Na het eerste, chaotische debat tussen de twee Amerikaanse presidentskandidaten Donald Trump en Joe Biden, leek het treffen tussen hun twee running mates, vicepresident Mike Pence en senator Kamala Harris, bijna ouderwets. Beide kandidaten toonden zich vooral uitblinkers in het ontwijken van vragen om hun voorbereide standpunten te verkopen.

Moderator Susan Page, bureauchef van USA Today in Washington, gaf vooraf geen inzicht in de thema's die ze wilde behandelen of de vragen die ze zou stellen. In totaal kwamen negen thema's voorbij, elk met een vraag voor beide kandidaten. Ze kregen twee minuten per antwoord, gevolgd door een vrije discussie.

De sfeer was heel anders dan die tijdens het uitgesproken vijandige en ongekend chaotische eerste debat tussen Trump en Biden. De kandidaten vielen elkaar uitgebreid aan, maar bleven relatief hoffelijk en braken amper in op de gereserveerde spreektijd van de ander.

Dat wil niet zeggen dat het negentig minuten durende debat kan worden omschreven als tam. In voorbije tijden (lees: voor het eerste presidentiële debat) zou de toon waarschijnlijk zijn omschreven als fel. Tijdens de vrije discussies onderbraken ze elkaar vaker en werden de uitwisselingen soms wat stekeliger. "Meneer de vicepresident, ik ben aan het woord", sprak Harris haar tegenstander meerdere keren toe.

Na ongeveer een uur legde Page het debat even stil om te benadrukken dat de regels moesten worden gevolgd, nadat beide kandidaten een aantal keren bleven praten nadat hun spreektijd was verlopen. Vooral vicepresident Pence was soms amper te remmen, maar Harris liet zich ook niet onbetuigd.

De senator uit Californië stak aan het begin van het debat stevig van wal: ze omschreef de corona-aanpak van de regering-Trump als "het grootste regeringsfalen in de Amerikaanse geschiedenis". Pence, hoofd van de coronavirustaskforce van het Witte Huis, verdedigde dat beleid, door te stellen dat het heeft voorkomen dat er miljoenen dodelijke slachtoffers vielen. Verrassend was dat de pandemie het eerste half uur domineerde, maar daarna vlot naar de achtergrond verdween.

Harris over corona-aanpak Trump: ‘Grootste falen in Amerikaanse geschiedenis'
79
Harris over corona-aanpak Trump: ‘Grootste falen in Amerikaanse geschiedenis'

Vragen zonder antwoorden

Beide kandidaten bedienden zich grif van geijkte ontwijkingstactieken. Moderator Page benadrukte dat Harris en Pence elkaar niet moesten onderbreken, maar trad amper op wanneer haar vragen onbeantwoord bleven en de kandidaten hun voorgekookte bespreekpunten voor het voetlicht brachten.

Harris wijdde haar antwoord op de vraag wat een regering-Biden anders zou doen om de coronacrisis aan te pakken volledig aan een aanval op het optreden van de regering-Trump. Op zijn beurt zei Pence tussen neus en lippen door dat het Amerikaanse volk recht heeft op transparantie als het gaat om de gezondheid van presidentskandidaten, om meteen over te stappen op een dankbetuiging voor de steun en het medeleven die Trump ontving na zijn coronadiagnose.

Pence scoorde wat punten door er effectief op te hameren dat team-Biden nooit een antwoord heeft gegeven op de vraag of de Democraten het aantal rechters in het Hooggerechtshof zullen uitbreiden als de Republikeinen de zeer conservatieve Amy Coney Barrett benoemen als opvolger van wijlen Ruth Bader Ginsburg. Harris gaf dat antwoord ook niet, ondanks herhaaldelijk aandringen door de vicepresident. De Democratische kandidate miste de kans om aan te stippen dat haar tegenstander even daarvoor hetzelfde deed bij een vraag over ziektekostenverzekeringen voor mensen met bestaande aandoeningen.

Mike Pence en Kamala Harris doen als running mates mee aan de presidentsverkiezingen in november. (Foto: ANP)

Praten tegen de swingstaten

Naast het verkopen van hun verhaal aan het hele Amerikaanse electoraat, hadden de kandidaten bij verschillende onderwerpen een kleiner publiek in gedachten. Een discussie over fracking, waarvan de Trump-campagne onterecht beweert dat Biden het wil verbieden, was duidelijk gericht op de bevolking van de cruciale swingstaat Pennsylvania. Toen de handelsoorlog met China ter sprake kwam, greep Harris de gelegenheid aan zich te richten tot Amerikaanse boeren, een beroepsgroep die grotendeels tot kamp-Trump behoort.

Uit onderzoek blijkt al jaren dat verkiezingsdebatten een zeer beperkte invloed hebben op de uiteindelijke uitslag, en dat geldt dubbel voor vicepresidentiële debatten. Het treffen tussen Pence en Harris was weliswaar inhoudelijker dan het eerste presidentiële debat, maar grote verrassingen of vernietigende aanvallen bleven uit en veel belangrijke vragen bleven onbeantwoord.

Beide kandidaten slaagden er redelijk in de standpunten van hun eigen campagnes te presenteren, maar het is onwaarschijnlijk dat ze erin zijn geslaagd kiezers bij de tegenpartij weg te lokken of zwevende kiezers te overtuigen.

Na afloop werd zowel in de media als op sociale media veel aandacht besteed aan een vlieg die neerstreek op het hoofd van Pence en daar twee minuten lang rondwandelde. "Ik blijf hier zitten tot hij een vraag beantwoordt", grapte een twitteraar.

'Illustratief dat vlieg de hoofdrol pakt bij debat Harris en Pence'
195
'Illustratief dat vlieg de hoofdrol pakt bij debat Harris en Pence'