AMSTERDAM - VVD-leider Mark Rutte wil na de verkiezingen graag verder met het CDA regeren. In een interview met NU.nl vertelt de liberale lijsttrekker de motivatie voor gratis kinderopvang, zijn aanpak van de vergrijzing en zijn irritatie over de mediastrijd tussen Bos en Balkenende. "Mensen willen de huidige coalitie of -God behoede- een linkse coalitie. Maar zeker géén PvdA-CDA-regering."

Bekijk videoboodschap

De VVD is de afgelopen twaalf jaar aan de macht geweest. Tevreden?
We hebben zeker onder Balkenende redelijk goed gedomineerd. Balkenende zegt wel dat het allemaal zijn verdienste was, maar ik was er bij en kan je zeggen dat vooral Zalm en Hoogervorst het beleid hebben bepaald.

Zijn er dingen waar u spijt van heeft?
Juist in goede tijden moet je werken aan het aflossen van de staatsschuld. Dat heb je nodig om niet in de problemen te komen bij de vergrijzing. Dan moet je niet de uitgaven fors verhogen, zoals in de laatste fase van Paars 2 is gedaan. De PvdA drong destijds aan op hogere uitgaven en daar hebben we van geleerd. Daarom doen we het dus ook nooit meer en gaat onze sterke voorkeur uit naar het CDA en niet naar de PvdA.

Vindt u het jammer dat het CDA niet onvoorwaardelijk voor u kiest?
Ja, dat is jammer. Als het CDA en de PvdA groot uit de verkiezingen komen, gaan die twee samen regeren. Daarom is die tweestrijd ook zulke onzin. Ik zeg tegen de kiezers: laat je daar niet door in de luren leggen!
Uit peilingen blijkt dat mensen een linkse coalitie willen -God behoede zo'n Havanna aan de Maas, maar goed- of een liberale coalitie. Maar géén PvdA-CDA kabinet, dat is precies wat mensen niet willen. Dat is het irritante van strategisch stemmen: de redenering van VVD-stemmers om op Balkenende te stemmen om Bos uit het torentje te houden, zorgt er voor dat Bos juist in het torentje komt.

AOW

Volgens economen gaan bij geen van de politieke partijen de voorgestelde maatregelen om de AOW te bekostigen ver genoeg. Wat is er tegen werken na je 65e of fiscalisering van de AOW?
Er zijn nog zoveel mensen onder 65 jaar die aan de kant staan en willen werken. Dan ga ik niet tegen mensen van 65 zeggen dat ze móeten doorwerken tot hun 67e. Ik zeg niet dat je nooit aan die leeftijdsgrens van 65 moet komen, maar er is nu geen ratio voor. De VVD wil eerst mensen die willen werken aan het werk helpen. Dat doen we met gratis kinderopvang, geen bijstand voor mensen onder de 27 en de staatsschuld onder controle houden. Verder moet sociale zekerheid als een tussenstation gezien worden, niet als eindstation.

Volgens het CPB zal gratis kinderopvang nauwelijks effect hebben op het arbeidsaanbod. Economische studies laten zien dat vooral de informele oppas zoals oma of buurvrouw wordt ingeruild, maar dat vrouwen niet meer gaan werken.
Dat geloof ik niet. Ik zie het in mijn eigen omgeving; ouders tussen de 30 en 40 die anderhalf keer modaal verdienen, kunnen de opvang niet betalen. Die zeggen dat ze minder zijn gaan werken vanwege de kinderen. Je moet mensen de kans bieden en als politiek dit soort keuzes durven maken. Niet zoals de PvdA halfslachtig kinderopvang aanbieden voor drie dagen in de week. En de PvdA wil ook gratis kinderopvang voor mensen die niet werken, daar snap ik niets van.

Bent u niet bang dat de hechtheid van het gezin afbrokkelt wanneer het kind van half acht tot half zeven op school of op het kinderdagverblijf zit?
Het kind is 's avonds en in het weekend thuis en de opvang voldoet aan allerlei eisen. In buitenland, zoals Zweden, is het al goed georganiseerd. Die kinderen zijn sociaal net zo vaardig als andere kinderen. Ik ben ervan overtuigd dat een werkende moeder ook een goede moeder kan zijn. Laat iedereen het vooral zelf beslissen.

Integratie

Hoe wilt u werkgevers motiveren om allochtonen aan te nemen?
Als allochtonen ingeburgerd zijn moeten ze een stageplek kunnen krijgen, ongeacht huidskleur. Een werkgever die duidelijk discrimineert, moet hard worden aangepakt. Daarom willen we artikel 1 van de Grondwet boven de andere artikelen heffen.

Maar als een werkgever kan kiezen tussen een Nederlander en bijvoorbeeld een Turk dan kan hij toch gewoon de Nederlander kiezen en beweren dat diens cv beter is?
Dan kom je op een ander punt. Dat kun je nooit oplossen vanuit de overheid. We hebben geen maakbare samenleving, sorry. Het is een maatschappelijke opdracht van het MKB en de brancheorganisaties. Overigens zullen werkgevers van vooral banen voor lageropgeleiden straks de allochtonen wel móeten aannemen, want dan zijn alle Nederlandse mannen in die categorie op. Bovendien is een bedrijf met zowel autochtone als allochtone medewerkers succesvoller en creatiever.

