Conservatieven blijven grootste in prognoses EU-verkiezingen

De christendemocratische Europese Volkspartij (EVP) lijkt, ondanks fors verlies, de grootste partij in het Europees Parlement te blijven.

Dat blijkt zondagavond uit de eerste officiële voorspellingen, gebaseerd op exitpolls. De laatste stemlokalen gaan dicht om 23:00 Nederlandse tijd. De volledige uitslag zal naar alle waarschijnlijk pas maandag volgen.

Het CDA maakt onderdeel uit van de EVP. Volgens de eerste officiële peilingen kan de EVP rekenen op 28,23 procent van de stemmen. De groep zou daarmee uitkomen op 212 van de 751 zetels. Bij de vorige verkiezingen kon de groep rekenen op 35,77 procent van de stemmen.

De sociaaldemocraten, S&D, lijken de tweede partij te worden met 24,63 procent (185 zetels) Het liberale ALDE, waartoe zowel de VVD als D66 toe behoren, wordt de derde partij in het Europees Parlement, met 9,45 procent (71 zetels). De Groenen komen uit op 7,32 procent van de stemmen (55 zetels).

Het linkse blok GUE-NGL stijgt van 35 naar 45 zetels, de christelijke groep ECR daalt van 57 naar 40. De eurosceptische EFD wint twee zetels en gaat van 31 naar 36, aldus de eerste exitpolls.

De opkomst lag volgens de eerste schattingen rond de 43 procent, net zo hoog als vijf jaar geleden. Het is voor het eerst dat de opkomst bij de Europese verkiezingen dat de opkomst niet is gedaald.

Nieuwe partijen

Hoewel de twee grootste partijen inleveren, verandert daarmee weinig aan de rangorde in het Europees parlement. Dalingen in zetels geven overigens niet per se verlies aan, omdat het totale zetelaantal wordt verkleind van 766 naar 751 zetels.

De leden die niet tot een groep behoren, de zogenoemde niet-ingeschrevenen waartoe ook de PVV momenteel behoren, behalen 5,33 procent van de stemmen, dat neer zou komen op 40 zetels. Momenteel hebben die partijen gezamenlijk 33 zetels.

De nieuwe partijen, die ook nog tot geen groep behoren, behalen volgens de schattingen 8,92 procent van de stemmen, en zouden daarmee uitkomen op 67 zetels.

Eurosceptisch

Aan de rechterflank boekten de eurosceptische partijen in veel Europese lidstaten winst: met name Front National van Marine Le Pen behaalt volgens de eerste schattingen een flinke zegen met ongeveer een kwart van de Franse stemmen.

De grote vraag blijt of de eurosceptische partijen zullen gaan samenwerken: er kan daarom nog niets gezegd worden over hoe groot een eventuele groep zal worden.

In het Europees Parlement is een stuk lastiger iets voor elkaar te krijgen zonder deel uit te maken van een politieke groep. Marine Le Pen en Geert Wilders maakten eerder al bekend een samenwerking te zoeken met gelijkdenkende partijen.

Om zo'n groep te starten in het Europees Parlement zijn er 25 europarlementariërs nodig uit zeven verschillende lidstaten.

Topkandidaten

Een andere grote vraag is wat er nu gebeurt met de zogenoemde 'topkandidaten'. Sinds het Verdrag van Lissabon (2009) moet er bij het aanstellen van de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie rekening worden gehouden met de uitslag van de verkiezingen voor het Europees Parlement.

De grote partijen binnen het Europees Parlement hebben daarom allemaal een kandidaat naar voren geschoven als opvolger van de huidige voorzitter, José Manuel Barroso. De kandidaat voor de EPP-groep is Jean-Claude Juncker, die inmiddels ook al op Twitter de overwinning heeft uitgeroepen.

De eerste zet ligt echter niet bij het Europees Parlement, maar bij de Europese regeringsleiders: zij mogen een kandidaat selecteren, die vervolgens door het EP moet worden goedgekeurd. Zowel leden van de Europese Commissie als regeringsleiders hebben al laten doorschemeren dat er wellicht niet direct uit de topkandidaten wordt gekozen.

Alles dat u moet weten over de Europese verkiezingen | Dossier Europese verkiezingen

Verkiezingen Europees Parlement

CDA-leider Sybrand Buma en D66-leider Alexander Pechtold (R) tijdens de verkiezingsavond in Nieuwspoort waar de uitslagen van de Europese verkiezingen worden gevolgd. © ANP
Sophie in t Veld, derde van links, van D66 tijdens de verkiezingsavond in Nieuwspoort. © ANP
Een vrouw brengt haar stem uit voor de Europese verkiezingen samen met haar dochtertje bij een stembureau in Sofia (Bulgarije). © ANP
Dalia Grybauskaite, de presidente van Litouwen, brengt haar stem uit voor de Europese verkiezingen. © ANP
Een oudere Poolse man brengt zijn stem uit bij een stembureau in Warschau. © ANP
Een oudere vrouw brengt haar stem uit bij een stembureau in het Poolse Lodz. © ANP
Een meisje wacht met haar pop op haar moeder die haar stem uitbrengt bij een stembureau in Litouwen. © ANP
De Poolse premier Donald Tusk en zijn dochter brengen hun stem uit. © ANP
Een vrouw brengt haar stem uit samen met haar zoontjes in Nicosia, de hoofdstad van Cyprus. © ANP
De Belgische premier Elio Di Rupo levert zijn stem in. © AFP
De voormalige Poolse president Lech Walesa brengt zijn stem uit. © ANP
Een priester verlaat het stemhokje bij een stembureau in Griekenland. © ANP
Een medewerker inventariseert stembiljetten bij een stembureau in Athene. © ANP
In Griekenland is de radicaal-linkse partij Syriza de winnaar geworden van de verkiezingen. Volgens een gezamenlijke peiling van een aantal onderzoeksbureaus heeft Syriza zondag 20 tot 30 procent van de stemmen gekregen. © Hollandse Hoogte
Jean Marie le Pen, de oprichter van de Franse uiterst rechtse partij Front National, brengt zijn stem uit. © ANP
Achter de nederlaag bij de Franse regionale verkiezingen schuilt er ook een succes voor het Front National (FN) van Marine Le Pen. © ANP
De Duitse bondskanselier Angela Merkel stemt voor de Europese verkiezingen. © Hollandse Hoogte

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Lees meer over:
Tip de redactie