DEN HAAG - Klassieke middenpartijen als PvdA en CDA zullen hun kritiek op de Europese Unie aanscherpen.

Politicoloog Jan Rood verwacht dat deze partijen een meer eurosceptische koers kiezen na de verkiezingen voor het Europees Parlement.

De overwinning van de PVV ''zal het algemeen eurosceptisch klimaat in Nederland versterken''.

 ''Je ziet dat de partijen op de flanken hebben gewonnen'', zei Rood, verbonden aan Instituut Clingendael, vrijdag in een toelichting op de verkiezingsuitslag.

Electoraal succes

''De eurosceptische partijen laten electorale winst zien en de partijen die sterk voor Europa zijn, hebben ook electoraal succes. De tegenstellingen zijn scherper geworden en het politieke midden heeft grote moeite daar een antwoord op te vinden.''

Professor Rood verwacht niet dat de middenpartijen naar de pro-Europese hoek zullen neigen, omdat daar onvoldoende ruimte is.

Die flank wordt aardig afgedekt door D66 en GroenLinks. Onder de eurosceptische kiezers valt wel winst te halen. PvdA, CDA en VVD zullen zich meer daarop richten, voorziet hij.

Profilering

De nederlaag van de PvdA dwingt de partij van Wouter Bos ook zich duidelijker te profileren in de binnenlandse politiek, voorspelt Rood.

Het aantal zetels van de PvdA in Europees Parlement zakt van 7 naar 3. Rood vermoedt dat de nederlaag mede komt door het fletse profiel van fractievoorzitter Mariëtte Hamer en van lijsttrekker Thijs Berman.

''De PvdA heeft niet goed duidelijk kunnen maken waar ze voor staan in Europa.''

Bankencrisis

Daarnaast kan Bos niet meer profiteren van zijn daadkrachtige optreden tijdens de bankencrisis. Het effect daarvan is weggesijpeld omdat de minister van Financiën niet heeft kunnen voorkomen dat Nederland in een stevige recessie is beland.

Ook de sociaaldemocraten in andere landen hebben het moeilijk. ''Blijkbaar bestaat het gevoel dat ze geen goed antwoord hebben op de crisis.''

PVV

De PVV lijkt te winnen door de scepsis onder Nederlanders over Europa en zorgen over de vraag over Brussel niet ten koste gaat van de Nederlandse identiteit.

De partij van Geert Wilders heeft daar op ingespeeld met een campagne die draaide om een duidelijke boodschap: meer Nederland en minder Europa.

SP

Rood noemt het verrassend dat de SP, ook zeer kritisch op Europa, niet meer stemmers heeft weten te trekken.

Dat komt waarschijnlijk mede doordat de SP een campagne voerde met Europese thema's, dat spreekt minder aan. Daarnaast speelt een belangrijke rol dat Wilders bekender is dan SP-fractievoorzitter Agnes Kant. ''Ze is weggespeeld door Wilders.''