer vijf aan de partij voorgedragen. Maar als je met elkaar afspreekt terwille van de campagne even gas terug te nemen over sommige heikele onderwerpen, verwacht je dat iedereen zich aan die afspraak houdt. Je moet een campagne niet laten overschaduwen door interne discussies.

Kun je hiermee de conclusie trekken dat de conservatieve tak van de SGP sterker is dan de progressieve?

Nee, want als dat zo zou zijn, dan zouden we niet tot het besluit zijn gekomen dat vrouwen lid kunnen worden van de partij.

U wilt een school met de Bijbel. Hoe staat u tegenover scholen die willen lesgeven met de Tora of de Koran?

Dat is jammer, want aan die leerlingen wordt de beste boodschap onthouden. Ik zie ook wel dat er een heleboel ouders andere keuzes maken. We hebben een systeem van vrijheid van onderwijs.

Moet de onderwijsvrijheid zo ver gaan dat leerlingen geweigerd moeten kunnen worden vanwege hun geloof?

Als een gezin weinig verwant is met het profiel van de school zou dit een motief kunnen zijn om te zeggen dat een kind beter naar een andere school kan gaan.

Het CDA wilde niet-democratische partijen verbieden. Zover kwam het niet, maar begrijpt u dat sommigen uw partij als niet-democratisch zien?

Uit niets is gebleken dat we aan criteria voldoen om verboden te worden. Zover moet het ook niet komen. Dit is ons profiel al sinds jaar en dag. We houden ons aan de democratische spelregels en de rechtsbeginselen van onze samenleving hebben wij hoog in ons vaandel staan.

Het gaat om de spanning tussen grondrechten, zoals vrijheid van godsdienst enerzijds en het antidiscriminatiebeginsel anderzijds. De VVD wil artikel 1 wel als supergrondrecht verklaren, maar dat is niet de wetsgeschiedenis. Oud-D66-minister Thom de Graaf heeft in de Kamer nog uitdrukkelijk bevestigd dat er geen hiërarchie is tussen de grondrechten.

Vergrijzing

Uit uw verkiezingsprogramma blijkt dat u niet gelukkig bent met de rolverdeling van man en vrouw. Hoe wilt u dan de vergrijzing aanpakken?

Het gaat er niet om dat wij zeggen dat vrouwen niet mogen werken. Dat zullen ze wel helemaal zelf uitmaken. Onze insteek is dat als er kinderen zijn, beide ouders zich dat bewust moeten zijn en daar consequenties aan verbinden. Een van beiden moet beschikbaar zijn voor de kinderen op de ogenblikken dat de kinderen daar behoefte aan hebben. In onze visie zouden de kinderbijslag en kinderopvanggelden samengevoegd moeten worden in wat wij het 'kindgebonden budget' hebben genoemd.

Het maakt dus niet uit of de vrouw of de man voor de kinderen zorgt?

Biologisch is dat bij het jonge kind gemakkelijker de moeder die voor de kinderen zorgt. Ten principale zeggen wij dat vader en moeder allebei hun onvervreemdbare verantwoordelijkheden hebben.

Als we spreken over de vergrijzing en steeds duurdere AOW, hoe wilt u de arbeidsparticipatie vergroten?

Maar liefst 92 procent van de arbeidsactieve bevolking houdt ver voor de 65-jarige leeftijd op met werken. Dat is een hoog percentage. Er zijn mensen die nog wel kunnen werken, maar een mogelijkheid zagen om er eerder mee op te houden. Dat moeten we gaan terugdringen. Plus dat mensen die nog willen en kunnen werken langer kunnen doorgaan na hun 65e. Tot slot kan de norm van 36 uur werken wat ons betreft weer naar 40. Wij willen wel dat de pensioensleeftijd van 65 jaar voorlopig overeind blijft.

Je moet de weg van de geleidelijkheid kiezen. De jongere generaties moeten er rekening mee houden dat ze langer door moeten werken. Degenen die nu al tegen de 65 aan zitten moeten daar natuurlijk van gevrijwaard worden.


Lucas Benschop | 'Barmhartigheid én rechtvaardigheid. Die twee dingen moet je bij elkaar houden'

Wat vindt u van het plan om de AOW te fiscaliseren?

Eerst willen we verhoging van de arbeidsparticipatie. Als dit niet lukt, dan zouden we er uiteindelijk aan kunnen gaan denken. Een boodschap die je electoraal niet veel applaus zal opleveren, maar we moeten onze kop niet in het zand steken.

