Nu de Republikeinen een meerderheid hebben in de Senaat, kan president Barack Obama vergeten dat hij via consensus zijn grootse plannen uit kan voeren. Vijf conclusies na de verkiezingsnederlaag van de Democraten bij de 'midterms'.

1. Het was een zware nacht voor president Obama.

De Democraten verloren niet alleen de meerderheid in de Senaat, maar de Republikeinen verstevigden ook hun grip op het Huis van Afgevaardigden. Ze hebben daar nu de grootste meerderheid sinds de regering van Harry Truman, die in 1945 aantrad. 

Er werd ook gestemd over gouverneurs, en ook dat pakte niet goed uit voor de Democraten. Traditioneel Democratische staten als Maryland en Massachussetts werden gewonnen door Republikeinse kandidaten en zelfs in Obama's 'thuisstaat' Illinois werd de Democratische gouverneur verslagen door zijn Republikeinse tegenstrever. 

2. De Republikeinen kunnen nu alle plannen van Obama dwarsbomen. 

Ze kunnen met een meerderheid in het Huis en de Senaat als blok tegen progressieve wetsvoorstellen stemmen. Als 2014 een voorbode is voor wat komen gaat, zullen de Republikeinen Obama geen centimeter tegemoet komen.

Wetten terugdraaien kunnen de Republikeinen ook met een meerderheid in het Congres niet zomaar: wetsvoorstellen komen uiteindelijk nog altijd op Obama's bureau terecht en het is zeer onwaarschijnlijk dat hij wetsvoorstellen ondertekent die ervoor zorgen dat zijn eigen beleid wordt teruggedraaid. 

3. Als Obama consensus zoekt, moet hij zijn plannen opzij zetten.

Hij zal zich dan moeten richten op marginale veranderingen. Een hervorming van het immigratiesysteem, al jaren een belofte van Obama, kan hij dan bijvoorbeeld vergeten.

De laatste twee jaar van zijn presidentschap zou Obama zonder grote veranderingen uitzingen.

Dat is overigens geen ongewone gang van zaken voor een zittende president: in de laatste twee jaar van een presidentschap verschuift de aandacht in de politiek naar de volgende presidentsverkiezingen en wordt doorgaans weinig bereikt. 

4. Als Obama strijdlustig blijft, dan heeft hij nog altijd het presidentieel decreet achter de hand. 

Obama heeft al meerdere malen te kennen gegeven dat hij dat paardenmiddel zal gebruiken als het Congres niet meewerkt met zijn immigratieplannen.

De president heeft altijd gezegd de geschiedenis in te willen gaan als een president die verandering bracht. Om nu nog grote veranderingen te bewerkstelligen, bijvoorbeeld op het gebied van immigratie, zal hij het decreet nodig hebben. 

"Ik zal deze strijd niet staken tot het geregeld wordt", sprak Obama begin oktober nog in het kader van de hervorming van het immigratiesysteem. 

5. Democraten en Republikeinen werken vanaf nu toe naar 2016.

Obama moet werken aan het herstel van het vertrouwen in het Democratische gedachtegoed. Hillary Clinton, een grote kanshebber als ze besluit mee te doen aan de verkiezingsrace, moet zich politiek zo positioneren dat zij niet wordt gezien als een tweede Obama. 

De Republikeinen krijgen met hun meerderheid in het Congres een breder platform voor hun opvattingen. Ze zullen Obama het leven zuur maken, maar de toekomstige meerderheidsleider in de Senaat, de Republikein Mitch McConnell, heeft aangegeven ook samen te zullen werken. 

Vrijdag praat Obama met de Republikeinse en Democratische leiders in het Witte Huis. Dan weet het Congres welke koers Obama gaat varen. 

Republikeinen winnen meerderheid in Senaat