Welkom bij je dagelijkse update in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 3 november. Met acht dagen te gaan kijken we naar feestende Republikeinen en laaiende Democraten bij de benoeming van Amy Coney Barrett tot het Hooggerechtshof.

Barrett is binnen

Amy Coney Barrett wordt komende nacht goedgekeurd door de Senaat en meteen daarna ingezworen als rechter in het Hooggerechtsof. Die benoeming is voor het leven, wat betekent dat de nu 48-jarige waarschijnlijk decennialang een belangrijk stempel op de Amerikaanse maatschappij zal drukken. Met haar komst neemt de conservatieve meerderheid in het hof toe naar zes, tegenover drie progressieve opperrechters.

Hoewel de Senaat nog moet stemmen, bestaat er weinig twijfel dat Barrett de baan krijgt. De Republikeinen hebben alle zeilen bijgezet om haar benoeming nog voor de verkiezingen op 3 november te regelen. Net als tijdens de afzettingsrechtsaak tegen president Donald Trump, maakt hun meerderheid de uitkomst nagenoeg zeker. Het is al weken bekend dat de benodigde stemmen uit eigen kamp ruimschoots binnen zijn.

De Democraten kijken knarsetandend toe, maar kunnen weinig beginnen. Ze beschuldigen de Republikeinen van hypocrisie, omdat die in 2016 de voordracht van een rechter door president Barack Obama verhinderden met het argument dat het niet kies was dat te doen met slechts zes maanden te gaan tot de verkiezingen. Ze vinden dat de kiezer moet besluiten welke partij de leeggekomen zetel mag vullen.

"We hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de toekomst van dit land. Veel van wat we de afgelopen vier jaar hebben gedaan zal vroeg of laat ongedaan worden gemaakt door de volgende verkiezingen", zei de leider van de Republikeinse meerderheid in de Senaat, Mitch McConnell over de benoeming. "Maar ze zullen hier lange tijd niks tegen kunnen doen."

"Ik wil het Amerikaanse volk heel duidelijk vertellen wat hier gebeurt", zei McConnells Democratische tegenhanger, Chuck Schumer. "De Republikeinse senatoren en hun meerderheid verbreken een afspraak met u, en doen precies het tegenovergestelde van wat ze slechts vier jaar geleden beloofden, om een meerderheid in het Hooggerechtshof veilig te stellen die uw fundamentele rechten bedreigt. Vergeet dat niet, Amerika."

Wie is Amy Coney Barrett: Trumps kandidaat-opperrechter?
194
Wie is Amy Coney Barrett: Trumps kandidaat-opperrechter?

Rechter op de stoel van de wetgever

De politieke strijd rond het Hooggerechtshof laat zien hoe diep de politieke verdeeldheid is. Naar verwachting zal geen enkele Democraat de benoeming van Barrett steunen, wat ongekend is in de moderne geschiedenis.

In de praktijk komt het erop neer dat een partij die de president levert, maar geen meerderheid heeft in beide kamers van het Congres, op het gebied van wetgeving weinig voor elkaar krijgt. De loopgraven zijn zo diep, dat samenwerking tussen de partijen eerder uitzondering dan regel is geworden. Daardoor heeft de rechtspraak steeds meer een wetgevende rol gekregen.

De Affordable Care Act (ACA, 'Obamacare') is een goed voorbeeld. De Republikeinen willen die afschaffen. In vergane tijden zouden ze waarschijnlijk een alternatief wetsvoorstel hebben bedacht en hebben geprobeerd genoeg Democratische collega's te overtuigen van de merites van hun plannen. Gezien de huidige politieke verhoudingen (zie: de Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden) zit dat er niet in.

De Republikeinen proberen het daarom via de rechtbank, door aan te voeren dat de ACA ongrondwettig is. Een alternatief hebben ze nog niet gepresenteerd. Het Hooggerechtshof buigt zich een week na de verkiezingen over de kwestie - een van de redenen om haast te maken met de benoeming van Barrett, die bekendstaat als tegenstander van de zorgwet.

Republikeinse senator Susan Collins uit Maine. (Foto: ANP)

Schipperen geblazen voor Collins en Murkowski

Twee Republikeinse senatoren voegden zich zondag bij een laatste poging van de Democraten om Barretts benoeming uit te stellen. Susan Collins (Maine) en Lisa Murkowski (Alaska) vertegenwoordigen relatief gematigde districten, waar de huidige Republikeinse tactiek niet populair is.

Beide vrouwen zijn bovendien voor het abortusrecht en tegen afschaffing van 'Obamacare - twee kwesties die in het voordeel van de conservatieven kunnen worden beslecht met de benoeming van Barrett. De stemming op zondag - om te vertragen - werd verloren met 51-48.

Murkowski kondigde aan dat ze zich maandag weer naar de partijlijn zal voegen. "Hoewel ik tegen het proces ben dat ons op dit punt heeft gebracht, kan ik haar dat niet kwalijk nemen, als individu dat de spitsroeden met sierlijkheid, vaardigheid en nederigheid heeft gelopen", zei ze over Barrett. Murkowski moet haar eigen zetel weer verdedigen in 2022.

Voor Susan Collins ligt het wat ingewikkelder. Haar zetel is een van de prijzen die op 3 november worden vergeven, en in de peilingen ligt ze achter op de Democratische uitdager Sara Gideon. Een van de zaken die Collins parten speelt, was haar steun voor de benoeming van Brett Kavanaugh tot het Hooggerechtshof in 2018. Het maakte haar tot een gewild doelwit voor Democratische donoren uit het hele land, die haar tegenstander Gideon tientallen miljoenen dollars schonken.

Verder…

  • Meer dan 58,7 miljoen Amerikanen hebben al een vroege stem uitgebracht. Dat is nu al meer dan het totaal van 2016, 58,3 miljoen, terwijl er nog acht dagen zijn te gaan. Vier jaar geleden waren die vervroegde stemmen goed voor 42 procent van het totale aantal stemmen.
  • Witte Huis-stafchef Mark Meadows baarde zondag opzien door in een interview met CNN te spreken over de pogingen de verspreidingen van het virus te stoppen. "We gaan de pandemie niet onder controle krijgen. Waar we controle over gaan hebben, is zorgen dat we vaccins, behandelmethodes en andere verzachtende maatregelen hebben." Joe Biden noemde die opmerkingen een "openhartige bekentenis" dat president Trumps coronastrategie bestaat uit "zwaaien met de witte vlag".

Bedankt voor je aandacht en tot morgen! Heb jij vragen over de Amerikaanse presidentsrace, een voorstel voor een onderwerp of andere opmerkingen? Stuur een mail naar matthijs@nu.nl.