De wereld gaat langzaamaan weer open. Voor velen het uitgelezen moment om de koffers te pakken en op vakantie te gaan. Reikhalzend kijk je ernaar uit, maar eenmaal aangekomen bekruipt je een intens verlangen naar huis: heimwee. Wat kun je ertegen doen? "Neem een paracetamol."

Hoeveel mensen in Nederland last hebben van heimwee is niet bekend; er is geen instantie die dit meet. Wel is zeker dat heimwee niet alleen voorkomt bij kinderen. Ook volwassenen hebben er last van. Volgens Ad Vingerhoets, hoogleraar emoties en welbevinden aan de Tilburg University, is het zelfs een groot misverstand dat heimwee alleen onder kinderen speelt.

"Als een kind bij opa en oma gaat logeren en huilt om zijn ouders, noemen we dat al snel heimwee. Maar wat gebeurt er als papa en mama ook naar opa en oma gaan? Als het probleem dan is opgelost, spreken we over scheidingsangst. Niet over heimwee."

Heimwee is gemis van vertrouwde thuissituatie

Maar wat is heimwee dan wel precies? Volgens Vingerhoets is het een extreem gemis van de vertrouwde thuissituatie. "Dan hebben we het echt over het missen van een fysieke plaats. Zoals je huis of je dorp." Vingerhoets vergelijkt heimwee met een reactieve depressie, zoals bij liefdesverdriet of rouw, waarbij je een persoon verliest.

“Een hond hecht zich aan zijn baas, maar een kat zoekt de weg terug naar huis. Dát is nou heimwee.”
Ad Vingerhoets, hoogleraar emoties en welbevinden

"Een psychiater heeft ooit onderscheid gemaakt tussen honden- en kattenheimwee. Een hond hecht zich aan zijn baas. Als die gaat verhuizen, verhuist de hond gewoon mee. Maar een kat zoekt de weg terug naar het oude huis. Dát is nou heimwee."

Heimweespecialist Miranda van Tilburg zei daar eerder over tegen NU.nl dat mensen met hondenheimwee vooral hun geliefden missen. "Zo kan een vrouw die haar gezin enorm mist als ze op werkreis is, geen last hebben van heimwee als ze met man en kinderen op vakantie is. Andersom is het zo dat in het geval van kattenheimwee mensen meer hechten aan hun omgeving. Deze vorm van heimwee is lastiger, omdat je je woonplaats of huis nu eenmaal niet kunt meenemen."

Klachten kunnen bestaan uit hoge koorts en meer

Heimwee kan veel verschillende klachten teweegbrengen, zoals verdriet of een depressie, maar ook lichamelijke klachten zoals niet kunnen eten, niet kunnen slapen en soms krijgen mensen zelfs last van hoge koorts, zegt Vingerhoets. "Weer andere mensen worden lusteloos, of raken obsessief bezig met het idealiseren van de thuissituatie. Die denken: het is nergens zo leuk als thuis."

“Niemand ziet het, maar zelf ga je echt kapot van binnen.”
Joris van Casteren, ervaringsdeskundige

Schrijver en ervaringsdeskundige Joris van Casteren vergelijkt het met een soort bubbel. "Eigenlijk een soort vlies. Niemand ziet het, maar zelf ga je echt kapot van binnen", vertelt hij in de radiodocumentaire Heimwee. "De hele werkelijkheid wordt sinister en gaat gewoon door, terwijl jij er met één voet buiten staat."

Paracetamol kan helpen

Tegen heimwee bestaat geen échte oplossing, behalve simpelweg naar huis terugkeren. "Het is een serieus probleem. Ik heb ooit gesproken met iemand die elke dag de toren van het dorp moet zien, anders ging het niet goed. Maar bij kinderen valt het vaak wel mee, zolang ze maar bij hun ouders zijn. Misschien komt heimwee zelfs wel vaker voor bij volwassenen. Dat zou me niet verbazen", stelt Vingerhoets.

"Ik ben ooit benaderd door een vrouw wier man heel erge heimwee had. Zij wilde graag drie weken op vakantie naar Noorwegen, maar haar man hield het door zijn heimwee nog geen drie dagen vol op vakanties. Ik adviseerde om de maximale dosis paracetamol te nemen. Hij heeft het de hele vakantie volgehouden."

Vingerhoets baseerde zijn paracetamolmethode op een onderzoek van een aantal jaar geleden in de Verenigde Staten. Hieruit bleek dat studenten met liefdesverdriet die paracetamol slikten hier minder last van hadden. "Fysieke pijn kent een grote overlap met psychische pijn. Het kan dan ook nooit kwaad om een paracetamol te proberen. Daarnaast kun je heimwee voor een deel met afleiding bestrijden en vertrouwde dingen van huis meenemen waar je aan gehecht bent."