Verkiezingsupdate Ondanks jubelstemming heeft Walz als running mate risico's
Door Matthijs le Loux9 aug 2024 om 15:52
NU.nl praat je wekelijks bij over de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 5 november. Met deze week: ondanks de uitbundige feeststemming bij de Democraten heeft de keuze van presidentskandidaat Kamala Harris voor running mate Tim Walz ook risico's.
In deze wekelijkse update krijg je een overzicht van het grote nieuws, maar behandelen we ook minder in het oog springende ontwikkelingen en 'zijpaden' en delen we interessante bronnen en korte analyses om je meer context te bieden.
Het was de week van gouverneur Tim Walz (uitspreken als walls, muren) van de staat Minnesota. Uiteindelijk ging de race om het mogelijke vicepresidentschap tussen hem en Josh Shapiro, de gouverneur van de staat Pennsylvania. Walz geldt voor veel commentatoren als een 'veilige keuze', maar niet iedereen is het daar helemaal mee eens.
Andrew Gawthorpe, historicus aan de Universiteit Leiden en auteur van de nieuwsbrief America Explained, ziet twee redenen waarom de keuze voor Walz ook risico's met zich meebrengt. "De eerste is dat Shapiro Harris op een heel directe manier had kunnen helpen om te winnen in Pennsylvania, de belangrijkste swingstaat. Als ze die niet pakt, wordt het veel moeilijker om de verkiezingen te winnen."
Veel wetenschappelijk bewijs dat een running mate zijn of haar thuisstaat kan leveren is er niet, schreef NU.nl eerder. Gawthorpe nuanceert dat: "Voor een grote boost, van 3 procentpunten of zo, is inderdaad niet veel bewijs. Maar verder zijn de resultaten gemengd: sommige studies laten zien dat je wel voordeel kunt behalen als je iemand kiest die heel bekend en populair is in de eigen staat. Dat kan iets in de orde van 0,1 tot 0,5 procent extra stemmen opleveren."
"Als je kijkt hoe dun de marges zijn in Pennsylvania, kan dat het verschil tussen winst en verlies betekenen." De Republikein Donald Trump won de 'Keystone State' in 2016 met een voorsprong van 0,72 procent, de huidige Democratische president Joe Biden in 2020 met 1,17 procent.
Links, linkser, linkst
"Het tweede risico is dat Walz veel makkelijker kan worden afgeschilderd als ontzettend links", zegt de historicus. "Harris zelf wordt door veel mensen al gezien als heel links. Ze heeft er niet voor gekozen haar campagne te voorzien van wat ideologisch tegenwicht door te kiezen voor iemand die geldt als gematigd, zoals Shapiro."
Bovenstaande risico's betekenen natuurlijk niet dat Walz geen voordelen had ten opzichte van Shapiro. Ingewijden zeggen dat Harris het gewoon veel beter kan vinden met de gouverneur van Minnesota en zich zorgen maakte over de brandende ambities van zijn collega uit Pennsylvania. "Een senator uit die staat, John Fetterman, gaf haar campagneteam de waarschuwing: Shapiro is geen teamspeler, die vindt het niet fijn om de tweede viool te spelen."
Walz wist wel te overtuigen op dat front. "Hij staat aan het einde van zijn carrière en is geen rijzende ster binnen de partij. Hij zou tevreden zijn met een rol als vicepresident."
Tim Walz begroet een aanhanger tijdens een bijeenkomst in de staat Michigan. | Beeld: AP
'Keep these good vibes going'
Gawthorpe denkt dat Walz daarnaast een brugfunctie kan vervullen binnen de Democratische Partij. Hij is een linkse, progressieve populist met de uitstraling van een oprechte 'dad' uit het Amerikaanse Midden-Westen. "In sommige peilingen doet Harris het slechter dan Biden bij oudere witte kiezers. Je kunt beargumenteren dat Walz die groep beter kan bereiken dan Shapiro had gekund, terwijl de progressieven hem ook op handen dragen, wat bij Shapiro ook niet het geval is."
