Mitt Romney is er weer een stap dichterbij. Hij won vannacht in drie staten van Rick Santorum. Hij neemt het in november op tegen Barack Obama. Door Charles Groenhuijsen.

Waar maken ze in de republikeinse voorverkiezing zoal ruzie over? Vooral over de vraag: Ben ik wel rechts genoeg? Daarbij gaat het vaak over de rol van de overheid.

Republikeinen lopen te hoop tegen plannen van Democraat Barack Obama met steeds hetzelfde refrein: "Houdt de overheid klein. De beste ambtenaar is een ontslagen ambtenaar.” Ronald Reagan zei het 30 jaar geleden al breed grijnzend: 'De overheid lost geen problemen op. De overheid ís het probleem'."

En dus gaan ze tekeer tegen het plan van president Barack Obama om elke Amerikaan een ziekteverzekering te geven. Bedenk dat 48 miljoen Amerikanen geen ziekteverzekering hebben.

Het gaat ook over de vraag of voorbehoedsmiddelen in de verzekering moeten zitten. Nee, zeggen de Republikeinen, daar moet de overheid zich niet mee bemoeien. En da’s best gek voor een land waar al zo veel ongewenste zwangerschappen zijn. Moeten dat er nóg meer worden?

Mopperen

De Republikeinen mopperen ook veel en vaak over het initiatief van Obama om miljarden dollars in de auto-industrie te steken. Maar die steunoperatie was toch een groot succes? Wat zeuren ze nou?

Of over plannen om meer te investeren in duurzaamheid. Maar daar mankeert het toch zo aan in de VS? In weinig landen wordt zó veel energie verspild.

De Republikeinen - inclusief Mitt Romney en Rick Santorum - blijven fanaat vasthouden aan dit anti-overheids evangelie. Het verlamt de politiek en blokkeert oplossingen voor schrijnende problemen: Misdaad, de slechte gezondheid van miljoenen Amerikanen, een allesbehalve 'groene' economie, schrijnende armoede, slecht onderwijs (vooral in arme wijken), een verkruimelende infrastructuur (wegen, bruggen, vliegvelden).

Dikke rapporten

Ik lees graag dikke rapporten met een vergelijking tussen West-Europa (hoge belastingen) en de VS (veel lagere belastingen). Daaruit blijkt zonneklaar dat wij voor al dat belastinggeld veel terug krijgen: Wij leven gemiddeld langer, gezonder en gelukkiger. Ons onderwijs is veelal beter.

De gezondheidszorg is in Nederland en omringende landen veel efficiënter en het bereikt alle burgers. De infrastructuur is moderner. We steken meer geld in duurzaamheid.

Ik generaliseer natuurlijk. Maar naarmate ik langer in de VS woon (bijna 20 jaar) word ik een grotere fan van een actieve overheid. Maar aan de Republikeinen in de race van 2012 is die boodschap niet besteed. Het is ondenkbaar dat ze iets van Europeanen overnemen. Dat zijn immers allemaal verwende uitkeringstrekkers.

Rechtse Amerikanen

Ik plaag rechtse Amerikanen wel eens. Die hebben als hoogste ideaal het verlagen van belastingen. Dan citeer ik graag de onderzoekjes waaruit blijkt dat je de gelukkigste mensen vindt in de landen met de hoogste belastingen: Scandinavische landen en ook bijvoorbeeld Nederland.

Let maar eens op: In de race van 2012 zullen we weer veel horen over onderwerpen waarbij het gaat over die rol van de overheid. Obama neigt naar een activistisch Europees model.

De Republikeinen kiezen zonder reserve het harde Amerikaanse model. Van deze republikeinse aanpak worden de meeste Amerikanen niet beter. Integendeel.