Wat is er tegen anoniem solliciteren zoals dat in Frankrijk en België gebeurt?
Hou nou toch op. Hier ben ik absoluut op tegen. Dat slaat nergens op. Dan komt iemand na een anonieme brief binnen en die blijkt Turk te zijn. Dat zorgt niet voor een cultuurverandering in de samenleving.


Lucas Benschop | 'Een startende ondernemer krijgt de eerste drie jaar geen last van Zalm'

In uw verkiezingsprogramma schrijft u dat u het aantal startende ondernemers in vier jaar tijd wilt verdubbelen. Hoe gaat u dat aanpakken?
Je moet het sociaal benaderen. Als je failliet bent gegaan dan moet de samenleving niet zeggen 'ha ha, jij bent lekker mislukt', maar 'at least you tried', zoals in de VS. Die mentaliteit kun je als overheid niet afdwingen, maar je kunt het bespreken. Ook moet je fiscale barrières wegnemen. Heel simpel: een startende ondernemer krijgt de eerste drie jaar geen last van Zalm, hij hoeft geen belasting te betalen. Dat scheelt een hoop administratie. Durfkapitaal moet makkelijk verkrijgbaar zijn en veel vergunningen kunnen worden afgeschaft.

Maar er is toch een reden voor dat je vergunningen moet aanvragen? Is voorkomen niet beter dan genezen?
Nee, want je kunt vooraf heel goed risicoprofielen opstellen, waarmee je de foute lui gemakkelijk kan vinden. Alle bedrijven worden nu lastig gevallen door controles. Dat geeft veel bureaucratie en irritatie voor iedereen, terwijl maar 1 procent fout bezig is. We moeten van een samenleving die op wantrouwen is gebaseerd naar één die meer vertrouwen vooraf toont.
Ook de boeren willen graag minder regels. Daar worden ze gek van. Ik was laatst bij een boerderij in Noordbroek, in Groningen. Die man is anderhalve dag per week bezig met de boekhouding. De uitbreiding van zijn koestal liep volkomen vast. Wij willen dat hij slechts één loket heeft voor dit soort zaken. Daarachter maken we ruzie en we komen met één mond naar buiten.

De provincie moet volgens u terug naar haar traditionele taken, zoals ruimtelijke ordening en milieu. Overige taken zoals jeugdzorg kunnen naar gemeentelijk niveau. Komt er dan niet te veel druk op de gemeenten?
Nee hoor, gemeenten klagen altijd. Ik heb het zelf aangehoord als staatssecretaris van Sociale Zaken toen de gemeenten de verantwoordelijkheid kregen voor de bijstand. Dat was toen ook een heel drama, maar het liep vanaf dag 1 prima. Gemeenten: iets meer zelfvertrouwen dus.

Milieu

Waarom investeert u niet meer in openbaar vervoer als milieuvriendelijk alternatief?
Dat werkt alleen voor de zestig grote steden en als je bedrijf binnen een paar honderd meter van het station ligt. Het fileprobleem los je er niet mee op. Nederland is het meest dichtgeslibde land van Europa. Kijk naar de route Amsterdam-Almere, daar moet snel iets aan gebeuren. Daar moeten drie stroken bij.
Asfalt is economisch zwaar nodig. Een pakjesbedrijf dat wilde investeren op Schiphol, besloot het niet te doen. Want als je Schiphol uitrijdt, komt je direct op de permanente parkeerplaats genaamd de A4. Files zijn niet alleen slecht voor de economie, ook voor het milieu.

Toch staat er weinig over het milieu in uw verkiezingsprogramma.
Dat vond het partijcongres ook en daarom komt er een extra paragraaf bij. Milieu wordt een groot thema tijdens de verkiezingen. Ik heb wel wat controversiële ideeën als het gaat om milieu. Zo ben ik voor kernenergie. En ontwikkelingssamenwerking moet ook worden gebruikt om landen te helpen milieuvriendelijker te worden. 20 tot 30 procent van de wereldwijde CO2 komt van brandende veenbossen op Borneo: als we daar iets aan kunnen doen, moeten we dat doen, ook als dat niet valt onder officiële ontwikkelingssamenwerking. Dat bepalen we zelf wel.


Lucas Benschop | 'Wouter Bos is geen Wim Kok, Bos is Joop den Uyl'

Die punten die u toevoegt klinken vrij links. Past u toch niet beter bij de PvdA?
Die punten gaan we wel rechts-liberaal invullen. De PvdA heeft maar één antwoord op ellende en dat is geld erbij: 'Hier, u bent gecertificeerd zielig. Als u daar nu gaat zitten, gaan wij het helemaal voor u regelen.'

In 1998 zat de VVD nog met de PvdA in de regering.
Ja, omdat we toen een liberale agenda van euthanasie, homohuwelijk, gelijke behandeling wilden regelen. Maar Wouter Bos is geen Wim Kok. Bos is Joop den Uyl, veel linkser. Bos legt de hele rekening bij de middengroepen. Dat zijn juist de mensen die Nederland op een structureel economisch groeipad moeten krijgen. Dat is tegen alles waar ik in geloof. Ik sluit hem niet uit als regeringspartner -het land moet wel geregeerd worden- maar het lijkt me complex om met hem tot een regeerakkoord te komen.

/LINKS
Website VVD
Biografie Rutte
Rutte op Hyves