DEN HAAG - PvdA-leider Wouter Bos verweet premier Jan Peter Balkenende donderdag dat hij het debat over de miljoenennota heeft gemaakt tot een 'flutdebat' door niet in te gaan op voorstellen uit verkiezingsprogramma's.

Balkenende vindt dat hij in de Tweede Kamer niet aangesproken kan worden als lijsttrekker van het CDA, maar als premier die het beleid van de coalitie van CDA en VVD verdedigt. Bos stelde daarop dat ook de troonrede en de daaropvolgende toelichting van Balkenende gebruikt is om politiek te bedrijven.

"Ik wil gewoon horen wat u vindt van nog meer bezuinigingen in de zorg", zei Bos, verwijzend naar het verkiezingsprogramma van het CDA. Toen de premier daarop niet wilde ingaan karakteriseerde Bos het debat als flut.

Kritiek

Ook fractievoorzitter André Rouvoet van de ChristenUnie vond dat Balkenende kritiek uit de weg ging. Hij verweet hem net als GroenLinks-leider Femke Halsema niet in te gaan op de 'aanrechtbelasting', ofwel het belastingvoordeel dat niet-werkende partners hebben.

Bos herhaalde dat hij moreel leiderschap mist bij Balkenende, omdat het kabinet wel offers vraagt van de zwakste mensen, maar de hoogste inkomens ongemoeid laat. Balkenende zei dat geen enkel kabinet zoveel heeft gedaan om de topinkomens aan te pakken als het huidige.

Openheid

Hij doelde op de verplichting openheid te geven over de inkomens en over de normen die gesteld zijn aan de salarissen in de publieke sector. Bos verwijt Balkenende dat hij niet rijkeren via de belasting laat meebetalen aan de AOW en de aftrek van hypotheekrente voor de hoogste inkomens ongemoeid wil laten.

Balkenende zei dat de kwetsbaarste groepen in de samenleving het meest profiteren van de economische opleving en dat Nederland het door het kabinetsbeleid economisch beter doet dan andere landen.

Gesteggel

Het debat stond vooral in het teken van wat werd genoemd 'gesteggel' over cijfers. Balkenende voerde aan dat de koopkracht is verbeterd, maar de linkse partijen verwijten hem dat hij geen rekening houdt met huren en bezuinigingen in de zorg.

Balkenende erkende dat het nog niet op alle fronten even goed gaat als in 2001. Hij beet Bos toe dat hij moest toegeven dat er "onder paars meer lastenverlichting was dan nu, maar we de negatieve naweeën daarvan in de daarop volgende jaren scherp hebben ervaren".

Succes

De premier bestreed dat hij zelfgenoegzaam is en zei dat het economische succes van het kabinet ook is te danken aan de loonmatiging die werkgevers en werknemers samen overeenkwamen.

De minister-president nam het voorstel van CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen over om de uitkering van mensen die volledig arbeidsongeschikt zijn, met terugwerkende kracht tot 1 januari dit jaar te verhogen van 70 naar 75 procent van het laatst verdiende loon.

Premier

Minister Gerrit Zalm van Financiën zei over het verwijt dat Balkenende het debat uit de weg gaat: "Dat is het enige waar ze nog mee aan kunnen komen." Volgens Zalm kan ook de oppositie er niet omheen dat het economisch goed gaat met Nederland. VVD-leider Rutte zei dat het onderscheid dat Balkenende maakte tussen zijn rol als premier en zijn rol als lijsttrekker een beetje gekunsteld overkwam.