Welkom bij deze wekelijkse update in aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 3 november. Met deze week: Waarom een politiebureau in Minneapolis in vlammen opging, Trump versus Twitter en de race om de Senaatsmeerderheid.

Mijn naam is Matthijs le Loux. Ik schrijf voor NU.nl over buitenlands nieuws en doe sinds 2014 verslag van de Amerikaanse politiek. In deze update geef ik je een overzicht van het grote nieuws van de week, maar behandel ik vooral minder in het oog springende ontwikkelingen en 'zijpaden' en deel ik feiten, interessante bronnen en korte analyses om je meer context te bieden.

We kijken vandaag eerst naar de demonstraties tegen politiegeweld, om vervolgens kort in te gaan op andere eyecatchers van deze week, zoals de ruzie tussen president Trump en Twitter. Dan lees je waarom Florida de belangrijkste van alle swingstaten is en sluiten we af met de race om Senaatszetels.

Demonstraties tegen politiegeweld liepen uit op chaos en geweld

De betogingen vonden op verschillende plekken verspreid over het land plaats, naar aanleiding van de dood van de 46-jarige George Floyd uit Minneapolis na zijn arrestatie, waarbij een agent acht minuten lang met zijn knie op zijn nek drukte.

Omstanders legden vast hoe Floyd smeekte om adem en het bewustzijn verloor. Waarschuwing: de beelden zijn gewelddadig.

Ongewapende Afro-Amerikaan overlijdt na hardhandige arrestatie
99
Ongewapende Afro-Amerikaan overlijdt na hardhandige arrestatie

De betogingen werden in de loop van de week steeds grimmiger, en in de nacht van donderdag op vrijdag sloeg de vlam in de pan. Demonstranten in de stad van Floyd bestormden een politiebureau en staken dat in brand. De aanwezige politiemensen gingen op de loop.

In Louisville, Kentucky, liepen zeven mensen schotwonden op tijdens een betoging over het lot van Breonna Taylor, een 28-jarige ambulancemedewerkster, die door acht politiekogels werd geraakt tijdens een omstreden nachtelijke inval in maart. Ook in andere steden, zoals New York, Denver en Columbus was het onrustig.

Eerder op vrijdag schreef ik een artikel over de toedracht van de chaotische donderdagnacht.

Sinds 2014 vinden regelmatig demonstraties tegen politiegeweld plaats. De Amerikaanse landelijke overheid en veel van de staten houden geen cijfers bij over politiedoden. Verschillende onafhankelijke onderzoekers proberen dat wel.

Cijfers van een van die onderzoeksprojecten, Mapping Police Violence, laten zien dat zwarte Amerikanen disproportioneel vaak slachtoffer worden. Zo werden in 2019 zeker 1.099 Amerikanen gedood door de politie. 24 procent van hen was zwart, terwijl zwarte Amerikanen 13 procent van de totale bevolking vormen.

Verder meldde NU.nl deze week...

Een door Twitter gelabeld bericht van Trump. (Foto: Pro Shots)

  • De VS bereikte de trieste mijlpaal van 100.000 doden door het coronavirus.
  • Twitter voorzag twee berichten van president Trump van waarschuwingslabels, omdat ze feitelijke onjuistheden bevatten. Een primeur, want het favoriete sociale medium van de president hield zich jarenlang op de vlakte over zijn meest omstreden tweets. Vrijdag volgde een derde ingreep door Twitter.
  • Trump reageerde woedend en beschuldigde Twitter van politiek gemotiveerde censuur. Hij gaf minister van Justitie Bill Barr opdracht de wetgeving af te breken die socialemediabedrijven beschermt tegen aansprakelijkheid voor wat hun gebruikers uploaden. Kenners betwijfelen of dat juridisch haalbaar is. Ze wijzen erop dat Twitter dan ook aansprakelijk zou worden voor de inhoud van de tweets van de president. Dat zou censuur daarvan alleen maar stimuleren.
  • De president zei deze week dat stemmen per post tot "oneerlijke verkiezingen" zou leiden (wat hem zijn eerste twee labels van Twitter opleverde). Journalist Laila Frank zei in onze podcast Dit wordt het nieuws dat er gevallen van fraude bekend zijn, maar: "Komt het voor op de enorme schaal waarop de president dat impliceert? Nee, daar is geen enkel bewijs voor.
  • Dat de Amerikaanse leider momenteel in een strijdlustige bui lijkt te verkeren, is te verklaren, vertelde Amerikakenner Victor Vlam mij. "Hij zoekt naar een manier om de boel in de hens te zetten, want dan gaat het niet meer over de coronadoden en de economie."