Walz was volgens de historicus de beste keuze om de golf van eenheid en enthousiasme binnen de Democratische achterban op gang te houden. "Dit was het eerste grote moment waarop het verhaal in de media had kunnen verschuiven sinds bekend werd dat Harris het overnam van Biden. Met Shapiro was dat misschien geworden: 'Democratische Partij verdeeld over Israël, campagne Harris zakt in'. Met Walz kan Harris het enthousiasme nog even gaande houden, hopend dat zich niks aandient dat die bubbel doorprikt."
Het is wel de vraag of dat voldoende is. Gawthorpe: "Partijeenheid is maar een van de dingen die je nodig hebt om verkiezingen te winnen. Als je denkt dat Walz niet zoveel aantrekkingskracht heeft buiten de partij, moet je vragen of Harris de juiste keuze heeft gemaakt."
Republikeinen bekritiseren militair verleden van Walz
J.D. Vance, de running mate van de Republikeinse presidentskandidaat Trump en zelf oud-marinier, opende woensdag de aanval op het militaire verleden van Walz. Hij beweert dat Walz zijn 24-jarige loopbaan als reservist bij de Nationale Garde in 2005 afsloot om te voorkomen dat hij naar Irak zou worden gestuurd.
"Toen Tim Walz door zijn land werd gevraagd naar Irak te gaan, weet u wat hij deed? Hij vertrok bij het leger en liet zijn eenheid zonder hem gaan", zei Vance op een campagnebijeenkomst in Michigan.
De bekende feiten bieden weinig ondersteuning voor die stelling. Walz diende in februari 2005 papierwerk in om zich verkiesbaar te stellen voor het Huis van Afgevaardigden. In mei van dat jaar ging hij met pensioen bij de Nationale Garde. Zijn artillerie-eenheid kreeg medio juli, twee maanden na zijn vertrek, opdracht zich voor te bereiden op een mogelijke uitzending naar Irak. Het daadwerkelijke bevel volgde in augustus, zei Garde-commandant Ryan Rossman tegen Minnesota Public Radio.
De kritiek doet denken aan een rel rond John Kerry, de Democratische presidentskandidaat in 2004. Een groep veteranen trok details over Kerry's tijd als kapitein van een licht patrouilleschip ('swift boat') tijdens de Vietnamoorlog in twijfel en stelde dat hij zijn oorlogsmedailles niet had verdiend. De claims werden later ontkracht, maar speelden een rol bij zijn verlies tegen George W. Bush. De term 'swiftboating' ging de boeken in als een leugenachtige aanval op de geloofwaardigheid en vaderlandsliefde van een politieke rivaal.
De lastercampagne tegen Kerry werd georkestreerd door politiek strateeg Chris LaCivita, nu een van de campagneleiders van Trump. LaCivita plaatste donderdag op X een link naar een artikel van de Britse tabloid Daily Mail met de kop: 'Mijn zoon werd gedood in Irak nadat Tim Walz zijn militaire eenheid had 'achtergelaten'".
En verder...
Donald Trump en Kamala Harris gaan op 10 september met elkaar in debat op de zender ABC. Trump zegt nog twee debatten te willen plannen in dezelfde maand, bij Fox en NBC. Die zenders en het campagneteam van Harris hebben nog niet gereageerd op dat plan.
De Franse artiest Woodkid voegt zich bij de lange rij muzikanten die niet willen dat Trump hun muziek gebruikt tijdens zijn campagne. Het gaat om het nummer Run Boy Run. "Dat is een lhbt+-lijflied geschreven door mij, een trotse lhbt+-artiest. Hoe ironisch", schreef Woodkid op X.
Robert F. Kennedy wordt niet vervolgd voor het dumpen van het karkas van een berenwelp in Central Park in New York. De wetsovertreding door de onafhankelijke presidentskandidaat is inmiddels verjaard.
Tim Walz begroet een aanhanger tijdens een bijeenkomst in de staat Michigan. | Beeld: AP