Welkom bij deze wekelijkse update in aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 3 november. Met deze week: Trumps omstreden fotomoment en Bidens koers na de dood van Floyd.

Mijn naam is Matthijs le Loux. Ik schrijf voor NU.nl over buitenlands nieuws en doe sinds 2014 verslag van de Amerikaanse politiek. In deze update geef ik je een overzicht van het grote nieuws van de week, maar behandel ik vooral minder in het oog springende ontwikkelingen en 'zijpaden' en deel ik feiten, interessante bronnen en korte analyses om je meer context te bieden.

We schouwen deze week eerst de verschillen tussen Donald Trump en Joe Biden in de nasleep van de dood van George Floyd en kijken dan wat de wetenschap zegt over de maatschappelijke positie van zwarte Amerikanen.

De Swingstate Spotlight komt volgende week weer terug, want het was een volle nieuwsweek!

Militair ingrijpen voor een fotomoment

President Trump wist maandag vriend en vijand te verrassen, wat voor hem overigens zelden een uitdaging blijkt. In de rozentuin van het Witte Huis sprak hij zijn volk toe over "de rellen en wetteloosheid", die zich na de dood van George Floyd over het land verspreidden. Hij kondigde aan bereid te zijn het leger in te zetten om de orde te herstellen.

Dat zou al voor de nodige consternatie hebben gezorgd, maar de president liet vervolgens de militaire politie hardhandig een pad vrijmaken door de menigte van vreedzame demonstranten bij het Witte Huis en wandelde naar St. John's, de 'kerk van de presidenten', waar vorige week een klein kelderbrandje werd gesticht door betogers.

Buiten de kerk poseerde Trump voor foto's met een bijbel die dochter Ivanka uit haar handtas toverde, waarna het gezelschap weer terugliep naar 1600 Pennsylvania Avenue.

De kritiek kwam van alle kanten. De bisschop die over de kerk gaat veroordeelde zijn actie als een leeg fotomoment dat indruist tegen christelijke principes, Democraten maakten hem uit voor dictator en de legertop werd zenuwachtig over hoe beelden van militairen op Amerikaanse straten de publieke opinie zouden beïnvloeden. Zelfs vanuit Republikeinse hoek kwam (milde) kritiek.

De wandeling naar de kerk diende niet alleen om Trump een gelegenheid te geven zich te laten zien als sterke law and order president door de demonstranten uiteen te laten jagen, schreef The New York Times donderdag. De foto's met de bijbel waren ook belangrijk. Peilingen laten zien dat evangelische christenen steeds minder blij zijn met Trump. Zij vormen een kiezersgroep die hij heel hard nodig heeft als hij zijn herverkiezing veilig wil stellen.

Leden van de militaire politie bij het Witte Huis in Washington. (Foto: Pro Shots)

10 tot 15 procent

De Democratische rivaal van Trump, Joe Biden, wist deze week ook voor wat ophef te zorgen. Hij zei donderdag tijdens een online campagnebijeenkomst dat "waarschijnlijk iets van 10 tot 15 procent" van de Amerikanen "gewoon niet echt goede mensen zijn".

Het deed ergens wat denken aan Hillary Clinton, die de harde kern van de Trump-aanhang in 2016 beschreef als een "grote mand vol betreurenswaardigen".

De Trump-campagne voegt de uitspraak dan ook bij een eerdere controversiële uiting van Biden. Vorige maand zei hij dat zwarte stemmers die niet weten of ze op hem of op Trump moeten stemmen eigenlijk niet zwart zijn. Biden bood daar later zijn verontschuldigingen voor aan.

Contrast tussen reacties Trump en Biden op demonstraties kan bijna niet groter

Het relletje rond die laatste uitspraak wilde maar niet gaan liggen, totdat Biden deze week goodwill terugwon bij de zwarte gemeenschap, die hem de voorverkiezingen liet winnen.

