De deltavariant van het coronavirus was volgens cijfers van het RIVM twee weken geleden verantwoordelijk voor bijna 70 procent van de besmettingen. Dit weten we nu over hoe goed de in Nederland gebruikte coronavaccins tegen deze variant werken.

Pfizer/BioNTech

Volgens Engels onderzoek werkt het Pfizer/BioNTech-vaccin nog steeds goed tegen de deltavariant. Volledige vaccinatie met dit vaccin beschermt volgens de Engelsen voor ongeveer 88 procent tegen COVID-19. Het Pfizer-vaccin beschermt je tegen de deltavariant wel iets minder goed dan tegen de alfavariant, ook wel bekend als de Britse variant.

Dit geldt zeker als je maar één prik hebt gehad. De bescherming is dan 33 procent, terwijl dat bij de alfavariant nog zo'n 50 procent was.

Alle coronavaccins zijn beter in het voorkomen van ernstige COVID-19 dan in het voorkomen van de mildere gevallen. Als je alleen kijkt naar ziekenhuisopnames als gevolg van besmetting met de deltavariant, dan beschermt het Pfizer-vaccin volgens de Engelsen voor ongeveer 96 procent. Dit is vergelijkbaar met de bescherming tegen de alfavariant. Enkele weken na de eerste dosis werkt het Pfizer-vaccin al voor 94 procent tegen ziekenhuisopname.

Israëlisch onderzoek, waarvan de resultaten begin juli naar buiten kwamen, constateerde een minder hoge effectiviteit tegen mildere COVID-19. Het vaccin zou een effectiviteit van slechts 64 procent hebben. De bescherming tegen ziekenhuisopname was nog wel steeds hoog (93 procent).

Waardoor de resultaten in Israël slechter zijn dan in Engeland, weten we niet. Het is ook niet duidelijk op hoeveel gevallen de Israëlische resultaten zijn gebaseerd.

Samenvatting bescherming tegen deltavariant:

  • Bescherming tegen COVID-19 na één vaccinatie: 33 procent (Engeland)
  • Bescherming tegen ziekenhuisopname na één vaccinatie: 94 procent (Engeland)
  • Bescherming tegen COVID-19 na twee vaccinaties: 64 procent (Israël), 88 procent (Engeland)
  • Bescherming tegen ziekenhuisopname na twee vaccinaties: 93 procent (Israël), 96 procent (Engeland)
Waarom er alsnog volledig gevaccineerden overlijden in het VK
91
Waarom er alsnog volledig gevaccineerden overlijden in het VK

AstraZeneca

Engels onderzoek liet ook zien dat volledige vaccinatie met twee doses van het AstraZeneca-vaccin voor 67 procent beschermt tegen COVID-19 die wordt veroorzaakt door de deltavariant. Ook beschermt volledige vaccinatie voor 92 procent tegen ziekenhuisopname als gevolg van een besmetting met de deltavariant.

Eén dosis van het AstraZeneca-vaccin beschermt voor ongeveer 71 procent tegen ziekenhuisopname. De bescherming tegen COVID-19 in het algemeen is na één prik ook bij het AstraZeneca-vaccin laag: 33 procent.

Samenvatting bescherming tegen deltavariant:

  • Bescherming tegen COVID-19 na één vaccinatie: 33 procent (Engeland)
  • Bescherming tegen ziekenhuisopname na één vaccinatie: 71 procent (Engeland)
  • Bescherming tegen COVID-19 na twee vaccinaties: 67 procent (Engeland)
  • Bescherming tegen ziekenhuisopname na twee vaccinaties: 92 procent (Engeland)

Moderna

Omdat er in Engeland veel minder wordt gevaccineerd met het Moderna-vaccin, zijn daar geen gegevens over de effectiviteit van dit vaccin tegen de deltavariant. Dankzij Canadees onderzoek zijn wel cijfers bekend over de werkzaamheid van het Moderna-vaccin.

Eén dosis van het Moderna-vaccin beschermt volgens de Canadezen voor 72 procent tegen COVID-19 die wordt veroorzaakt door de deltavariant. Ook beschermt één dosis voor 96 procent tegen ziekenhuisopname en sterfte als gevolg van een besmetting met de deltavariant. Deze cijfers zijn berekend op basis van een vrij kleine groep mensen. De percentages zijn daardoor nog onzeker.

In Canada hadden nog te weinig mensen al een tweede dosis van het Moderna-vaccin toegediend gekregen om de effectiviteit na de tweede dosis te berekenen.

Samenvatting bescherming tegen deltavariant:

  • Bescherming tegen COVID-19 na één vaccinatie: 72 procent (Canada)
  • Bescherming tegen ziekenhuisopname en sterfte na één vaccinatie: 96 procent (Canada)
  • Bescherming na twee vaccinaties: onbekend

Janssen

Net als voor het Moderna-vaccin geldt voor het Janssen-vaccin dat er geen gegevens uit Engeland bekend zijn. Het vaccin wordt daar op dit moment niet gebruikt. Ook in andere landen zijn er nog geen resultaten uit de praktijk.

Amerikaanse onderzoekers keken in het laboratorium wel hoe goed de antistoffen die je aanmaakt na een Janssen-prik werken. De resultaten hiervan maakten ze 19 juli bekend. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat de antistoffen in het bloed van mensen die een Janssen-prik hadden gehad minder goed lijken te werken tegen de deltavariant dan de antistoffen die zijn aangemaakt na twee AstraZeneca-, Moderna- of Pfizer-prikken.

Experts benadrukken dat je op basis van deze resultaten geen harde conclusies kunt trekken over de werkzaamheid van het Janssen-vaccin in de praktijk. Het immuunsysteem bestaat bijvoorbeeld uit meer onderdelen dan alleen antistoffen. Daar is in dit onderzoek niet naar gekeken.

Eerder kwam uit laboratoriumonderzoek van Janssen zelf naar voren dat de antistoffen die je aanmaakt na vaccinatie weliswaar minder, maar waarschijnlijk wel voldoende beschermen tegen de deltavariant.

"De echte vraag is: worden mensen die het Janssen-vaccin hebben gekregen ziek van de deltavariant? Die data hebben we nog niet", zo vertelde immunoloog Marjolein van Egmond van het Amsterdam UMC woensdag aan NRC.

Als een vaccin voor 96 procent beschermt tegen ziekenhuisopname als gevolg van besmetting met de deltavariant, wat betekent dat dan?

  • De meeste mensen die COVID-19 krijgen, worden hiervan niet zo ernstig ziek dat ze naar het ziekenhuis moeten.
  • Maar een vaccin dat voor 96 procent beschermt tegen ziekenhuisopname, zorgt ervoor dat van de 100 mensen die normaal gesproken zo ernstig ziek worden dat ze in het ziekenhuis moeten worden opgenomen, er nu nog maar 4 moeten worden opgenomen.