Integratie

De SGP wil allochtonen kansen bieden op de arbeidsmarkt door inspanningen van overheid en sociale partners. Hoe dan?

De Nederlandse taal machtig zijn, zo snel mogelijk. We weten dat dat, zeker onder de oudere groepen, nog maar matig is gesteld. In sommige plekken in Vlaanderen zijn de kinderen en hun ouders verplicht om in en rondom scholen Nederlands te spreken.

Hoe kan je werkgevers prikkelen om allochtonen aan te nemen?

Dat is een kwestie van moraliteit. Dat heeft voor mij te maken met de normen en waarden discussie. Hoe ga je met je medemens om? Geen werk hebben, de taal niet spreken, dat is de kortste weg naar verpietering.

Maar hoe wilt u dat in concreto bereiken?

Het is onze absolute overtuiging dat als je meer investeert in de jeugd, je die investering met een dikke vette rente terugkrijgt. Te veel jeugd verlaat de school vroegtijdig en één op de zeven jongeren komt met jeugdhulp in aanraking.

Ons programma doet een moreel appel op ouders, onderwijsgevenden, jeugdhulpverleners en op de samenleving om te zien dat dit niet goed gaat zo. Natuurlijk is het moeilijk. Ik kan de ouders niet dwingen naar een wijkcentrum te gaan om hulp te vragen, maar ik kan ze er wel toe aanmoedigen.

De Bijbel leert ons barmhartigheid. Wat vond u van het beleid van minister Verdonk?

We hebben daar best onze worstelingen mee gehad. Uiteindelijk hebben we de kern ervan wel gesteund. Het generaal pardon vonden wij te grofmazig en hebben we niet gesteund. Tegelijk hebben we wel gepleit voor de menselijke maat. Het moet zo zijn dat elk dossier tegen het licht gehouden wordt en op de aspecten van barmhartigheid en humaniteit wordt bezien.

Waarom geen generaal pardon?

Het is onrechtvaardig naar al die mensen die in eenzelfde situatie hebben gezeten en wel de instructies hebben opgevolgd en het land uit zijn gegaan. Dan hadden zij net zo goed ook kunnen blijven en meeliften met het geheel.

Barmhartigheid én rechtvaardigheid. Die twee dingen moet je bij elkaar houden. Die twee bijbelse motieven staan niet los van elkaar. Ik geef toe dat er best situaties zijn geweest met gezinnen met jonge kinderen die op straat komen te staan. Dat moeten we niet willen. Het kan niet zo zijn dat mensen de straat op moeten om bij een vuilnisbak te gaan zitten. We laten geen mensen aan hun lot over.

Speelt daarbij het feit dat immigranten vaak een ander geloof hebben een rol?

Nee, het gaat om hun vluchtmotief. Als mensen vanuit hun land moeten vluchten vanwege lijfsbehoud, dan ga ik niet aan de grenzen staan om te vragen: 'ben jij christen, moslim of nog wat anders?'. Dat is niet onze benadering.

Natuurlijk is er in dat geheel een groep waarvoor we bijzonder in het krijt treden. De christenen die vanwege hun geloof hierheen komen. Sommigen kunnen in die situatie niet meer naar een islamitisch land terug.

Regeren

Ziet u een kleine partij als de uwe ook als mogelijke regeringspartij?

Bij de vorige verkiezingen was de SGP ook in onderhandeling met het CDA en de VVD, toen heeft Zalm uiteindelijk 'nee' gezegd. Maar hij had toen nog een alternatief (D66 - red.). Misschien hebben ze daar later nog wel eens spijt van gehad.

In hoever is de SGP bereid om concessies te doen?

Ons uitgangspunt ligt in de Bijbel. We weten ons met al ons doen en laten verantwoordelijk voor het aangezicht van God. Het gaat om de Bijbelse waarden en normen. Als er dingen zijn die rechtstreeks te verbinden zijn aan de wet van God, de tien geboden, is dat voor ons niet te accepteren.

Ik kan niet mee gaan werken aan een euthanasieregelgeving die het criterium 'levensmoeheid' introduceert. Ik kan me niet voorstellen dat ik meewerk aan een kabinet dat als een van haar speerpunten zou hebben de winkeltijdenwet op te heffen. Dat strijdt voor ons rechtstreeks met wat God in zijn Woord als zo zegenrijk aanreikt.

/LINKS
Website SGP
Biografie Bas van der Vlies