Op 22 mei zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement. Wie zijn de Nederlandse lijsttrekkers?

VVD: Hans van Baalen

Voor de tweede keer mag Hans van Baalen (53) de VVD-kar trekken bij de Europese verkiezingen, ook al noemde hij het werk in het Europees Parlement ooit "meer corvee dan passie". Als Tweede Kamerlid bouwde hij in zo'n tien jaar een reputatie op van 'rechtsbuiten' van de partij.

Zowel in de Kamer als in het EP hield hij zich bezig met buitenlandse zaken en defensie. Hij pleitte onder meer voor bewapening van de seculiere Syrische rebellen en juichte het toe dat het Egyptische leger de islamistische president Mohamed Mursi afzette.

Van Baalen geldt als invloedrijk en gezaghebbend VVD'er. Van alle Europarlementariërs blijkt hij het minst vaak deel te nemen aan stemmingen. Toen dat eind vorig jaar naar buiten kwam, reageerde hij laconiek: "Ik wil mijn tijd zo effectief mogelijk gebruiken om de Nederlandse belangen te behartigen." Over voorstellen waar toch al een grote meerderheid voor of tegen is stemt hij daarom vaak niet. Die tijd gebruikt hij liever om bijvoorbeeld met premier Mark Rutte te overleggen.

ChristenUnie/SGP: Peter van Dalen

Opnieuw voert Peter van Dalen de gezamenlijke lijst van ChristenUnie/SGP aan. Van Dalen komt zelf voort uit de ChristenUnie en voorganger RPF. Hij werkte in het onderwijs, als medewerker van een Europarlementariër en als ambtenaar op het ministerie van Verkeer en Waterstaat.

Na de verkiezingen van 2009 zag hij zijn fractie uit elkaar vallen: SGP'er Bas Belder sloot zich in Europees verband aan bij het eurosceptische blok EVD, terwijl Van dalen namens de ChristenUnie lid werd van het conservatieve blok.

Als lijsttrekker sprak hij in 2009 de hoop uit dat de economische crisis mensen weer tot het geloof zou brengen. "Er is een roep om moreel besef. Het leven gaat niet alleen om geld, maar ook over hoe we met elkaar omgaan", zei hij tegen NU.nl. "Ik hoop dat vanuit dit besef mensen zullen denken: die bijbel is helemaal niet zo ouderwets."

GroenLinks: Bas Eickhout

Na een carrière als onderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving kwam Bas Eickhout (37) in 2009 in het Europees Parlement. Sinds zijn studententijd in Nijmegen is hij actief binnen de partij. Eickhout studeerde scheikunde en milieukunde.

Hij schreef mee aan de Europese verkiezingsprogramma's van 2004 en 2009. De lijsttrekker van GroenLinks wil de 'groene economie' promoten. Die stelt hij tegenover "de huidige obsessie met begrotingsdiscipline". Hij nam de leiding in de delegatie van GroenLinks in 2013 over van Judith Sargentini, die nu op plaats 2 staat.

PVV: Marcel de Graaff

Katholiek theoloog Marcel de Graaff (52) is momenteel fractievoorzitter van de PVV in de Eerste Kamer. Als lijsttrekker voor de Europese verkiezingen is hij de opvolger van Laurence Stassen, die vorige maand opstapte nadat partijleider Geert Wilders zijn achterban om "minder Marokkanen" had laten roepen. De Graaff werkt in het dagelijks leven als ict-consultant.

Hij was onder meer betrokken bij de ontwikkeling van de OV-chipkaart. De islam vindt hij onverenigbaar met westerse waarden. De politicus haalde een paar keer het nieuws met zijn tweets. "Ik mis de AK47 in het plaatje", merkte hij bijvoorbeeld op bij een foto van de gebedsruimte van de Vluchtkerk, waar uitgeprocedeerde asielzoekers werden opgevangen.

PVV-kiezers kunnen overigens ook op Wilders stemmen; hij staat als lijstduwer op de tiende plaats. Andere opmerkelijke namen op de lijst: arabist Hans Jansen (plaats 4) en oud-LPF'er Olaf Stuger (plaats 3).

PvdD: Anja Hazekamp

Bioloog Anja Hazekamp (46) zit sinds 2007 in Provinciale Staten van Groningen. Ook was ze al even Tweede Kamerlid: in 2012 verving ze enkele maanden Marianne Thieme, die met zwangerschapsverlof was. Hazekamp legde bij haar voordracht uit dat de Partij voor de Dieren weliswaar zeer kritisch is over de EU, maar wezenlijk verschilt van andere partijen die dat ook zijn.

"Dit omdat onze kritiek op de EU niet voortkomt uit nationalisme of eigenbelang, maar is gebaseerd op het algemene belang van duurzaamheid, mededogen, persoonlijke vrijheid en persoonlijke verantwoordelijkheid." 

Ze heeft onder meer gewerkt voor Stichting AAP en de Zeehondencrèche in Pieterburen. Voor de universiteiten van Leiden en Utrecht deed ze onderzoek naar dierproeven. Tijdens de laatste Tweede Kamerverkiezingen stond Hazekamp op de vierde plaats, te laag voor een zetel.

