De Europese Unie als waardengemeenschap staat onder druk, volgens het CDA. "De hamburgercultuur heeft ook in Europa zijn intrede gedaan."

CDA-Kamerlid Wim van de Camp staat bekend als de nestor van zijn fractie. Hij is de op een na langstzittende parlementariër. Nu gaat hij zijn geluk beproeven in Brussel om namens het CDA meer 'body' te geven aan het Europees Parlement.

Het koesteren van de Europese Unie als gemeenschap van gedeelde waarden komt veel terug in het verkiezingsprogramma. Is er een probleem mee?

"Je merkt dat die botte consumptiecultuur van eten, eten, kopen, kopen, ook in Europa zijn intrede heeft gedaan. Die creditcardmaatschappij."

"Wij willen geen EU waar je alleen maar consumeert en waar mensen praten over het eigen ik en het eigen geld. Je moet ook voor elkaar zorgen."

"Die cultuur moet je onderhouden, want die blijft niet zomaar bestaan. Daar moeten politici op letten."

Er staat ook dat Europa zich moet weren tegen invloeden van buiten. U noemde de hamburgercultuur. Zijn er nog meer?

"Wat je wel ziet in andere culturen: een absolute intolerantie. Ook zijn er culturen waarbij het individu volstrekt ondergeschikt is aan de gemeenschap."

"Wij hebben in Europa een vriendelijke mix. Dus zelfontplooiing en, zeker bij het CDA, gemeenschapszin. Dat mooie evenwicht, geïnspireerd door de verlichting, willen wij vasthouden."

Hoe is die waardengemeenschap te moderniseren en verbeteren?

"De samenleving moderniseren kan de politiek niet alleen. Dat moet je ook overlaten aan de vakbonden, kerken of zelfs aan de voetbalclub."

Wat kan de politiek, en in het bijzonder u in Europa, wel doen?

"Politiek bedrijven. Van het harde Amerikaanse kapitalisme gaan we naar het Rijnlandse model. Met meer gelijkheid van de spelers."

"Dus niet alleen maar kijken naar aandeelhoudersbelangen, maar ook naar de belangen van werkgevers, werknemers en consumenten."

Jullie schrijven dat de waarden binnen de EU zijn gebaseerd op de joods-christelijke traditie? Betekent dit dat er geen ruimte is voor de islam?

"In Europa is absoluut ruimte voor de islam. Geen discussie daarover. We hebben nu al zo'n 25 miljoen moslims in de EU. Van de 500 miljoen inwoners in totaal. We zijn voorstander van een Europese islam."

Omschrijft u die Europese islam eens, zoals u die wenselijk acht?

"Ik kan dat niet theologisch verklaren, maar we kennen wel de fundamentalistische islam. Kijk naar de Taliban. Dat wil ik niet."

"Als ik praat over de Europese islam dan heb ik het over de islam zoals we die hier in Transvaal zien, de Haagse aandachtswijk. Met moskeeën en mensen die gewoon werken, kinderen die naar school gaan en vrouwen die participeren."

Maar u bent niet bang dat met een toetreding van Turkije het aandeel moslims binnen de EU te groot wordt?

"Ons uitgangspunt is dat het net zo makkelijk moet zijn om in Turkije een kerk te bouwen als om in Rotterdam een moskee te bouwen. In onze ogen is Turkije daarvoor nog lang niet klaar."

"Als Turkije zich aanpast en de akkoorden met de EU op een fatsoenlijke wijze zal uitvoeren zijn ze welkom. Maar wanneer dat is? Dat weten we niet."

Jullie schrijven in het verkiezingsprogramma dat onze banen, veiligheid en leefklimaat grotendeels afhankelijk zijn van de Europese integratie. Is dat niet te extreem gesteld?

"Nee, lees de cijfers er maar op na. Van onze economie is 70 procent Europa-gerelateerd. Kijk maar naar de zuivelexport of de functie van de Rotterdamse haven en Schiphol. Wij hebben een geweldige economie die gebaseerd is op de interne markt van Europa."

"Elke partij die zegt 'dat draaien we wel even terug' bedriegt de kiezers."

Omgekeerd verwijten de eurosceptische partijen u het belang te overdrijven.

"Ik ben het daar niet mee eens. Alle statistieken bewijzen het. En u merkt het zelf als u de grens over gaat en geen geld hoeft te wisselen.

"Het is niet waar dat de Nederlandse economie zonder Europa kan. Het idee dat we het weer alleen kunnen en terug moeten gaan naar de gulden: trap niet in dat Eftelingmodel."

De uitbouw van het vrije verkeer kan er wel voor zorgen dat meer Oost-Europeanen hier komen werken. Is het niet juist nodig in tijden van crisis onze eigen werknemers te beschermen?

"Je hebt de voordelen van een open markt en de nadelen. Maar we kampen wel met een van de grootste uitdagingen van de 21e eeuw: de vergrijzing. We leven in een zeer aging society."

"Ik heb er daarom geen bezwaar tegen als mensen van buiten onze markt komen versterken, mits onze eigen mensen ook aan het werk blijven."

Maar de kiezers hoeven dus met hun stem voor het CDA niet te vrezen voor hun baan?

"Onze mensen zijn hoog opgeleid en een beetje calvinistisch. Daar maak ik me geen zorgen over."

Wim van de Camp