AMSTERDAM - Als de twee kandidaten in de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 6 november dicht bij elkaar eindigen kan het dagen, misschien zelfs weken, duren voordat is uitgemaakt wie de winnaar is.

Dat komt door het systeem van zogenoemde voorlopige stemmen. Dat zijn stemmen die wel mogen worden uitgebracht, maar later ongeldig kunnen worden verklaard als er iets niet in de haak blijkt te zijn.

Dit secure werkje van stemmen controleren zal een leger van campagnejuristen van zowel Democraten als Republikeinen op stoom brengen die op iedere slak zout zullen leggen. De gedachten gaan in die situatie onmiddellijk terug naar Florida in 2000, toen het weken duurde voordat George Bush in een sfeer van onrechtmatigheden uiteindelijk met een verschil van 537 stemmen werd uitgeroepen tot winnaar van die staat, en daarmee tot winnaar van de verkiezingen.

Controleren

Als het verschil tussen Barack Obama en Mitt Romney groot en overduidelijk is, hoeven de voorlopige stemmen niet te worden geteld. Zijn de verschillen klein, zo klein dat enkele tienduizenden stemmen het verschil maken, dan wordt overgegaan op het controleren van stemmen die zijn uitgebracht, maar waar om wat voor reden dan ook een luchtje aan zit.

Kiezers kunnen bijvoorbeeld vergeten zijn een identiteitsbewijs mee te nemen, ze hebben hun registratie na een verhuizing niet gewijzigd, ze hebben in het verkeerde district hun stem uitgebracht of hun recht om te stemmen wordt door de een of ander aangevochten.

Voorlopige stemmen

In de verkiezingen van 2008 brachten 2,1 miljoen kiezers een voorlopige stem uit, waarvan uiteindelijk 69 procent als een geldige stem werd meegeteld. Door nieuwe kieswetten in zwevende staten als Virginia, Florida, Pennsylvania en Wisconsin neemt het aantal voorlopige stemmen daar zeer waarschijnlijk flink toe.

Werden er in Florida vier jaar geleden bijvoorbeeld nog 36 duizend voorlopige stemmen uitgebracht, dit jaar zullen dat er mogelijk driehonderdduizend zijn. "Wil je chaos in Florida?" vraagt verkiezingsdeskundige Michael McDonals van George Mason University. "Dat kun je dan krijgen."