Harvard University kan weer op adem komen nu een rechter het verbod op buitenlandse studenten langer blokkeert. Maar het is onduidelijk of de Amerikaanse topuniversiteit het ook op de lange termijn zal winnen van president Donald Trump. Dit weten we nu.

Op de dag dat in Harvard negenduizend studenten hun diploma uitgereikt kregen, behaalde de topuniversiteit een voorlopige overwinning op de regering-Trump. Een federale rechter verlengde het bevel dat het onmogelijk maakt om buitenlandse studenten zomaar van de universiteit te sturen. Daarmee kunnen zevenduizend internationale studenten - althans voorlopig - opgelucht ademhalen.

Tegelijkertijd deed Trumps eigen ministerie van Binnenlandse Veiligheid een stapje terug. Harvard krijgt van het ministerie dertig dagen de tijd om aan te tonen dat de universiteit tegemoetkomt aan sommige eisen. De regering wil onder meer informatie over studenten die zich hebben "misdragen" tijdens demonstraties op de campus.

Strijd tussen Harvard en Trump gaat maanden terug

Het was niet de eerste keer dat Harvard, in Cambridge nabij Boston, in aanvaring kwam met Trump. Die strijd gaat enkele maanden terug. Meteen na zijn aantreden ondertekende de president een decreet dat universiteiten verplicht om antisemitisme aan te pakken. Harvard lag daarbij onder een vergrootglas. Daar hadden, net als op sommige andere universiteiten, vorig jaar pro-Palestijnse demonstraties plaatsgevonden.

Maar ook daarvoor was Harvard al het doelwit van conservatieve politici. Die associëren de universiteit met progressieve ideologieën. Volgens Trump is het universitair onderwijs "doordrenkt van marxisten en gekken".

Na zijn aantreden wilde Trump de topuniversiteiten doorlichten. Ook zou hij zich bemoeien met de toelating van studenten en de aanstelling van personeel. Als ze niet meewerkten, zouden Harvard en andere universiteiten hun subsidies verliezen.

Onder druk van studenten en medewerkers ging Harvard niet mee in die eisen van Trump. In een bericht aan studenten en personeel schreef de rector dat "geen enkele regering zou mogen voorschrijven wat particuliere universiteiten mogen onderwijzen, wie zij mogen toelaten en in dienst nemen, en welke studie- en onderzoeksgebieden zij mogen volgen".

Verzet werd Harvard niet in dank afgenomen

Trump dreigde de belastingvrije status van de universiteit in te trekken. Extra federale subsidies werden stopgezet. Ook gaf hij de overheid de opdracht om alle financiële contracten met Harvard op te zeggen. Zo zou de universiteit 100 miljoen dollar mislopen. Volgens de president kan dat geld beter naar businessscholen gaan. Trump studeerde zelf aan zo'n instelling.