Denemarken heeft donderdag besloten dat het de komende twee weken niet met het coronavaccin van AstraZeneca vaccineert, vanwege een aantal meldingen over bloedproppen in Europa. Nederland blijft dit vaccin wel gebruiken. Dit weten we hier nu over.

Wat is er in Denemarken gebeurd?

Donderdagochtend maakte de Deense gezondheidsautoriteit bekend dat ze uit voorzorg tijdelijk stopt met vaccineren tegen COVID-19 met het vaccin van AstraZeneca. De aanleiding hiervoor zijn meerdere meldingen over bloedproppen vlak na vaccinatie met dit vaccin binnen de EU. In Denemarken is één persoon na vaccinatie overleden als gevolg van een bloedprop.

Als een bloedprop een bloedvat verstopt, noem je dit trombose. Dit kan levensbedreigend zijn, wanneer bijvoorbeeld de bloedvaten in de longen verstopt raken. Trombose komt relatief veel voor; zo overleden in 2019 358 mensen aan longembolie in Nederland.

De Denen benadrukken dat ze nog niet weten of de bloedproppen ook echt een gevolg van vaccinatie zijn. Het is mogelijk dat de personen die na vaccinatie bloedproppen kregen, die ook zouden hebben gekregen als ze niet gevaccineerd waren. De Denen willen hier echter meer informatie over, voordat ze het vaccin van AstraZeneca weer gaan gebruiken.

Wat zegt het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) hierover?

Geneesmiddelenbewakingscomité PRAC is onderdeel van het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) en doet op dit moment onderzoek naar de meldingen over bloedproppen na vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin. Het EMA schreef donderdag dat vaccinatie met het middel kan doorgaan terwijl dit onderzoek plaatsvindt.

Er is volgens het EMA op dit moment geen indicatie dat het vaccin van AstraZeneca trombose veroorzaakt. Het aantal meldingen over bloedproppen onder gevaccineerde personen is niet groter dan je normaal gesproken bij ongevaccineerde personen zou verwachten.

Tot en met 10 maart zijn in de EU, Noorwegen, Liechtenstein en IJsland samen vijf miljoen mensen gevaccineerd met het AstraZeneca-vaccin. Er zijn in deze periode dertig meldingen over bloedproppen na vaccinatie met het middel van AstraZeneca binnengekomen.

Wat kwam er uit het vaccinonderzoek?

Het vaccin van AstraZeneca is voor toelating al met zo'n twintigduizend personen onderzocht. De helft van de deelnemers aan het onderzoek kreeg het vaccin en de andere helft een prik zonder werkzame stof - een placebo. Hieruit kwamen volgens het EMA geen aanwijzingen naar voren dat er een verband is tussen het vaccin en het ontstaan van bloedproppen. Van de mensen die het vaccin kregen, kregen er vier last van trombose. Van de mensen in de placebogroep, kregen er acht last van trombose.

Wat gebeurde er eerder in Oostenrijk?

Eerder deze week stopte Oostenrijk met het gebruik van een specifieke partij AstraZeneca-vaccins, nadat twee personen in dat land bloedproppen kregen na vaccinatie. Een van deze personen overleed tien dagen na vaccinatie. De partij waar Oostenrijk mee stopte, bestaat uit een miljoen doses en is aan zeventien landen geleverd, waaronder Nederland. Letland, Litouwen, Estland en Luxemburg zijn net als Oostenrijk gestopt met het gebruik van deze specifieke partij.

Het PRAC bracht woensdag naar buiten dat er op dit moment geen aanwijzingen zijn dat er iets aan de hand was met deze partij. Dit wordt, net zoals de meldingen over bloedproppen na vaccinatie in het algemeen, nog wel verder onderzocht.

Wat gebeurt er nu?

Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) maakte donderdag bekend dat Nederland het AstraZeneca-vaccin blijft gebruiken. Volgens het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen zijn de trombosegevallen na vaccinatie hoogstwaarschijnlijk niet gerelateerd aan de vaccinatie. Onder meer Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië gaan ook door met het vaccineren met het AstraZeneca-vaccin.

Eerder deed het PRAC al onderzoek naar het overlijden van een aantal zeer fragiele Noorse ouderen na vaccinatie met het Pfizer-vaccin. Het PRAC heeft in het onderzoek naar deze meldingen geen veiligheidsrisico's gevonden.