SP: Dennis de Jong

Net als in 2009 is Dennis de Jong lijsttrekker van de SP. De Jong (59) werkte na zijn studies rechten en politieke economie onder meer als diplomaat en ambtenaar, zowel in Den Haag als in Brussel. De Jong is expert op het gebied van asiel, immigratie en mensenrechten. In 2000 promoveerde hij aan de Universiteit van Maastricht met een proefschrift over godsdienstvrijheid.

In tegenstelling tot veel partijgenoten, die in de gemeenteraad beginnen en van daaruit doorgroeien naar hogere functies, werd de onbekende De Jong in 2009 meteen lijsttrekker voor de Europese verkiezingen. De nieuwkomer trok van leer tegen de Brusselse bemoeizucht. Zo schreef hij het boekje Nederland wil minder Brussel. Hij noemt de EU "een slangenkuil en doolhof tegelijk" en vindt dat het socialer, democratischer en menselijker moet.

CDA: Esther de Lange

Esther de Lange (39) zit sinds 2007 in het Europees Parlement en heeft voor deze verkiezingen oudgediende Wim van de Camp (60) gepasseerd als lijsttrekker. Hij staat nu op de derde plaats. De Lange kent de EU goed, voordat ze Europarlementariër werd was ze fractiemedewerker van de partij. De geboren Limburgse studeerde daarvoor onder meer politicologie in Lyon en internationale betrekkingen in Brussel.

Daar deed ze in 1998 ervaring op als lobbyist. Als Europarlementariër deed ze onderzoek naar voedselfraude en pleitte ze tegen een verbod op het toevoegen van suiker aan wijn. Met succes: het verbod kwam er niet, tot opluchting van Nederlandse wijnboeren. De Lange kondigde nadat ze tot lijsttrekker was verkozen aan dat het CDA onder haar leiding "stouter en scherper" campagne gaat voeren dan voorheen.

50PLUS: Toine Manders

Na veertien jaar in het Europees Parlement voor de VVD stapte Toine Manders vorig jaar over naar 50PLUS. Enerzijds omdat hij vond dat de VVD "rechtsaf is geslagen", maar het speelde ook een rol dat de VVD in de statuten had gezet dat Europarlementariërs niet meer dan drie termijnen mogen dienen. Manders mocht dus niet nog een keer op de VVD-lijst. De 58-jarige Brabander deed in 2009 een gooi naar het lijsttrekkerschap, maar legde het af tegen Hans van Baalen.

Manders was vroeger docent, industrieel vormgever, eigenaar van een plantenkwekerij en advocaat. Hij is ook al decennia politiek actief. Zo zat hij in de gemeenteraad van Asten en in Provinciale Staten van Noord-Brabant. In het EP hield hij zich de afgelopen jaren onder meer bezig met de interne markt en voedselveiligheid.

Ook op de lijst, als lijstduwer op plaats 18: Henk Krol. Hij trad vorig jaar af als Tweede Kamerlid na onthullingen dat hij als hoofdredacteur van de Gay Krant niet altijd de pensioenpremies voor zijn medewerkers had betaald.

PvdA: Paul Tang

De 47-jarige Paul Tang was onderzoeker bij de Centraal Planbureau, topambtenaar, Tweede Kamerlid (2007-2010), zelfstandig adviseur en econoom. Hij promoveerde onder begeleiding van partijgenoot Rick van der Ploeg. Als Kamerlid voerde hij het woord over financiële zaken. Hij sprak zich herhaaldelijk uit tegen topinkomens en exorbitante bonussen.

In 2009 bracht Tang zichzelf in politieke problemen door de Macro-Economische Verkenningen voor Prinsjesdag te lekken aan RTL4 en dat vervolgens op te biechten. Hij ging diep door het stof en mocht blijven. Toen zijn termijn erop zat verdween Tang enkele jaren uit de politiek, maar ondanks zijn afwezigheid wist hij de lijsttrekkersverkiezing van de PvdA te winnen.

Andere opmerkelijke namen op de PvdA-lijst: voormalig FNV-baas Agnes Jongerius (plaats 2) en oud-NOS-verslaggever Paul Sneijder (plaats 5). Huidig leider Thijs Berman had wel verder gewild, maar is niet op de lijst gezet.

D66: Sophie in 't Veld

Voor de derde achtereenvolgende keer is Sophie in 't Veld lijsttrekker van D66. In 2004 werd ze als enige gekozen, in 2009 haalde de partij drie zetels. Historica In 't Veld (50) heeft twee decennia ervaring in Brussel: in 1994 begon ze als fractiemedewerker, vervolgens werkte ze als secretaris voor de Europese Liberaal-Democratische fractie. Als politica zette ze zich onder meer in voor de bescherming van privacy van burgers.

Het maakte haar populair bij organisaties die dat doel ook nastreven: ze kreeg in 2010 de Winston Award, een prijs van de organisatie Bits of Freedom, en een jaar later een International Privacy Award. Verder zette In 't Veld zich in voor betere internationale handelsbetrekkingen. 'Een sterk Europa' is haar inzet voor de verkiezingen.

De nummers 2 en 3 op de lijst van D66 zijn Gerben-Jan Gerbrandy en Marietje Schaake. Zij zitten nu ook al in het Europees Parlement.