Biden tegen Trump wisten we al: dit is nog wél interessant aan Super Tuesday
De grootste dag van de Amerikaanse voorverkiezingen is aangebroken: Super Tuesday. In vijftien staten wordt er gestemd op potentiële presidentskandidaten. Wat houdt deze dag precies in? En hoe spannend is het nog met Biden en Trump als gedoodverfde winnaars?
Voorverkiezingen op Super Tuesday
Vandaag worden in vijftien staten en in Amerikaans Samoa voorverkiezingen gehouden. Ook worden de resultaten van de Democratische voorverkiezingen in Iowa bekendgemaakt. Op geen enkele andere dag op de verkiezingskalender zijn er zoveel stembusgangen tegelijk. Daarom staat 5 maart bekend als 'Super Tuesday'.
De voorverkiezingen bepalen wie de Democraten en de Republikeinen nomineren voor de presidentsrace in november. Kandidaten winnen afgevaardigden (delegates) uit de staten en territoria. Hoe meer inwoners de staat heeft, hoe meer afgevaardigden. Zij brengen hun stem uit tijdens de nationale conventie van hun partij. Voor de Republikeinen is die van 15-18 juli en voor de Democraten van 19-22 augustus.
Om de nominatie al tijdens de eerste stemronde van de conventie veilig te stellen, moet een Democratische kandidaat 1.968 afgevaardigden achter zich hebben. Een Republikein heeft 1.215 nodig. Tikken de kandidaten die aantallen aan, dan is de race gelopen.
Onder de staten waar vandaag wordt gestemd, zijn ook enkele grote, zoals Californië en Texas. Daar zijn veel afgevaardigden te winnen.
Voor de vraag wie de presidentskandidaten zullen worden, is Super Tuesday niet meer zo interessant. Het wordt Biden versus Trump in november, tenzij er gekke dingen gebeuren. Maar er zijn wel een aantal zaken om op te letten. We zetten de drie belangrijkste op een rij.
Nikki Haley bereidt zich voor op een knuffel met een gepensioneerde generaal tijdens een campagnebijeenkomst in Maine op 4 maart. | Beeld: AFP1. Wat Trump-concurrent Nikki Haley gaat doen na Super Tuesday
De oud-governeur van South Carolina en oud-VN-ambassadeur won begin deze week haar eerste voorverkiezing van Trump. De plek waar dat gebeurde, Washington, is alleen weinig representatief: het is een Democratisch bolwerk met een klein aantal hoogopgeleide en relatief gematigde Republikeinen. Het staat zo goed als vast dat de zegetocht van haar rivaal in andere staten zal blijven voortduren.
Haley weigert de handdoek in de ring te gooien. Ze zegt dat Republikeinse kiezers recht hebben op een keuze. Blijft ze in de race en worden Trumps presidentiële ambities gedwarsboomd, bijvoorbeeld door een van de rechtszaken tegen hem of een gezondheidscrisis, dan verkeert Haley in een goede positie om zichzelf op te werpen als invaller.
Tegelijkertijd is er weinig eer te behalen aan constant verliezen tegen Trump. Het kost ook veel geld om de campagne voort te zetten. Na haar verlies in South Carolina besloot een invloedrijke Republikeinse sponsor, miljardair Charles Koch, om Haley niet langer te steunen. Als anderen dat voorbeeld volgen, zou dat het einde kunnen betekenen.
2. Wanneer Biden en Trump hun nominaties veiligstellen
Donald Trump heeft tot op heden 273 afgevaardigden achter zich. Nikki Haley moet het doen met 43. Op Super Tuesday liggen er voor de Republikeinse kandidaten 874 afgevaardigden voor het oprapen. Gezien de 1.215 afgevaardigden die nodig zijn voor de partijnominatie, zal Trump die vandaag nog niet verzilveren.
De eerste mogelijkheid voor de oud-president om dat wel te doen is op 12 maart. Dan zijn er Republikeinse voorverkiezingen in Hawaï, Mississippi, Washington en Georgia. Lukt het nog niet, dan is er op 19 maart een soort light-variant van Super Tuesday, met voorverkiezingen in Arizona, Florida, Illinois, Kansas en Ohio. De verwachting is hoe dan ook dat Trump de buit binnen heeft voordat maart erop zit.
Joe Biden heeft ook weinig concurrentie te duchten binnen zijn eigen partij. Dat is niet ongebruikelijk voor een zittende president die voor een tweede termijn gaat. Hij heeft tot nu toe 206 afgevaardigden achter zich. De campagne van Bidens enige overgebleven Democratische tegenstander, Dean Philips, geldt eerder als een protest van die parlementariër tegen de weigering van zijn partij om na te denken over een alternatief voor Biden, dan als een serieuze uitdaging.
De Democratische voorverkiezingen gingen later van start dan de Republikeinse, dus Biden krijgt zijn eerste kans om de grens van 1.968 afgevaardigden te passeren op 19 maart, wanneer Democratische kiezers in Arizona, Illinois, Kansas en Ohio naar de stembus gaan. In Florida was Biden de enige kandidaat en werd de voorverkiezing afgeblazen.
3. Hoe de kaarten geschud zijn in de vroege fase van de presidentscampagne
De teams van Biden en Trump beschouwen deze week als een soort aftrap voor de krachtmeting tussen de twee.
Super Tuesday is niet het enige agendapunt dat daarbij van belang is. Biden houdt donderdag zijn State of the Union, de jaarlijkse toespraak waarin de president het Congres en het volk vertelt hoe het land ervoor staat. Zijn optreden zal nauw worden gevolgd door vriend en vijand, aangezien zorg over de geestelijke vermogens van de 81-jarige een belangrijk campagnethema is geworden.
In recente peilingen staat Biden op achterstand ten opzichte van Trump. Hij slaagt er vooralsnog niet in veel kiezers enthousiast te maken over wat zijn regering in de afgelopen vier jaar heeft bereikt. Op andere vlakken heeft de zittende president voordelen op zijn Republikeinse rivaal: zijn campagnekas is beter gevuld en Biden zal tijdens de campagne niet worden afgeleid door rechtszaken tegen hem.
In Michigan kreeg Biden eind vorige maand te maken met proteststemmen voor het beleid van zijn regering ten aanzien van de Gazaoorlog. Zo'n 100.000 stemmen, 13 procent van het totaal, werden uitgebracht op 'uncommitted' (niet-gebonden). Tijdens presidentsverkiezingen zijn de marges tussen kandidaten in cruciale swingstaten (zoals Michigan) vaak zo klein, dat zo'n aantal het verschil kan maken. Team-Biden zal tijdens Super Tuesday gespitst zijn op signalen dat de protesten ook in andere staten opgang doen.
