De SPD heeft zondag de parlementsverkiezingen in Duitsland gewonnen. Dat is de voorlopige uitslag na het tellen van de stemmen in alle kiesdistricten. De centrumlinkse partij was goed voor 25,7 procent van de stemmen en bleef daarmee de alliantie CDU/CSU net voor. De conservatieven kregen 24,1 procent van de stemmen en Die Grünen eindigden met 14,8 procent op de derde plaats.

Het aantal zetels van de SPD steeg zondag voor het eerst in jaren en Die Grünen behaalden zelfs het beste resultaat uit hun bestaan. De alliantie CDU/CSU zakte na zestien jaar Angela Merkel als bondskanselier naar een absoluut dieptepunt. Nooit eerder vergaarden de conservatieven zo'n klein percentage van de stemmen.

Ten opzichte van vier jaar geleden verloren ze maar liefst 8,8 procentpunt. Het verlies kan mede verklaard worden door een reeks blunders van lijsttrekker Armin Laschet tijdens de verkiezingscampagne.

De liberale partij FDP kreeg iets meer stemmen dan de vorige keer en kwam uit op 11,5 procent. De rechts-populistische AfD verloor 2,3 procentpunt en eindigde op 10,3 procent van de stemmen. Die Linke zakte naar 4,9 procent en belandde daarmee onder de kiesdrempel van 5 procent. Toch krijgt de partij een plek in de Bondsdag, omdat zeker drie parlementariërs in hun kiesdistricten rechtstreeks gekozen zijn, melden Duitse media.

Coalitievorming kan lang gaan duren

De SPD moet nu een coalitie gaan vormen met andere partijen. Dat kan weleens lang gaan duren, omdat verschillende andere kleinere partijen het goed hebben gedaan.

Het meest voor de hand ligt een coalitie van de SPD, Die Grünen en de liberale FDP, de voorkeur van SPD-leider Olaf Scholz. De liberalen zouden echter het liefst met CDU/CSU in de regering stappen.

In geval van nood is er altijd nog de mogelijkheid van opnieuw een grote coalitie van CDU/CSU en de SPD, net als in 2017. Dat leidde destijds tot een bittere strijd binnen de SPD. Met Scholz als bondskanselier zou het sentiment binnen zijn partij anders kunnen zijn, maar het zal onder de sociaaldemocraten zeker niet tot gejuich leiden. CDU/CSU-leider Laschet sloot de mogelijkheid tijdens de campagne overigens niet uit.

Scholz: 'De burgers willen verandering'

Scholz reageerde zondagavond verheugd toen zijn partij in de exitpolls aan kop ging. De SPD-leider zei toen dat een groot deel van de kiezers wil dat hij de nieuwe bondskanselier van Duitsland wordt. "Natuurlijk ben ik blij met de verkiezingsuitslag", zei Scholz zondagavond in Berlijn. Volgens hem was de verwachte uitslag een "groot succes" voor de SPD.

"De burgers willen verandering", aldus Scholz in een interview met ARD. "Ze willen dat de kandidaat van de SPD de volgende bondskanselier wordt. Dat zie je heel duidelijk aan de peilingen, maar ook aan de verkiezingsuitslag." Uit die uitslag put Scholz "kracht om zo snel mogelijk een regering te vormen".

Mede door hem zijn de kaarten voor de SPD nu heel anders geschud dan bij de desastreus verlopen verkiezingen van 2017. Landelijk is hij als minister van Financiën en vicekanselier het gezicht geworden van de grootschalige steunmaatregelen voor de Duitse economie tijdens de coronacrisis.

Scholz ging in 1998 als parlementariër de landelijke politiek in. In 2007 werd hij tijdens het eerste kabinet van Merkel aangesteld als minister van Arbeid en Sociale Zaken. Vier jaar later vertrok hij naar Hamburg, waar hij burgemeester werd. Hij kreeg daar onder meer te maken met gewelddadige rellen van extreemlinkse activisten tijdens een G20-top.

Na zijn kandidaatstelling kondigde Scholz een nieuw tijdperk aan. De oud-burgemeester ziet een samenwerking met de progressievere partij Die Grünen wel zitten. Tegenwoordig woont Scholz in Potsdam in de deelstaat Brandenburg, waar zijn vrouw Britta Ernst minister van Onderwijs is.

Zestien jaar Merkel: 'Ze liet zich nooit provoceren door alfamannetjes'
143
Zestien jaar Merkel: 'Ze liet zich nooit provoceren door alfamannetjes'