In tien Amerikaanse staten gingen kiezers gisteren naar de stembus om een republikeinse kandidaat te kiezen. Mitt Romney deed het 't beste maar de uitkomst was weer sterk verdeeld. Door Charles Groenhuijsen.

De Republikeinen blijven ruzie maken over de vraag wie het in november mag opnemen tegen Barack Obama.

Bokswedstrijden gaan altijd tussen twee mannen. En dat is vaak agressief genoeg. Stel je voor dat er drie boksers in de ring staan, die alle drie proberen de twee anderen zo hard en zo vaak mogelijk te raken.

Bloederige boel wordt dat. Ziet er niet prettig uit. De kans is groot dat geen van drieën wint. Ze hebben elkaar zo hard geraakt dat ze na vijftien ronden alle drie met gebutste koppen staan te tollen op hun benen.

U raadt het al: Het politieke titanengevecht onder de republikeinse kandidaten is zo'n bokstrio. Niet in een echte boksring natuurlijk, maar in de politieke arena van de Amerikaanse voorverkiezingen. Mitt Romney, Rick Santorum en Newt Gingrich beuken maar door. Ze delen raken klappen uit en moeten ook zwaar incasseren. En niemand wint uiteindelijk écht.

Rampzalig scenario

Vriend en vijand is het er over eens dat dit voor de republikeinse partij een rampzalig scenario is. Natuurlijk, politiek debat is goed. Het kan kiezers interesseren voor het politieke zaak. Niks mis mee. Vergelijk het maar met de verkiezing van een fractieleider binnen de PvdA. Een goede politieke discussie kan een partij sterk maken en helpen de juiste keuzes te maken.

Maar in het geval van de Amerikaanse republikeinse partij gaat het veel verder en duurt vooral veel langer.

Ze geven miljoenen dollars uit aan TV-spotjes om elkaar zwart te maken. Wat voor indruk maakt dat? Wat denken kiezers hier van? 't Is toch een zootje! Ze meppen er maar op los. En deze scheldende mannen willen president van Amerika worden? Really?

2008

Nu is het wel eens eerder voorgekomen dat voorverkiezingen lang doorgaan. Neem 2008. Toen ging het niet om de republikeinse partij maar om de democratische partij waar toen - weet u nog? - Hillary Clinton en Barack Obama elkaar bestreden.

Daarbij ging het er ook fors aan toe. Maar er is een verschil. Clinton en Obama waren het politiek niet erg met elkaar oneens. Ja, als persoon verschilden ze maar ze vertegenwoordigden niet heel verschillende ideeën.

Toen Barack Obama eenmaal de overhand kreeg was het ook echt gedaan met Clinton. Ja, er bleven teleurgestelde Hillary-fans maar de partij ging all-out voor Obama. En hij won dik in november. Bij de Republikeinen is het nu heel anders. Daar zijn wel grote politieke verschillen:

- Romney is de gematigde ondernemer, mormoon van godsdienst en ex-gouverneur;
- Santorum de uiterst conservatieve, religieus bijna fanate ex-senator;
- en de populist Gingrich die de beste redenaar is van de drie maar door velen door zijn wilde persoonlijke leven niet gepruimd wordt.

Verliezers

Uiteindelijk komt er vast wel één kandidaat uit de bus. Maar er blijven dan twee gefrustreerde verliezers achter met elk hun eigen boze aanhangers die niks moeten hebben van de man die wint. Het grootste nadeel voor de Republikeinen is dat het vooral twijfelaars in het midden afstoot.

Dat zijn de kiezers die niet erg trouw zijn aan één partij. Gaan die twijfelaars op een partij stemmen waar ze zo lang met bebloede koppen tegenover elkaar hebben gestaan. Zo gewelddadig tafereel is geen stemmentrekker!

Voorspelling: Ik houd mijn eerdere uitspraak overeind: Obama wint in november.