Biden wil af van levenslange benoeming hoogste rechters

Door onze nieuwsredactie
29 jul 2024 om 14:58

De rechters van het Amerikaanse hooggerechtshof moeten niet langer voor het leven worden benoemd, maar voor een periode van achttien jaar, vindt Joe Biden. De Amerikaanse president noemt de hervorming van het hooggerechtshof een prioriteit tijdens zijn resterende zes maanden.

In een toespraak op maandag in de presidentiële bibliotheek van Lyndon B. Johnson in Texas gaat Biden een voorstel doen om het hooggerechtshof verregaand te hervormen.

In een opiniestuk in The Washington Post maakt de president al deels duidelijk hoe hij zo'n hervorming voor zich ziet. "Niemand staat boven de wet", schrijft hij in de krant. "Niet de president van de VS. Niet een rechter van het hooggerechtshof. Niemand."

De voorbije maanden was er veel te doen om beslissingen van het Amerikaanse hooggerechtshof, zoals het terugdraaien van het landelijke recht op abortus en het besluit om oud-president Donald Trump verregaande juridische onschendbaarheid te verlenen. Biden verwijt het hof "gevaarlijke en extreme" uitspraken te hebben gedaan.

Maximaal achttien jaar en gedragsregels

De president zou willen dat er een limiet komt te staan op de duur van de benoeming van een hoge rechter. Nu is de aanstelling levenslang. Bij het overlijden van een van de negen rechters kan de op dat moment zittende president een vervanger aanstellen. Biden stelt voor dat de maximale termijn op achttien jaar komt te liggen.

Ook wil Biden dat er strengere gedragsregels komen voor de hoogste rechters. Eerder dit jaar heerste er controverse rond rechter Samuel Alito, omdat bij zijn huis een vlag wapperde die wordt geassocieerd met de beweging die toenmalig president Donald Trump in 2020 ondanks zijn verlies in het Witte Huis wilde houden. Bij een andere rechter, Clarence Thomas, was er ophef omdat hij dure cadeaus had ontvangen van een rijke donor. Bij gebrek aan bindende gedragsregels is weinig te doen tegen dit soort acties.

Biden wil ook dat rechters verplicht worden om giften te onthullen, zich onthouden van politieke activiteiten en zich afzijdig houden van zaken waarin sprake kan zijn van belangenverstrengeling.

Biden wil vertrouwen van bevolking herstellen

Ondanks de wens van Biden zal het in de praktijk moeilijk zijn om de hervormingen door te voeren, gezien de verdeeldheid in het Amerikaanse Congres. Voor een hervorming is ook de steun van de Republikeinen nodig. Maar de president schrijft dat er onder de bevolking breed draagvlak is voor de hervormingen die hij bepleit. "We kunnen en moeten het vertrouwen van de bevolking in het hooggerechtshof herstellen."

Een derde hervorming die Biden op het oog heeft, is een wijziging van de grondwet waardoor oud-presidenten zich niet langer zouden kunnen beroepen op immuniteit bij een vervolging. Momenteel probeert Trump met dat argument onder zijn rechtszaken uit te komen. Het hooggerechtshof ging daar begin deze maand deels in mee.

Maar zo'n grondwettelijke aanpassing is op dit moment praktisch onhaalbaar, gezien een tweederdemeerderheid nodig is in beide kamers van het Congres.

Verslaggever Matthijs le Loux: 'Biden van gedachten veranderd'

Voordat hij president werd, was Biden niet erg te porren voor hervorming van het hooggerechtshof, maar een aantal besluiten van de opperrechters in de afgelopen jaren hebben hem van gedachten doen veranderen. Het hooggerechtshof beëindigde het landelijke recht op abortus, legde diversiteitsquota voor toelating van studenten aan universiteiten aan banden en stak een stokje voor Bidens plan om studieleningen gedeeltelijk kwijt te schelden.
Een recent besluit lijkt de laatste druppel te zijn geweest voor Biden. De conservatieve meerderheid in het hooggerechtshof bepaalde begin juli dat presidenten vergaande juridische immuniteit hebben. Dat was een grote overwinning voor Donald Trump, die in meerdere zaken wordt vervolgd voor vermeende misdrijven tijdens zijn presidentschap. Biden veroordeelde dat besluit in hardere taal dan we eerder van hem hoorden.
De Democraat zit nog zo'n zes maanden in het Witte Huis en heeft zijn blik inmiddels strak gericht op zijn politieke nalatenschap. Hervorming van het hooggerechtshof is een van zijn belangrijkste doelen op dat vlak. Of hij het daadwerkelijk voor elkaar zal krijgen, is een tweede: het Congres is zo diep verdeeld, dat de ambitieuste plannen roemloos sneuvelen. Vooral zijn voorgestelde grondwetswijziging heeft weinig kans van slagen, omdat twee derde van zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat daarmee akkoord moet gaan.
Maar zelfs als ze sneuvelen in het Congres, kunnen Bidens plannen zijn beoogde opvolger, Kamala Harris, wel helpen tijdens de verkiezingscampagne. Uit peilingen blijkt steevast dat het hooggerechtshof op veel onderwerpen, zoals abortus, uit de pas loopt met een meerderheid van de Amerikaanse bevolking.

Heb jij een vraag over dit nieuws?

Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.

NUjij-reacties

Reacties op dit nieuwsbericht1.1K reacties