Het Europees Medicijnagentschap (EMA) heeft woensdag het tweede vaccin tegen COVID-19 goedgekeurd. Dit betekent dat er in de Europese Unie straks gevaccineerd kan worden met het vaccin van Pfizer én het vaccin van Moderna. Wat zijn de belangrijkste verschillen en overeenkomsten tussen deze eerste twee coronavaccins?

Zowel aan het vaccinonderzoek van Moderna als aan het onderzoek van Pfizer, dat voorafging aan de goedkeuring, deden tienduizenden mensen mee. In beide onderzoeken kreeg de helft van de deelnemers het vaccin en de andere helft een prik zonder mogelijk werkzame stof: een placebo.

Vervolgens keken de onderzoekers of er in de placebogroep meer mensen COVID-19 kregen dan in de vaccingroep. Op die manier is bepaald of de vaccins werken. Ook naar de veiligheid van de vaccins werd in deze onderzoeken gekeken.

Hoe goed werken de vaccins?

Zowel het vaccin van Pfizer als het vaccin van Moderna werkt goed. Volgens de onderzoeken voorkomen de vaccins bij ongeveer 95 procent van de gevaccineerden dat ze ziek worden door het coronavirus.

Ook bij 65-plussers hebben beide vaccins een hoge effectiviteit. Ingrid Schellens, klinisch beoordelaar bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, legde woensdag tijdens een persconferentie uit dat het Moderna-vaccin ouderen ongeveer even goed beschermt als het Pfizer-vaccin.

We weten dus dat deze vaccins bij een groot deel van de gevaccineerden ziekte voorkomen. We weten nog niet hoe goed deze vaccins ook voorkomen dat iemand het coronavirus nog kan verspreiden. Frits Rosendaal, hoogleraar klinische epidemiologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), legde eerder aan NU.nl uit dat het zo goed als zeker is dat deze vaccins bij een deel van de gevaccineerden voorkomt dat ze het virus verder verspreiden.

Zo wordt de effectiviteit van een coronavaccin bepaald
74
Zo wordt de effectiviteit van een coronavaccin bepaald

Wat weten we over de bijwerkingen?

De vaccins van Moderna en Pfizer kunnen ervoor zorgen dat je je even minder goed voelt. Volgens hoogleraar Vaccinologie Anke Huckriede komt dit doordat deze vaccins het immuunsysteem stevig aanzwengelen. Dit is een teken dat de vaccins goed werken, maar het stevig aanzwengelen kan er wel voor zorgen dat je je grieperig of zwakjes voelt.

Dit blijkt ook uit de onderzoeksresultaten van Moderna en Pfizer. De meest voorkomende bijwerkingen van beide vaccins zijn een pijnlijke arm, vermoeidheid en hoofdpijn. Bij het vaccin van Moderna lijken dit soort bijwerkingen iets vaker voor te komen en vaker relatief heftig te zijn. Deze bijwerkingen zijn over het algemeen binnen twee dagen weer voorbij.

Er zijn geen aanwijzingen dat het vaccin van Moderna of het vaccin van Pfizer voor ernstige bijwerkingen zorgt. Nadat het Verenigd Koninkrijk begon met vaccineren met het Pfizer-vaccin, kreeg een aantal gevaccineerden wel een allergische reactie. Ook bij het Moderna-vaccin zijn in de Verenigde Staten enkele allergische reacties gezien. Daarom wordt bij beide vaccins geadviseerd om te overleggen met een arts als je in het verleden een ernstige allergische reactie hebt gehad op een vaccin. Ook beveelt het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) aan om alle mensen die net een prik hebben gekregen, ongeveer een kwartier te observeren.

Hoe moet je de vaccins bewaren?

Voor het bewaren van de vaccins van Moderna en Pfizer heb je een goede vriezer nodig, maar wat dat betreft heeft het vaccin van Moderna echt een voordeel ten opzichte van het vaccin van Pfizer.

Het vaccin van Pfizer is een half jaar houdbaar, zolang het tussen de -60 en -90 graden Celsius wordt bewaard. Het vaccin wordt uiteraard niet op deze temperatuur ingespoten; het wordt eerst ontdooid. Eenmaal ontdooid kan het bij 2 tot 5 graden nog vijf dagen worden bewaard. Buiten de koelkast overleeft het vaccin maar zo'n twee uur.

Het Moderna-vaccin moet tussen de -15 en -25 graden bewaard worden. In de koelkast (tussen de 2 en 8 graden) is dit vaccin ongeveer dertig dagen houdbaar. Buiten de koelkast overleeft het zo'n twaalf uur. Dit zorgt ervoor dat dit vaccin makkelijker te vervoeren en te verdelen is.

Hoe werken ze?

De vaccins van Moderna en Pfizer zijn zogenoemde mRNA-vaccins. Dit betekent dat ze een stukje genetische informatie bevatten (mRNA). Deze genetische informatie zorgt ervoor dat er in het lichaam een klein stukje van het coronavirus wordt gemaakt. Van dit stukje coronavirus kan je geen COVID-19 krijgen, maar je immuunsysteem reageert er wel op. Dit zorgt ervoor dat het coronavirus snel onschadelijk gemaakt kan worden als je er daadwerkelijk mee in aanraking komt.

Nadat de stukjes coronavirus zijn aangemaakt, wordt het vaccin door het lichaam snel afgebroken. In tegenstelling tot verschillende berichten op Facebook en Twitter zijn deze vaccins niet in staat om je DNA te veranderen.

Moderna en Pfizer zijn de eerste twee vaccinontwikkelaars die goedkeuring hebben gekregen. Er zijn uiteraard nog meer vaccins die in de komende maanden mogelijk worden goedgekeurd, zoals het vaccin van AstraZeneca en Janssen. Welk vaccin je krijgt, hangt af van tot welke doelgroep je behoort. Medewerkers van verpleeghuizen krijgen bijvoorbeeld het Pfizer-vaccin.