Vruchtbaarheidsbehandelingen waar vaak maanden naartoe geleefd is, zijn door de coronamaatregelen abrupt stopgezet. Dat zorgt voor teleurstelling, frustratie en het opbrengen van veel geduld voor vrouwen die deze behandelingen nodig hebben om een kind te kunnen krijgen.

De voortplantingsgeneeskundige zorg in tijden van crisis valt niet onder acute zorg. Dus werd half maart 2020 een resolute streep gezet door alle lopende vruchtbaarheidsbehandelingen, zonder zicht op hoelang dat gaat duren.

"Iedereen begrijpt waarom de behandelingen worden uitgesteld, als er een afdeling verderop mensen sterven aan het coronavirus. Toch is het zuur dat het vervullen van een kinderwens als niet-noodzakelijke zorg wordt gezien. Kinderen zijn vaak het allerbelangrijkst in een mensenleven", zegt Marjolein Grömminger van Freya, een vereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen.

“Om mijn lichaam rust te geven wacht ik tot de miskraam natuurlijk op gang komt. Dan moet ik een mail sturen, verder weet ik helemaal niks.”
Denise

De komende weken staat voor deze patiënten in het teken van opnieuw wachten: dit keer tot ze een telefoontje krijgen met het nieuws dat ze weer welkom zijn in de kliniek. Voor Denise (35, achternaam bekend bij de redactie) is dat extra zwaar: ze wacht tot haar miskraam op gang komt voordat ze verder kan met het terugplaatsen van haar laatste ingevroren embryo.

"We hadden het geluk dat de terugplaatsing nog vóór de hele coronacrisis plaats kon vinden. In de weken die volgden, voelde ik dat het niet goed zat. Het hartje klopte, maar ik was gespannen. Naar de laatste echo moest ik alleen, en daar zag ik dat het hartje niet meer klopte."

Compleet afhankelijk van behandelingen

Het gevoel dat er iets niet in orde was en het niet gelijk terechtkunnen voor de echo viel Denise zwaar, vertelt ze. Ze heeft al een aantal miskramen en twee buitenbaarmoederlijke zwangerschappen doorgemaakt waardoor zwanger worden op de natuurlijk weg er niet meer in zit.

"Je bent ongeduldig, je wil niet stilstaan bij die teleurstelling van weer een miskraam, maar meteen weer door naar de hoop. Dat kan nu niet. Om mijn lichaam rust te geven wacht ik tot de miskraam natuurlijk op gang komt. Dan moet ik een mail sturen, verder weet ik helemaal niks. Je zou denken: fijn om even verlost te zijn van behandelingen en hormonen, maar ik wil dóór. Ik word niet natuurlijk zwanger en ben compleet afhankelijk van deze behandelingen."

“Ik kan hier echt niks goeds van maken. Mensen zijn gestresst, ze willen door en wij ook. Niemand wilde dit.”
Annemiek Nap, gynaecoloog en voortplantingsarts

Dat het leven niet maakbaar is en je geen controle hebt over wat er in de toekomst gaat gebeuren: het zijn levenslessen die we van de coronacrisis kunnen leren, zegt Sophie (31, achternaam bekend bij de redactie). Maar als vrouw met vruchtbaarheidsproblemen zijn het lessen waar je allang mee hebt leren omgaan.

"Ik zie vrienden om me heen helemaal in paniek raken omdat ze de controle kwijt zijn door de coronamaatregelen. Bij mij is dat helemaal niet lastig. Ik heb geen invloed op mijn kinderwens en mijn leven staat al jaren in het teken van deze behandelingen. Ik slik en spuit hormonen, drink geen koffie of alcohol en ben machteloos overgeleverd aan vruchtbaarheidsbehandelingen."

Tijd is kostbaar

Sophie is drie jaar bezig en is onlangs begonnen aan een ivf-traject. "Na al die pogingen met medicatie en kunstmatige inseminatie was ik zo blij dat we mochten beginnen met ivf. We kunnen drie pogingen wagen. De eerste kon niet doorgaan omdat ik te veel eitjes had. Dus we gingen opnieuw het hele voortraject in met al die hormonen en toen: corona. Het is verschrikkelijk frustrerend."

“Ik voel me machteloos: wij hebben dit traject nodig om kinderen te kunnen krijgen. Elke maand die we verliezen is er één te veel.”
Sophie

"Tijd is zo kostbaar. Als ik dan al een pauze wil inlassen, is het om eindelijk weer op vakantie te gaan of om iets heel vets te gaan doen. Niet dit. Ik voel me machteloos: wij hebben dit traject nodig om kinderen te kunnen krijgen. Elke maand die we verliezen is er één te veel."

Het uitstellen van behandelingen duurt niet eeuwig. Het feit dat in alle ziekenhuizen weer stap voor stap begonnen gaat worden met vruchtbaarheidsbehandelingen is een positieve ontwikkeling, zegt Annemiek Nap, gynaecoloog en voorzitter pijler voortplantingsgeneeskunde van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG).

"We hebben goede hoop dat we, als de afname van het aantal ziekenhuisopnames vanwege corona blijft doordalen, het aantal behandelingen verder kunnen gaan uitbreiden."