Welkom bij deze wekelijkse update in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 3 november. Met deze week: Trump probeert de aandacht af te leiden van desastreus economisch nieuws en 'Bernie Bros' en 'Bidenistas' maken ruzie met elkaar.

Mijn naam is Matthijs le Loux. Ik schrijf voor NU.nl over buitenlands nieuws en doe sinds 2014 verslag van de Amerikaanse politiek. In deze update geef ik je een overzicht van het grote nieuws van de week, maar behandel ik vooral minder in het oog springende ontwikkelingen en 'zijpaden' en deel ik feiten, interessante bronnen en korte analyses om je meer context te bieden.

We beginnen deze week met de schaamteloze promotie van een van mijn eigen stukken, over de stand van de race, en wegen daarna of de Amerikaanse economie president Donald Trump een comeback in de peilingen kan bezorgen. Dan lees je over het relletje van de week (Trumps voorstel om de verkiezingen uit te stellen), de naderende grote aankondiging van Biden en geruzie binnen zijn campagne.

De Swingstate Spotlight moest helaas weer wijken door ruimtegebrek, maar in aanloop naar de nationale conventies kom ik met een uitgebreid verhaal over battleground states, kiesmannenwiskunde en kiezersonderdrukking, beloofd.

95 days, and counting...

'Trump won in 2016 ook, ondanks de peilingen', luidt de redenering die veel wordt gebruikt door mensen die in hun glazen bol een tweede termijn voor de president zien opdoemen.

Met minder dan honderd dagen te gaan, staat de campagne op het punt in alle hevigheid los te barsten. Na de nationale conventies van beide partijen in augustus, rest slechts de eindsprint.

Voor NUweekend keek ik deze week naar de stand van zaken op dit moment. President Trump staat weer achter in de peilingen - dit keer niet op Hillary Clinton, maar op Joe Biden. Dat is niet het enige front waarop de politieke situatie in 2020 wezenlijk anders is dan in 2016. Trump is nu niet de underdog outsider, maar de incumbent, de zittende president. Om maar te zwijgen over de invloed van het coronavirus en de Black Lives Matter-protesten op de verkiezingsrace.

Toch moet ook gezegd worden: Biden kan niet op zijn lauweren rusten. Want hoewel in het verleden behaalde resultaten geen garanties bieden voor de toekomst, heeft Trump wel bewezen dat hij de nodige verrassingen uit zijn hoge hoed kan toveren.

Heeft u dat economisch herstel misschien ook in een V-vorm?

Zoals ik schreef in mijn NUweekend-stuk, zou een heropleving van de economie de slechte positie van Trump in de peilingen nog kunnen keren. Het is niet voor niets dat de president tijdens de coronacrisis sterk inzet op heropening. Hij doet weinig moeite kiezers buiten zijn eigen trouwe achterban aan te spreken en rekent erop dat de economie in het derde kwartaal een zogeheten V-vormig herstel zal laten zien - een scherpe klim uit het diepe dal van de coronacrisis.

"We krijgen volgend jaar een geweldig jaar. We krijgen een geweldig derde kwartaal", zei Trump onlangs tegen Fox News. "En het fijne aan het derde kwartaal is dat de resultaten nog voor de verkiezingen bekend worden."

Er zijn redenen om aan te nemen dat Trump niet kan rekenen op zo'n herstel. De rapportage over het derde kwartaal wordt op 29 oktober verwacht, slechts vijf dagen voor de verkiezingen. Nog los van de kiezers die hun stem al veel eerder hebben uitgebracht, laat dat weinig tijd om zwevende kiezers te paaien met gunstige cijfers.

Of die cijfers überhaupt kunnen worden ingezet als campagnemateriaal, valt ook nog te bezien. Het Amerikaanse ministerie van Handel maakte donderdag bekend dat de economie in het tweede kwartaal (op jaarbasis) 32,9 procent is gekrompen, de grootste krimp sinds het begin van de metingen in 1945. Hoewel hier en daar weer wat meer economische activiteit plaatsvindt, draaien veel staten eerdere versoepelingen terug, omdat het coronavirus zich rap blijft verspreiden. Daarnaast dreigt een financieel klif voor veel werkloze Amerikanen en kleine ondernemers, omdat het Congres het niet eens kan worden over aanvullende uitkeringen en leningen.

Economen zeggen dat het derde kwartaal in het gunstigste scenario een beperkt economisch herstel zal brengen. Positief nieuws over een coronavaccin, een belangrijke voorwaarde voor hernieuwd vertrouwen bij consumenten en werkgevers, komt waarschijnlijk pas op z'n vroegst in oktober of november, omdat dan de eerste grootschalige tests worden afgerond.

Verkiezingen uitstellen? Nee joh. Maar we hebben het er nu wel over

Enkele minuten nadat het ministerie van Handel donderdag de grimmige staat van de economie uiteenzette, stelde Trump op Twitter voor de verkiezingen uit te stellen. Het was niet voor het eerst dat de president voor controverse zorgde om de aandacht af te leiden van ongunstig nieuws.

