Utrecht heeft sinds maandag de allereerste visdeurbel ter wereld. Bij de Weerdsluis hangt een onderwatercamera die filmt hoe vissen voor de sluis wachten tot ze verder mogen zwemmen.

Utrechters kunnen via een livestream onder water meekijken, op de digitale deurbel drukken en de sluiswachter een seintje geven.

Initiatiefnemers zijn de Utrechtse stadsecoloog Anne Nijs (41) en onderwaternatuurexpert Mark van Heukelum (34), die vertelt wat de vissen bij de Weerdsluis doen. "Je moet de Oudegracht als een snelweg voor vissen zien. Soms zie je letterlijk tientallen vissen voor de sluis spartelen. Er ontstaat dus een vissenfile, want de sluis is een obstructie waardoor ze niet verder kunnen."

De vissen willen echt verder zwemmen, legt Van Heukelum uit. "De Weerdsluis is dé verbinding tussen de Vecht en de Kromme Rijn. In de winter zwemmen de vissen dieper; daar is het warmer en veiliger. In de zomer willen ze juist naar ondiep water, zodat ze zich kunnen voortplanten. Ze willen dus stroomopwaarts zwemmen en voelen precies aan welke kant ze op moeten. Als ze dan bij een sluis komen, wachten ze letterlijk tot ze een ons wegen, net zo lang tot ze toch verder kunnen."

Als de vissen niet verder kunnen zwemmen, raken ze geïsoleerd, zegt Nijs. "Ze sterven niet uit, maar de vismigratie is voor de uitwisseling tussen de soorten heel belangrijk. Toen Mark zich met zijn plan bij de gemeente meldde, was ik meteen razend enthousiast. Niet alleen is het voor de vissen van groot belang, het is ook een mooie manier om Utrechters meer over het leven in onze gracht te leren."

Naar schatting hebben een paar duizend mensen de livestream gezien, die vanwege zijn populariteit al meerdere keer uit de lucht ging.