DEN HAAG - In de peilingen staat zijn partij op fors verlies, maar VVD-lijsttrekker Mark Rutte ligt er niet wakker van. "Ik relativeer de peilingen. Er is iets aan het veranderen in de campagne. We hebben de afgelopen weken last gehad van de tweestrijd tussen CDA en PvdA om het premierschap, maar ik merk op straat dat het daar niet meer over gaat. De mensen die ik spreek willen het over de inhoud hebben."

En dus gaat de VVD "een goede uitslag halen", zegt Rutte maandag in een interview met het ANP. Hoe hij het begrip 'goede uitslag' definieert, wil hij niet nader toelichten. "Ik ga niet meedoen aan die Haagse spelletjes."

Van Aartsen

In elk geval is de situatie anders dan na de gemeenteraadsverkiezingen in maart, toen zijn voorganger Jozias van Aartsen aftrad omdat het aantal behaalde raadszetels lager was dan de ondergrens die hij vooraf voor zichzelf had gesteld. "Van Aartsen was geen gekozen lijsttrekker."

Rutte twijfelt er geen seconde aan dat de VVD met haar verkiezingsprogramma op de juiste koers zit. "Wij hebben een visie en we hebben ideeën. We hebben het lef om door te pakken. De meeste Nederlanders willen geen coalitie van CDA en PvdA. Ze willen dat het beleid van dit kabinet wordt voortgezet."

En dat kan alleen als de VVD meedoet. Met het CDA hebben de liberalen de afgelopen jaren goed samengewerkt, maar de ideeën kwamen van de VVD. "Zij de premier, wij het beleid." Ook de komende vier jaar moet de VVD weer de drijvende kracht worden achter de verdere hervormingen. "Het CDA-programma komt neer op 67 pagina's uitleggen dat je niets wil veranderen."

Energiebedrijven

Anderhalve week voor de verkiezingen maakt Rutte zich zorgen of het CDA wel alle gemaakte afspraken wil uitvoeren. De wet om de energiebedrijven te splitsen en de huurliberalisatie dreigen door de Eerste Kamer over de verkiezingen heen getild te worden. "Ik roep het CDA op de rug recht te houden", aldus Rutte.

"Uitstel zou onverstandig zijn. Je moet je oren niet laten hangen naar de lobby van de energiebedrijven." Het CDA kan wat Rutte betreft leren van de PvdA. "Je ziet wat er gebeurt bij de kiezers als je gaat draaien". De VVD-leider verwijst daarmee naar uitlatingen van Wouter Bos over de genocide onder Armeense Turken, de AOW en over de voorkeuren voor een nieuwe coalitie.

Coalities met andere partijen sluit Rutte op papier niet uit, maar hij formuleert wel een fiks aantal breekpunten. Eerder al zei hij heel weinig te voelen voor een kabinet met CDA en ChristenUnie.

Concessies

Als het gaat om immateriële onderwerpen (euthanasie, abortus) zal de VVD geen concessies doen aan de partij van André Rouvoet. "Dat zijn breekpunten, ja." Hetzelfde geldt voor 'linkse' maatregelen in de sociale zekerheid, waarvan Rutte vreest dat de ChristenUnie ze wil, of om een generaal pardon voor uitgeprocedeerde asielzoekers.

Dat laatste punt maakt ook onderhandelingen met de PvdA heel moeilijk, voorziet Rutte. Breekpunten met de sociaaldemocraten vormen verder het PvdA-plan om rijkere ouderen te laten meebetalen aan de AOW en een aantasting van de hypotheekrenteaftrek.

Hypotheekrente

Vooral op dat laatste punt is Rutte heel beslist. "De hypotheekrenteaftrek moet blijven. Tot in lengte van jaren. Als je daaraan gaat morrelen zet je de woningmarkt op slot. De economische schade zou gigantisch zijn. Catastrofaal." Uiteenlopende instituten als het Centraal Planbureau en de OESO, die het kabinet hebben geadviseerd de renteaftrek aan te pakken, zitten er gewoon naast, aldus Rutte.

Een belangrijk argument voor de renteaftrek is ook dat de overheid betrouwbaar moet zijn. Als het gaat om de duur van de WW, die de VVD met de helft wil bekorten, geldt dat argument volgens Rutte niet. "Bij de hypotheekrenteaftrek gaat het om de persoonlijke financiële planning van mensen. De WW is een collectieve voorziening."

Maar de VVD heeft niet alleen de beste voorstellen over economie en financiën, ook bij een 'links' onderwerp als het milieu kun je bij de VVD terecht, zegt Rutte. "Wij hebben een groenrechtse agenda. Wij zeggen: stoppen met verouderde technologie en inzetten op meer innovatie. Kernenergie moet deel uitmaken van onze energievoorziening."

Milieu

Anders dan GroenLinks ziet Rutte economische groei als een voorwaarde om goed milieubeleid te kunnen betalen. "In de filosofie van GroenLinks, die het belastingstelsel wil vergroenen, zie ik niks. Het is naïef om te denken dat je het milieu kunt redden door minder economische groei. En de PvdA zoekt haar heil te veel in subsidies."

Wouter Bos

De PvdA is onder Bos flink naar links opgeschoven, vindt Rutte. Onder Wim Kok was dat nog een gematigde partij, maar nu wil ze veel te veel nivelleren. En de PvdA wil niet regeren met minister voor Vreemdelingenzaken Rita Verdonk, nummer twee op de VVD lijst. "Personen uitsluiten, het lijkt de tijd van Den Uyl wel."