AMSTERDAM - De regeringspartijen CDA en VVD en voormalige coalitiepartner D66 doen in hun verkiezingsprogramma's meer om de kosten van de vergrijzing op te vangen dan de oppositiefracties. Dat blijkt uit de doorrekening van de programma's van acht partijen door het Centraal Planbureau (CPB). D66 scoort het allerbeste. Dat komt vooral dat die partij als enige voorstelt de AOW-leeftijd naar 67 jaar te verhogen.

De PvdA komt in de donderdag gepubliceerde CPB-doorrekeningen als slechtste uit de bus wat betreft de positie van de schatkist op lange termijn, ondanks het plan rijkere ouderen te laten meebetalen aan de AOW. Overigens doet wat het CPB betreft geen enkele partij voldoende om de lasten van de vergrijzing tijdig op te vangen. Hoe langer daarmee wordt gewacht, hoe hoger de rekening die in de toekomst voor de vergrijzing wordt gepresenteerd.

Vooral VVD en D66 komen goed tevoorschijn uit het vergelijkend onderzoek van het CPB. De programma's van die partijen zorgen op lange termijn voor de meeste economische groei en leiden dan ook tot de laagste werkloosheid. Op de korte termijn boekt GroenLinks de beste resultaten bij het bestrijden van de werkloosheid.

Gezin

Wat koopkracht betreft komen de programma's van GroenLinks en SP als beste uit de bus. Een doorsnee gezin krijgt er dankzij GroenLinks 2 procent bij, en bij de SP 1,5 procent. Bij VVD en D66 is dat 1,25 procent en bij CDA, PvdA en ChristenUnie 1 procent.

Maar de programma's van GroenLinks en SP zijn op termijn minder gunstig voor de positie van de schatkist. De VVD wil weliswaar de inkomstenbelasting over de hele linie verlagen, maar scoort daarmee niet het best in de koopkracht. Lagere belasting vertaalt zich in meer vraag naar banen door het bedrijfsleven, en dat drukt de lonen en daarmee dus ook de koopkracht.

Directeur Coen Teulings van het CPB noemde donderdag bij de presentatie van de cijfers de verschillen tussen de maatregelen die de partijen in hun verkiezingsprogramma's voorstellen 'fors'. Zo bezuinigen SP en GroenLinks stevig op Defensie en infrastructuur, maar steken zij wel veruit het meeste extra geld in de sociale zekerheid.

Ook als het gaat om extra geld voor onderwijs doen SP en GroenLinks het meeste, samen met D66. Die laatste partij bezuinigt weer het meeste op de sociale zekerheid, gevolgd door de VVD.

Lastenverlichting

D66, SP en VVD doen het meeste aan lastenverlichting voor gezinnen. Bij alle partijen, behalve CDA en ChristenUnie, gaan de lasten voor bedrijven omhoog, veruit het meeste bij de SP. GroenLinks verhoogt de milieulasten het meeste.

In reactie op het CPB-rapport toonden alle partijen zich traditiegetrouw tevreden over de uitkomsten. Volgens Tweede Kamerlid Ferd Crone van de PvdA kiest zijn partij de komende jaren bewust voor meer geld voor onderwijs, milieu en arbeidsmarkt. Zij accepteert dat ze daardoor in vergelijking met andere verkiezingsprogramma's slechtere resultaten boekt op het terrein van economische groei en begrotingsoverschot. De andere partijen investeren volgens Crone te weinig, en zullen dat in latere jaren alsnog moeten doen.

Inkomens

De CPB-doorrekening maakt geen einde aan de strijd tussen CDA en PvdA als het gaat om de inkomens van de middengroepen. De PvdA claimt dat tweeverdieners tot 64.000 euro per jaar er door haar programma fors op vooruit gaan. Maar volgens CDA-minister Joop Wijn van Economische Zaken is daarbij geen rekening gehouden met de beperking van de hypotheekrenteaftrek die de PvdA in petto heeft.

Volgens de PvdA raakt die laatste maatregel alleen de hogere inkomens.