De gemeente Utrecht gaat meer doen om mensen die uit de gevangenis komen op het rechte pad te houden. Dat schrijft burgemeester Sharon Dijksma in een brief aan de gemeenteraad.

Jaarlijks keren ruim zevenhonderd Utrechtse gedetineerden terug naar de stad. Om te voorkomen dat ze na het uitzitten van hun gevangenisstraf opnieuw in de fout gaan, komt de gemeente met een zogenoemd plusprogramma. Daarin gaan alle betrokken partijen vanaf de eerste dag van de detentie samenwerken.

"Om het perspectief van (ex-)gedetineerden te verbeteren en daarmee de kans op recidive (herhaling van een misdrijf, red.) te verminderen, is een verschuiving van perspectief nodig: niet vanaf dag één van de vrijlating een gedetineerde in beeld, maar vanaf dag één van de detentie al bezig met de blik op buiten", aldus Dijksma.

Uit landelijke cijfers blijkt dat bijna de helft van alle mensen die een gevangenisstraf hebben uitgezeten binnen twee jaar opnieuw veroordeeld wordt. Mensen met schulden, zonder werk of zonder huisvesting hebben de grootste kans om weer in de fout te gaan, zo blijkt uit de Monitor nazorg ex-gedetineerden 2020.

"Ook in Utrecht zien we dat veel (ex-)gedetineerden te maken hebben met achterliggende problemen", aldus Dijksma. "Velen van hen vragen niet om hulp, omdat ze dat niet willen of niet kunnen, bijvoorbeeld door een licht verstandelijke beperking."

'Er is niet één organisatie met zicht op het geheel'

Om hen toch de hulp te bieden die ze nodig hebben, moeten de betrokken partijen beter gaan samenwerken. De gemeente zal de regie nemen. Dijksma wijst in haar brief op het belang van een goede samenwerking. "Regie op de gezamenlijke opgave ontbreekt nu. Alle partijen werken hard, maar er is niet één organisatie met zicht op het geheel."

Ook moet de hulpverlening buiten en tijdens de detentie meer één geheel vormen. De inzet voorafgaand aan detentie stokt vaak wanneer iemand in de gevangenis terechtkomt. "De risico's op recidive zijn juist groot bij gedetineerden die niet zelf om hulp vragen, maar wel veel achterliggende problemen hebben."

Het komende jaar komen tachtig tot honderd Utrechtse (ex-)gedetineerden onder een vergrootglas te liggen in het plusprogramma. "Dit gaat veel van ons vragen", aldus Dijksma. Ze spreekt van "een belangrijke verandering".