Ik herinner me nog de tijd dat je lekker op rijke Republikeinen kon mopperen. Hun dik gevulde portemonnee zorgde er voor dat ze bij verkiezingen altijd in het voordeel waren. Wat oneerlijk! Elke vier jaar verscheen er weer een boek in de serie "The buying of the president". Door Charles Groenhuijsen.

Tsjonge, wat een corrupt zootje is 't daar in Amerika. Als je maar genoeg geld hebt, koop je eenvoudig macht in Washington. Schande. Toch? Ja, het was schandelijk want uit die bezorgde, boze boeken bleek elke keer weer dat de kandidaat met het meeste geld altijd wint. Wat moeten we blij zijn met ons bedaarde Hollandse kiessysteem, waarin we niks te maken met die vergiftigende en onbeschaamde geldjacht.

Niet best dus allemaal.
Maar oh, oh wat lijkt dat allemaal lang geleden. De rollen zijn nu bijna omgedraaid.

Er zijn veel redenen waarom ik zo geniet van deze presidentiële race en dit is er een van: Niks is meer zeker. Kandidaten kunnen zich niet langer verschuilen achter de aangename zekerheden van vroeger.

Belabberde kandidaat

Eerst even die oude fabels dat Republikeinen altijd meer dollars ter beschikking hadden en dat de kandidaat met het meeste geld altijd wint. Dat verhaal is in 2004 onderuit geschoffeld. Democraat John Kerry had toen meer geld dan zijn tegenstander George Bush, maar Kerry verloor. Waarom? Belabberde kandidaat; slappe campagne. Bush was geen topper, maar die Kerry….. Enfin, lang geleden allemaal.

Laten we een sprongetje maken naar 2008. Deze race is veel leuker. Democraten en Republikeinen hebben nu een veel betere kandidaat opgesteld. Hoe zit het in deze race met die oude campagnewetten over de macht van geld? Die oude wetten kunnen voorlopig blijven waar ze zijn: in de politieke prullenmand. Maar toch zit het weer net ietsje anders dan in 2004.

Barack Obama heeft nu meer geld dan John McCain ingezameld. Veel meer geld: Wel drie keer zo veel (100 miljoen van McCain tegenover 300 miljoen dollar voor Obama). Onvoorstelbaar!

Lobbygroepen

Is dit 't bewijst dat de oude wet van 'de-rijkste-kandiaat-wint-altijd' misschien in ere is hersteld? Nee, want Obama heeft weliswaar meer campagnegeld dan McCain, maar hij heeft dat op een veel slimmere manier ingezameld dan vroeger gebruikelijk was. De tijd lijkt voorbij dat de kandidaten hun hand ophouden bij rijke medeburgers en machtige lobbygroepen.

Republikeinen moesten het hebben van banken, oliemaatschappijen en grote verzekeraars. Democraten kregen veel geld van vakbonden, Hollywood-miljonairs en peperdure advocaten.

Joe Sixpack

Vooral Barack Obama krijgt nu heel veel geld van gewone Amerikanen. Die hebben die hebben schoon genoeg van George Bush en hopen hartstochtelijk dat Obama voor hun kinderen een beter en rechtvaardiger Amerika dichterbij brengt.

Niet minder dan anderhalf miljoen Amerikanen zijn actief bij de Obama-campagne betrokken. De meesten gaven hem via internet enkele tientallen of hoogstens een paar honderd dollar. Dat is andere koek dan die ouderwetse bedelpartijen onder de rijke 'Happy Few'.

Als je op deze manier meer geld bij elkaar krijgt dan je tegenstander, is daar niks mis mee. Integendeel, het zegt immers over je populariteit bij Joe Sixpack, de Amerkaanse Jan Modaal. Zo hoort het! Hoe populairder je bent hoe meer geld je fans je geven. Op die manier is geld niet langer een vergiftigende stoorzender, maar een betrouwbare graadmeter voor de politieke macht van een kandidaat. Dat is ontzettend democratisch. Prachtig toch?

Webcampagne

Volgens sommige deskundigen kan Barack Obama uiteindelijk online twaalf keer zo veel geld inzamelen als John Kerry vier jaar geleden. Hij doet het ook veel beter dan Hillary Clinton. De uitkomst van de geldrace bij de Democraten loopt dus parallel met de race in de voorverkiezingen. Obama wint want hij weet de meeste gewone Amerikanen enthousiast te maken.

Dit was allemaal niet mogelijk geweest zonder Internet. Dat is de echte revolutie van 2008. Dit is de eerste echte webcampagne.

U vindt - anders dan ik - misschien dat Nederlanders niet veel van Amerikanen kunnen leren. Geloof me: Op dit vlak kunnen we veel van ze leren. Het maakt veel meer mensen enthousiast voor campagnes, verlevendigt de discussie en maakt politiek dus leuker.

Ik geniet.
U hopelijk ook.

Reageer op deze column