Welkom bij deze wekelijkse update in aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 3 november. Met deze week: de lastige positie van Republikeinse leiders in staten die voor het eerst echt worden getroffen door het coronavirus en Bidens besluit om geen verkiezingsbijeenkomsten te organiseren.

Mijn naam is Matthijs le Loux. Ik schrijf voor NU.nl over buitenlands nieuws en doe sinds 2014 verslag van de Amerikaanse politiek. In deze update geef ik je een overzicht van het grote nieuws van de week, maar behandel ik vooral minder in het oog springende ontwikkelingen en 'zijpaden' en deel ik feiten, interessante bronnen en korte analyses om je meer context te bieden.

De week stond vooral in het teken van de grimmige cijfers over de coronacrisis in de VS, waar nu ook het zuiden en het westen zwaar worden getroffen. Daar beginnen we mee. Daarna kijken we wat Joe Biden aan het doen is, werpen we een blik op het andere Amerika-nieuws dat NU.nl deze week bracht en pronkt Pennsylvania in de Swingstate Spotlight.

In een artikel voor NUweekend en een gesprek in onze podcast Dit wordt het nieuws beschreef ik deze week de zorgen over de besmettingsgolf en de lastige positie van sommige Republikeinse bestuurders, die door medische noodzaak tot actie worden gedwongen.

Waar ik in deze producties weinig ruimte voor had, zijn de lotgevallen van gouverneur Greg Abbott van Texas.

Die zijn een goed voorbeeld van de politieke hordes die Republikeinse leiders op hun pad kunnen vinden, nu hun staten voor het eerst het volle gewicht van de pandemie op zich voelen. Texanen gaan prat op hun zelfredzaamheid en hebben al snel een middelvinger paraat voor autoriteiten die hen vertellen wat te doen.

Kapster en anti-lockdownactivist Shelley Luther spreekt demonstranten toe tijdens een betoging in Austin op 23 mei. (Foto: Pro Shots)

Trouble At The Lone Star Saloon

Texas kwam in maart relatief laat met maatregelen. Abbott liet veel over aan plaatselijke autoriteiten, maar beperkte hun mogelijkheden om drastisch in te grijpen. Hij mikte op een snelle heropening van de economie en kondigde medio april al de eerste versoepelingen aan.

Nu heeft Abbott het lastig, want hoe verkoop je strengere maatregelen aan het deel van je achterban dat de 'het middel is erger dan de kwaal'-theorie onderschrijft? Eind vorige week nam hij een grote stap: hij gelastte bars en cafés te sluiten en legde restaurantbezoek en grote evenementen in de buitenlucht weer aan banden.

Tientallen Texaanse bareigenaren maakten maandag bekend dat noodbevel te zullen aanvechten voor de rechter. Ze worden vertegenwoordigd door de advocaat Jared Woodfill, oud-voorzitter van de Republikeinse Partij in Houston en omstreken. "Waarom blijft hij zich eigengereid als een koning gedragen?" vroeg die in een interview over Abbott. "Hij veroordeelt horecaondernemers tot een faillissement."

De gouverneur vindt plotseling ook mensen zoals Shelley Luther tegenover zich. Die kapster uit Dallas verdween in april kort achter de tralies, omdat ze weigerde haar zaak te sluiten. Ze werd een landelijk icoon voor lockdowndemonstranten. Abbott wijzigde een decreet, zodat Texanen niet meer konden worden gestraft voor het overtreden daarvan. Luther werd vrijgelaten. Nu hekelt ze op sociale media het besluit om de heropening gedeeltelijk terug te draaien en roept ze bareigenaren op dat te negeren.

Duw- en trekwerk bij het frisdrankenschap

Een ander moeilijk punt is het dossier mondkapjes. Burgemeesters van de grote steden, veelal Democraten, dringen er al lang op aan die in het openbaar verplicht te stellen, maar Abbott stak daar in eerste instantie een stokje voor. Later bood hij hen een sluiproute: ze mochten bedrijven verplichten te vereisen dat hun medewerkers en klanten mondkapjes droegen. Dat was een compromis dat op meer plekken in de VS werd gesloten.

Critici waarschuwden dat de handhaving daarmee voor de rekening van die bedrijven komt. Op sociale media waren veel video's te zien van ruzies en duw- en trekpartijen tussen winkelmedewerkers en klanten, en tussen klanten onderling.

Abbott ging donderdag weer overstag en kondigde een mondkapjesplicht aan voor elke Texaanse county waar meer dan twintig besmettingen zijn geconstateerd.

