De gemeente Utrecht gaat zelf beoordelen of inwoners zonder nationaliteit het stempel staatloos verdienen. Hiermee loopt de gemeente vooruit op wetgeving uit Den Haag. Dat melden Trouw en het KRO-NCRV-programma Reporter Radio.

Er is een verschil tussen mensen zonder nationaliteit en zogenoemde staatlozen. Een staatloze kan bijvoorbeeld een reisdocument aanvragen of in aanmerking komen voor een Nederlands paspoort. "Wie een onbekende nationaliteit heeft, kan een leven lang in een juridische lacune blijven steken", schrijft Trouw.

Er ligt al sinds 2016 een wetsvoorstel klaar om de positie van de mensen zonder nationaliteit aan te pakken, maar deze is nog niet ingediend bij de Tweede Kamer. Utrecht wacht dus niet tot de wet is aangenomen en wethouder Maarten van Ooijen zegt tegen Trouw en Reporter Radio dat het ministerie zit "te kniezen en te wachten". "Mijn voorspelling is dat de problematiek van de staatlozen over een paar jaar doordringt tot de burelen van het ministerie."

En Van Ooijen vervolgt: "Dan zou de discussie wel eens net zo kunnen lopen als met de bed-bad-brood. Mijn hoop is dat de gemeenten dan al een adequaat stelsel hebben. En dan zul je zien dat de wet uiteindelijk gebaseerd wordt op wat de gemeenten al hebben opgebouwd."

Tienduizend mensen hebben onbekende nationaliteit

Er zijn volgens het CBS in Nederland zo'n tienduizend mensen met het stempel 'nationaliteit onbekend'. Dit heeft verschillende oorzaken. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de ouders geen nationaliteit bezitten omdat ze geen nieuwe kregen toen hun land ophield te bestaan. Dit is bijvoorbeeld gebeurd toen de Sovjet-Unie uiteenviel.

Daarnaast is het zo dat sommige nationaliteiten alleen doorgegeven kunnen worden via de vader. Een kind van een alleenstaande moeder krijgt in zo’n geval dus geen nationaliteit. En sommige mensen gooien hun identiteitspapieren simpelweg weg in de hoop dat ze hier asiel kunnen krijgen. Kinderen van deze ouders hebben dan ook geen nationaliteit.

Naast Utrecht gaan ook de gemeentes Amsterdam en Den Haag kijken of ze inwoners zonder nationaliteit kunnen helpen om erkend te worden als staatloos.