Een bewoonster en haar hond zitten in een golfkarretje in The Villages, een 'gemeenschap voor actieve 55-plussers' met 125.000 inwoners in Centraal-Florida. (Foto: Reuters)

Swingstate Spotlight: Zon, zee en artrosepillen in Florida

Ouderen zijn een belangrijke kiezersgroep in veel van de swingstaten, maar nergens meer dan in Florida, waar in 2016 meer dan 20 procent van de stemmers boven de 65 was. In die leeftijdscategorie won Trump met 17 procentpunten verschil van Hillary Clinton.

Simpele kieswiskunde laat zien dat Trump bijna niet zonder een overwinning in Florida kan, als hij zijn herverkiezing wil veiligstellen. Voor Joe Biden zou de Sunshine State dan ook een belangrijke aanwinst zijn, maar als hij daar verliest, resten hem nog andere routes naar het Oval Office.

Het is dus vooral een strijd om de gunst van oom Herman en tante Irma, die in kustplaats Boca Raton van een zonnig pensioen genieten. Die pakt vooralsnog niet gunstig uitvoor Trump: volgens de peilingen is Biden in de afgelopen maanden onder senioren in Florida gemiddeld zo'n 10 procentpunten uitgelopen op zijn rivaal. Vooral zijn aanpak van de coronacrisis lijkt de president punten te kosten bij de groep die het kwetsbaarst is voor het virus. Het is natuurlijk wel de vraag of die trend zich tot november zal uitstrekken.

Wie heeft straks de meerderheid in de Senaat?

Je zou het bijna vergeten, maar naast het grote geweld van de presidentsverkiezingen, zijn er in november ook de nodige zetels in de Senaat te vergeven. Dit keer zijn dat er 35, waarvan 23 worden verdedigd door Republikeinen en 12 door Democraten. Dat geeft laatstgenoemden meer ruimte om aanvallend te werk te gaan, een voordeel dat in 2018 toeviel aan de Republikeinen.

De huidige Republikeinse meerderheid in de Senaat is met 53-47 zetels niet heel ruim. Als Biden het presidentschap wint, en zijn vicepresident automatisch een zetel krijgt, hebben de Democraten een zetelwinst van drie nodig, anders zijn dat er vier.

Ook in de Senaatsrace zijn er battleground states. Dit keer zijn Maine, Colorado, North Carolina, Arizona, Michigan en Alabama de belangrijkste. In de eerste vier denken de Democraten goede kans te maken de Republikeinen die daar hun zetel verdedigen te wippen, terwijl twee Democratische senatoren in de laatste twee staten hoog op het lijstje van de Republikeinen staan.

"Ik denk dat het een zwaar gevecht wordt", zei de Republikeinse leider in de Senaat, Mitch McConnell tegen Fox News. , Zijn zetel in Kentucky staat op het spel (en hij is er niet heel populair). "Wij hebben die niet in het bakkie, en zij ook niet. Het wordt strijd tot het laatste moment of zoiets als een messengevecht in een steegje."

Bedankt voor je aandacht en tot volgende week! Heb jij vragen over de Amerikaanse presidentsrace, een voorstel voor een onderwerp of andere opmerkingen? Stuur een mail naar matthijs@nu.nl.