Er moeten de komende jaren miljarden euro's in het Utrechtse openbaar vervoer worden geïnvesteerd. Dat schrijven burgemeester Sharon Dijksma en de provincie Utrecht namens tientallen Utrechtse partijen in een brandbrief aan demissionair premier Mark Rutte en D66-partijleider Sigrid Kaag.

"De regio Utrecht kan tienduizenden woningen bouwen, files en CO₂-uitstoot verminderen én 80.000 banen creëren. Als u belooft mee te investeren in het openbaar vervoer. Deal?", klinkt het donderdagochtend in een tweet van de gemeente Utrecht aan demissionair premier Mark Rutte en D66-leider Sigrid Kaag, die nog altijd midden in de onderhandelingen over de formatie zitten.

In een bijgevoegde brief roepen burgemeester Sharon Dijksma en de commissaris van de Koning, Hans Oosters, namens de provincie Utrecht, de formerende partijen op oog te hebben voor het bereikbaar houden van Nederland, de woningnood en de "cruciale rol die hoogwaardig openbaar vervoer in de Utrechtse regio hierin heeft."

"Utrecht heeft in Nederland een bijzondere en krachtige positie. De regio is een van de belangrijkste groeimotoren van Nederland en behoort door haar aantrekkelijke vestigingsklimaat tot de meest competitieve regio's in Europa. De centrale ligging met de goede verbindingen, de grote economische dynamiek, een waaier aan voorzieningen en nationale landschappen als voor- en achtertuin maakt Utrecht tot een plek met een grote aantrekkingskracht voor woningzoekers en bedrijven. Een aantrekkingskracht die wij maar al te graag inzetten om bij te dragen aan de economische groei en het oplossen van de woningnood", aldus de partijen, die ook spreken namens tientallen grote Utrechtse bedrijven en organisaties.

Dit is een grote maar noodzake­lij­ke investe­ring die zich dubbel en dwars terugver­dient.

De verwachting is dat de provincie Utrecht tot 2040 met 170.000 woningen zal groeien en er daarvan 125.000 in en rondom de stad Utrecht zullen komen, stellen ze. "De regio Utrecht haalt alles uit de kast om de groei in goede banen te leiden, maar heeft de hulp van het Rijk ontzettend hard nodig."

De alliantie komt niet met een concreet plan, maar wil vier afspraken met het kabinet maken, het versterken van het ov-netwerk vanwege nieuwe woningbouwlocaties, met als prioriteit het realiseren van een snelle en hoogwaardige lightrail tussen Utrecht, het Merwedekanaal, de A12 en Nieuwegein. Daarnaast een uitbreiding van het openbaar vervoer van en naar Utrecht Science Park. De gemeente en provincie stellen dat dit 80.000 banen mogelijk maakt.

Volgens de alliantie zorgt een beter openbaar vervoer in de stad en regio ervoor dat reizigers een aantrekkelijker alternatief voor Utrecht Centraal Station vinden en dat zou betekenen dat daar meer ruimte is voor internationale verbindingen, zoals de route Amsterdam-Arnhem-Duitsland. Tot slot is het aanpakken van bestaande en nieuwe knooppunten volgens de briefschrijvers van belang om de woningcrisis aan te pakken.

Om die reden vragen de partijen om 'een miljardeninvestering voor een periode van in ieder geval twintig jaar'. "Een grote maar noodzakelijke investering die zich dubbel en dwars terugverdient. Ook de gemeenten en provincie zullen de komende jaren honderden miljoen euro's investeren om de groei verder mogelijk te maken, maar we weten nu al dat dit bij lange na niet genoeg zal zijn."

Vorig jaar werd het plan van de gemeente Utrecht om voor 2,4 miljard euro uit het Nationaal Groeifonds voor twee nieuwe tramlijnen en een nieuw station aan de zuidkant van de stad (Lunetten-Koningsweg) nog door het Rijk afgewezen. Verkeerswethouder Lot van Hooijdonk (GroenLinks) zei toen dat de afwijzing een reden was om 'er een schepje bovenop te doen': "We zijn nog in de race, maar moeten ons huiswerk nog een keer maken."