Nu Europa steeds meer geel en groen kleurt, lonkt ook de fietsvakantie over de grens. Waar moet je op letten als je - al dan niet voor de eerste keer - op fietsvakantie gaat?

De spanning steeg, toen de Rotterdamse Marga Gramberg (56) de afgelopen weken de 'coronakaart' van Europa in de gaten hield. Gelukkig voor haar zijn België en Frankrijk sinds woensdag weer vrij toegankelijk voor toeristen, waardoor de ervaren fietstoerist aan haar geplande fietsreis naar Barcelona kan beginnen.

Haar metgezellen: een ROSE-trekkingfiets en 26 kilogram bagage. "Het mooie van een fietsvakantie is dat je het zo gek, zo simpel of zo duur kunt maken als je zelf wil. Ik reis solo en graag met wat meer luxe, zoals een stoeltje en een 8 centimeter dikke slaapmat. Voor een fietstoerist is 26 kilo extreem veel, maar ik heb ook een vrij grote tent en kookspullen mee. Ik zou ook veel lichter kunnen reizen", aldus Gramberg, die aanraadt om op slechts twee items nooit te bezuinigen: "Waterdichte fietstassen en een goed, ademend regenpak. Een hele dag in de regen fietsen is gewoon niet fijn."

De beste fietstassen voor een fietsvakantie zijn die van VAUDE en ORTLIEB, is de ervaring van Kees Bakker (bijnaam 'Testkees'), die als consumentenvoorlichter bij de Fietsersbond werkt. "Ik zou zelf voor VAUDE kiezen vanwege het ophangsysteem en gebruik van dubbele kunststof platen aan de achterkant van de tas, waardoor de tas stijver is en minder snel tussen de spaken komt."

'Kies voor een fiets zonder veel poespas'

Voor wat betreft de keuze van de reisfiets (de zogenaamde trekkingfietsen lenen zich er het best voor) is het aanbod riant én sterk variërend in prijs. Bakker wijst vooral op het aantal versnellingen. "Ik zou kiezen voor een fiets zonder veel poespas. Voor een rondje IJsselmeer voldoet een goede stadsfiets prima, maar voor serieuze hellingen heb je nu eenmaal heel lichte versnellingen nodig, anders kom je niet boven. In die gevallen ben je het best af met een fiets met derailleur of de veel duurdere Rohloff-naaf, dan kom je nooit versnellingen tekort."

Fietstoerist Gramberg wijst op degelijkheid. Ze kocht haar huidige ROSE-reisfiets acht jaar geleden voor 2.600 euro. "Na 18.000 kilometer heb ik alleen één keer een lekke achterband gehad. Ik ben er nog steeds heel blij mee. Ik neem op reis trouwens wel een setje reservespaken, twee binnenbanden, een reserveketting en een multitool mee."

“Een e-bike met voorwielmotor is minder geschikt om te klimmen.”
Kees Bakker, Fietsersbond

Uiteraard moet de fiets goed berekend zijn op flink wat bagage. Gramberg ondervond eerder dat een ultralichte toerfiets ging 'zwabberen' als ze met veel fietstassen reisde. Bakker wijst erop dat fietsen met een stang (herenmodellen) doorgaans geschikter en stabieler zijn dan damesmodellen. En voor de groeiende groep fietstoeristen die per e-bike reist, heeft Bakker een waarschuwing. "Een e-bike met voorwielmotor is minder geschikt om te klimmen. De voorwielmotor functioneert heuvelop vaak niet goed, wordt te warm en stopt er op een gegeven moment mee. Voor bergachtige gebieden ben je beter af met een e-bike met middenmotor."

Boek flinke winst door je bagage slim en compact te pakken

'Testkees' Bakker deed voor de Fietsersbond een interessant experiment met bagage op vakantiefietsen. Veel brede tassen blijken enorme windvangers te zijn. Zijn conclusie: veel fietsers kopen bij buitensportzaken wel (dure) spullen van vederlichte materialen, maar 'vergeten' dat je flinke winst kunt boeken door je bagage slim (lees: zo dicht mogelijk voor of achter je lichaam) en compact te pakken. Daarmee kun je de luchtweerstand aanzienlijk (tot 25 procent) beperken. Zijn motto: liever geen zijtassen laag aan je voorvork, en probeer de bagage zoveel mogelijk in de lengterichting van je fiets ('als een worst', dus aerodynamischer) te pakken.

Gramberg wijst op het nut van systematisch pakken. "Dus kookspullen bij elkaar in een tas, kampeerspullen bij elkaar, en natuurlijk moeten je fietstassen links en rechts even zwaar zijn. Ik kampeer onderweg het liefst, maar soms neem ik een hotel of B&B. Dan is het fijn als je de tas met kampeerspullen - mits je je fiets veilig kunt stallen - op je fiets kunt laten zitten."

Het loont om thuis alvast enkele dagen te wennen aan het zadel

Zelfs ervaren fietstoeristen hebben - ook als ze een goede fietsbroek met zeem dragen - vaak de eerste dagen van hun fietsvakantie zadelpijn. Volgens Bakker loont het om thuis alvast enkele dagen te wennen. "Een zadel uitproberen tijdens oefenritten dus. En zitvlees kweken."

Er is wel degelijk verschil tussen dames- en herenzadels - zitbotjes zitten bij dames gemiddeld wat verder uit elkaar - maar Bakker benadrukt dat dat geen wetmatigheid is. "Die verschillen tussen man en vrouw zijn gemiddelden, dus het kan best zijn dat je als vrouw toch fijner zit op een mannenzadel."

Wie alvast in de stemming wil komen voor een fietsvakantie, kan terecht op een van de vele websites met mogelijke routes. Voor binnenlandse routes (via knooppunten of langeafstandsroutes, LF-routes) en fietsvriendelijke overnachtingsadressen kun je terecht op onder meer www.nederlandfietsland.nl. Europese routes zijn te vinden via www.cyclingeurope.nl van Uitgeverij Benjaminse, die ook handzame fietsrouteboekjes uitgeeft. Ook de Fietsersbond biedt inspiratie (www.fietsersbond.nl/onderweg/fietsroutes) voor binnen- en buitenlandse fietsvakanties.