"Door iedereen per brief te laten stemmen (niet volmachten, want die zijn goed), worden de verkiezingen van 2020 de meest ONNAUWKEURIGE & FRAUDULEUZE in de geschiedenis", schreef hij. "Het zal enorm beschamend zijn voor de VS. Stel de verkiezingen uit tot mensen op de juiste manier, juist beveiligd en veilig kunnen stemmen???"

Trump herhaalde hiermee zijn eerdere beweringen dat stemmen per post fraudegevoelig is. Talloze onderzoeken, zowel landelijk als in specifieke staten, hebben nooit bewijs gevonden voor die stelling. Neem een onderzoek van Arizona State University naar fraude bij stemmen per post in de periode 2000-2012, waaruit 491 gevallen naar voren kwamen - uit honderden miljoenen uitgebrachte stemmen.

Zoals je in een eerdere editie van de Verkiezingsupdate kon lezen, mag een president de verkiezingen niet uitstellen. De datum is vastgelegd in een wet die alleen kan worden gewijzigd door het Congres. Voor uitstel van meer dan een week of zes is bovendien een wijziging van de Amerikaanse grondwet nodig, want die bepaalt dat de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden automatisch president wordt als de ingezetene niet stipt vier jaar na diens inhuldiging vertrekt (hoewel daar nog wel wat discussie over is onder rechtsgeleerden).

De leider van de Republikeinse meerderheid in de Senaat, Mitch McConnell, schoot Trumps proefballon al snel neer. Maar de media-aandacht waar de president waarschijnlijk op mikte, die kwam er. Hij ontkende nog dezelfde avond dat hij de verkiezingen wil uitstellen en trok opnieuw de betrouwbaarheid van stemmen per post in twijfel.

Verder meldde NU.nl deze week...

  • De Verenigde Staten halen 6.400 in Duitsland gestationeerde Amerikaanse militairen terug naar huis en plaatsen 5.400 andere soldaten over naar andere Europese landen, werd woensdag aangekondigd. Er worden enkele miljarden dollars uitgetrokken voor de verhuizing.
  • President Trump vecht de vrijgave van zijn belastingaangiftes opnieuw aan. Zijn advocaten hebben de rechtbank in New York maandag gevraagd een dagvaarding van aanklagers in die stad ongeldig te verklaren, omdat er sprake zou zijn van "intimidatie" en "kwade trouw". Het Hooggerechtshof oordeelde begin juli dat Trump als staatshoofd niet is vrijgesteld van strafrechtelijk onderzoek, het argument waarmee de president eerder probeerde de dagvaarding te pareren.

Zou Bidens eventuele vicepresident ook zijn opvolger worden?

De Democratische senator Kamala Harris uit Californië. (Foto: Pro Shots)

In het Democratische kamp wacht men met smart tot Biden zijn running mate bekendmaakt. Biden liet weten dat die aankondiging volgende week kan worden verwacht.

Kandidaat-vicepresidenten worden vaak gekozen om de steun in een bepaalde staat of bij een bepaalde kiezersgroep te vergroten. Tim Kaine moest Clinton in 2016 helpen in zijn thuisstaat Virginia, Mike Pence gaf Trump meer geloofwaardigheid bij evangelische christenen en Sarah Palin was John McCains handreiking naar de populistische Tea Party-beweging. Biden zelf compenseerde Barack Obama's gebrek aan ervaring op het internationale vlak.

In onze podcast Dit wordt het nieuws besprak ik vanochtend met presentator Carné van den Brink dat de keuze voor een mogelijke vicepresident dit keer een extra lading heeft. Als Biden president wordt, is hij 82 jaar oud aan het einde van zijn eerste termijn. Dat brengt zijn vicepresident in een gunstige positie om hem op te volgen.

Verder hadden we het natuurlijk ook over de kandidaten op Bidens shortlist, met de naam Kamala Harris prominent bovenaan.

Het botert niet bepaald tussen 'Bernie Bros' en 'Bidenistas'

Biden is nog steeds weinig in beeld in vergelijking met president Trump, maar dat betekent niet dat er binnen zijn campagne niks gebeurt. Achter de schermen rommelt het nog steeds tussen progressieve en gematigde Democraten, meldde Politico. Een virtuele bijeenkomst in aanloop naar de nationale conventie op 17-20 augustus liep uit op een ruzie over politieke donaties van bedrijven. Pijnlijk: de commissie die de vergadering organiseerde, werd ingesteld om de eenheid binnen de Democratische Partij te tonen.

Aanhangers van Bernie Sanders zeggen dat Biden-supporters hen onder meer "kinderen" noemden. "Het was niet alleen schokkend, maar respectloos", zei Nina Turner, voormalig medeorganisator van Sanders' campagne. "Walgelijk, schokkend, onacceptabel. En het is niet de manier om het vertrouwen te herstellen van mensen die al vermoeden dat de Democratische Partij oneerlijk is." Turner vergeleek stemmen op Biden een paar dagen geleden met de consumptie van een kommetje stront.

Een campagnewoordvoerder van Biden liet weten dat maar een paar mensen de vergadering verstoorden en prees het werk van de commissie.

Bedankt voor je aandacht en tot volgende week! Heb jij vragen over de Amerikaanse presidentsrace, een voorstel voor een onderwerp of andere opmerkingen? Stuur een mail naar matthijs@nu.nl.