Verder meldde NU.nl deze week...

Jeffrey Epstein en Ghislaine Maxwell. (Foto: Getty)

  • De seriemoordenaar die bekendstaat als The Golden State Killer, Joseph DeAngelo, bekende maandag schuld aan dertien moorden. Hij ontloopt zo de doodstraf, maar de Californische aanklagers zeggen dat overlevende slachtoffers, nabestaanden en getuigen nu niet hoeven te lijden onder een rechtszaak die jaren kan duren. De jacht op DeAngelo duurde ruim veertig jaar.
  • Telecomwaakhond FCC heeft de Chinese fabrikanten Huawai en ZTE dinsdag bestempeld als gevaar voor de Amerikaanse nationale veiligheid. Ze zouden spioneren voor Peking.
  • Ghislaine Maxwell, societydame en ex-vriendin en vermeend handlanger van wijlen kindermisbruiker Jeffrey Epstein, werd donderdag aangehouden in New Hampshire. Ze wordt ervan verdacht minderjarige meisjes te hebben geronseld voor de multimiljonair. Er wordt al druk gespeculeerd over belastende verklaringen die Maxwell zou kunnen afleggen over personen uit de vriendenkring van Epstein, zoals de Britse prins Andrew.

Joe Biden tijdens een bezoek aan Wilington, North Carolina op 2 juni. (Foto: Pro Shots)

Hidin' Biden

Waar president Trump niet kan wachten tot hij weer enorme verkiezingsbijeenkomsten kan organiseren, slaat Joe Biden een ander pad in. Hij maakte woensdag bekend dat hij dat niet van plan is.

"Dit is volgens mij de meest ongebruikelijke campagne in de moderne geschiedenis", zei Biden tegen de pers. "Ik ga de orders van de dokter opvolgen - niet alleen voor mezelf, maar voor het hele land - en dat betekent dat ik geen rally's ga houden."

Biden is door de Trump-campagne 'Hidin' Biden' gedoopt, omdat hij sinds het uitbreken van de pandemie weinig uitstapjes maakt en zich vooral laat zien in video's die worden gemaakt in de kelder van zijn woning in Delaware.

The Economist publiceerde deze week een interessant profiel van Biden en zijn positie in de verkiezingsrace. Hij is een centrist, die zich vooral profileert als een kalm alternatief voor het roerige presidentschap van zijn rivaal. Dat leidt tot frustratie op de progressieve vleugel van zijn partij, die ingrijpende veranderingen wil. Maar ondertussen bevat zijn verkiezingsprogramma punten die tien jaar geleden nog als vreselijk radicaal golden, bijvoorbeeld op het gebied van klimaat.

Swingstate Spotlight: Pennsylvania

Pennsylvania, in het noordoosten van de VS, was een van de staten waar peilers in 2016 helemaal verkeerd bleken te zitten. Ze vroegen zich in aanloop naar de stembusgang af of het nog wel een swingstaat genoemd kon worden: de kiezers gingen zes keer op rij voor een Democraat.

Witte stemmers in het westen en noordoosten van Pennsylvania liepen in 2016 weg bij de Democraten en bezorgden Trump een verrassende overwinning op Hillary Clinton, met slechts 44.000 stemmen verschil.

Joe Biden, is een geboren en getogen zoon van The Keystone State. Zijn persoonlijke band met Pennsylvania lijkt hem echter geen extra boost te geven in de peilingen, hoewel hij momenteel wel een flinke voorsprong heeft op president Trump, zoals in alle belangrijke battleground states.

Democratische partijfunctionarissen in Pennsylvania waarschuwen Biden dat hij niet op zijn lauweren kan rusten. "Pennsylvania is een swingstaat", zei een van hen deze week tegen The New York Times. "Het is niet langer de Democratische staat die veel mensen denken dat het is."

Ook voor de tegenpartij is er werk aan de winkel. Hoewel Trump nog steeds veel steun geniet buiten de grote steden, is die wel aan erosie onderhevig. In een recente peiling zei 86 procent van de ondervraagden die in 2016 op Trump stemden dat dit jaar opnieuw te zullen doen. Vorig jaar oktober was dat nog 92 procent.

Bedankt voor je aandacht en tot volgende week! Heb jij vragen over de Amerikaanse presidentsrace, een voorstel voor een onderwerp of andere opmerkingen? Stuur een mail naar matthijs@nu.nl.