AMSTERDAM - De Franse presidentskandidaat François Hollande wil, als hij president wordt, dat mensen die meer dan een miljoen euro per jaar verdienen 75 procent belasting betalen.

Het opvallende plan van de normaalgesproken wat saaie Hollande is een regelrechte hit gebleken: de Franse bevolking ventileert en masse haar ontevredenheid over de salarissen van directeuren en president Nicolas Sarkozy zag zich gedwongen zijn vriendschap met de rijke elite te verdedigen.

In de Franse pers is een debat ontstaan over de vraag of de rijken hun biezen zullen pakken en vertrekken naar landen met een vriendelijker belastingklimaat, zoals België, als de maatregel daadwerkelijk wordt ingevoerd.

Sarkozy

Hoezeer de Franse bevolking het plan ook lijkt te omarmen, het lijkt erop dat het niet voldoende is om de overwinning van Hollande veilig te stellen. Sarkozy profiteert in zijn campagne van zijn optreden na de dodelijke schietpartijen in Toulouse en omgeving. Uit peilingen blijkt dat in de eerste ronde van de verkiezingen, die op 22 april plaatsvindt, Hollande en Sarkozy nek-aan-nek gaan.

François Bayrou, kandidaat van de Centrumpartij, heeft het plan van Hollande weggezet als krankzinnig. Hij beweert dat als alle belastingen bij elkaar worden opgeteld, de rijksten in Frankrijk bijna al hun verdiensten moeten inleveren. Ook veel economen krabben zich achter hun oren over de maatregel. Het voorstel heeft veel losgemaakt en volgens sommige peilingen heeft het de steun van bijna 65 procent van de bevolking.

Rijken

Het belastingplan heeft Hollande volgens politiek analist Jean-Daniel Levy geholpen zich te onderscheiden van zijn rivaal. "Nicolas Sarkozy heeft een tweeledig probleem: aan de ene kant wordt hij gezien als de president die dichtbij de rijken staat. Dat is geen goed teken in Frankrijk. Daarnaast wordt hij ook gezien als een president die toezag op de invoering van ongelijk beleid." Het belastingvoorstel 'stelt Hollande in staat weer de leiding te nemen en Sarkozy negatief af te schilderen'.

Antipathie jegens de rijken is wijdverbreid in Frankrijk. Rijkdom en weelde worden geacht achter gesloten deuren te worden gehouden. Het kwam Sarkozy, bijgenaamd president Bling Bling, dan ook op veel kritiek te staan toen hij vijf jaar geleden na zijn overwinning in de presidentsverkiezingen een feest gaf in het luxe restaurant Fouquet. Ook zijn vakantie op een jacht van een vriend werd hem niet in dank afgenomen.

Hollande heeft zich geen vriend van de rijken betoond. Hij heeft in het verleden zelfs de gevleugelde uitspraak 'Ik hou niet van de rijken' gedaan. Deze uitspraak versterkt zijn politieke positie onder diegenen die menen dat rijkdom moet worden verdeeld.

Crisis

Of de rijken daadwerkelijk de wijk nemen naar landen waar minder belasting moet worden betaald is de vraag. Hoewel presidentskandidaat Dominique de Villepin waarschuwde dat Frankrijk 'de kip met de gouden eieren niet moet slachten', ontvluchten de rijken Frankrijk al langer. Dat komt echter niet alleen door de hoge belastingen.

"Het probleem is niet de hoeveelheid belasting die je moet betalen, het probleem is dat je niet kan inschatten hoeveel belasting je moet betalen", aldus een advocaat. De Franse belastingwet is al lange tijd onvoorspelbaar, maar de afgelopen maanden is dat nog vele malen erger geworden. Onder de regering van Sarkozy is er een waslijst aan wijzigingen doorgevoerd die de economische crisis in het land moeten bezweren. En nadat Hollande zijn voorstel voor een speciaal belastingtarief voor miljonairs had gedaan volgde er nog eens een reeks wijzigingen. Het Franse belastingstelsel is daardoor diffuser dan ooit geworden.

Hoewel Hollande veel succes oogt met zijn plan, kan het hem ook parten spelen. Sommige kiezers gaan niet langer voor Hollande, maar zijn doorgeschoten naar de extreemlinkse kandidaat Jean-Luc Melenchon. Hij heeft kiezers achter zich gekregen door oproepen voor een nieuwe Franse revolutie. Volgens analisten kan hij wel eens op plek drie eindigen bij de verkiezingen. Dat kan Hollande stemmen kosten, stemmen die hij nu juist hard nodig heeft in de eerste ronde.

Lees alles over de Franse verkiezingen in ons dossier