De Democraat kiest in de nasleep van de dood van George Floyd een koers die haaks staat op die van Trump en pleit voor radicale hervormingen van de politie.

"Elke dag leven zwarte Amerikanen hun leven met een constante angst: wie is de volgende?" zei hij vorige week vrijdag tijdens een toespraak. "Stel je voor dat elke keer dat je man of je zoon, je vrouw of je dochter het huis verlaat, je bang bent voor hun veiligheid vanwege slechte mensen of slechte politieagenten. Stel je voor dat je dat gesprek moet hebben met je zoon of dochter: over niet op je rechten staan, over je slecht laten behandelen, zodat je tenminste weer thuiskomt."

Sommige bondgenoten van Biden maken zich wel zorgen dat het kleine team van zijn trouwste adviseurs dat hij om zich heen heeft verzameld te wit is, meldde The New York Times.

Worden zwarte Amerikanen inderdaad ongelijk behandeld? Spoiler: ja, zegt de wetenschap

Voor NUweekend bekeek ik deze week wat de wetenschap zegt over de ongelijke maatschappelijke positie van zwarte Amerikanen, zowel binnen als buiten de strafrechtketen.

Daarbij was ik schatplichtig aan mijn Amerikaanse collega Radley Balko, die in 2018 en 2019 een overzicht van meer dan honderd onderzoeken opstelde in The Washington Post. Voor geïnteresseerden is die schatkist van data zeker een kijkje waard.

Een blik op ongelijkheid buiten het rechtssysteem is belangrijk voor het grotere plaatje bij de huidige protesten.

Neem bijvoorbeeld de vermogenskloof: het gemiddelde zwarte huishouden heeft een vermogen van 17.000 dollar, terwijl dat voor het gemiddelde witte huishouden 171.000 dollar is. Een enorm verschil, zeker als je in aanmerking neemt dat de cijfers zijn gecorrigeerd voor statistische uitschieters (zoals de superrijken).

De cumulatieve effecten van 250 jaren van slavernij en de eeuw van wettelijk verankerde ongelijkheid die volgden op de afschaffing daarvan trekken nog altijd diepe sporen in de VS.

Een voorbeeld van zo'n cumulatief effect is te vinden in het zogeheten generationele vermogen. Het Brookings Institute stelt dat gemiddeld grofweg 4 procent van het jaarlijkse inkomen van Amerikaanse huishoudens bestaat uit financiële erfenissen. Economen Darrick Hamilton en Sandy Darity concludeerden in 2010 dat erfenissen en andere overdrachten van vermogen naar jongere generaties "meer van de vermogenskloof tussen de rassen voor hun rekening nemen dan welke andere demografische of socioeconomische factor ook".

Verder meldde NU.nl deze week...

Een vrouw laadt etenswaren in een karretje bij een voedselbank voor economische slachtoffers van de coronacrisis in New York. (Foto: Pro Shots)

  • De Amerikaanse werkloosheid is in mei gedaald naar 13,3 procent, maakte het ministerie van Arbeid vandaag bekend. Gisteren werd gemeld dat 1,87 miljoen Amerikanen vorige week een aanvraag voor een werkloosheidsuitkering hebben gedaan, waarmee het totale aantal aanvragen uit de afgelopen elf weken opliep naar 42,6 miljoen.
  • Passagiersvliegtuigen van Chinese maatschappijen zijn vanaf 16 juni niet meer welkom in de VS. Aanleiding voor de beslissing is dat vluchten uit de VS al een tijd niet worden toegelaten in China. Het Amerikaanse ministerie van Transport schrijft dat dit indruist tegen een akkoord tussen de twee landen. Het is de jongste stap in de spanningen tussen Peking en Washington, die in de afgelopen maanden weer zijn opgelopen door de coronacrisis.

Bedankt voor je aandacht en tot volgende week! Heb jij vragen over de Amerikaanse presidentsrace, een voorstel voor een onderwerp of andere opmerkingen? Stuur een mail naar matthijs@nu.nl.