De druk op de Nederlandse ziekenhuizen neemt toe. De intensive cares (ic's) liggen bijna vol en er wordt met man en macht gewerkt aan het opschalen van de capaciteit. Inmiddels liggen ruim elfhonderd coronapatiënten op de ic's, maar is de piek nog lang niet bereikt.

Meld je aan Wil je elke avond een update van het laatste coronanieuws ontvangen?

Eind februari werd voor het eerst een coronapatiënt opgenomen op de ic, blijkt uit gegevens van Stichting NICE. Inmiddels zijn we ruim vier weken verder en hebben momenteel meer dan elfhonderd mensen intensieve zorg en beademing nodig. Dit aantal zal de komende tijd blijven stijgen in plaats van afnemen.

Mensen die op de ic liggen hebben vaak last van een zeer ernstige longontsteking. Hierdoor kunnen ze niet meer zelfstandig voldoende zuurstof opnemen, waardoor ze beademd moeten worden. Daarnaast vallen soms organen uit, zoals de bloedsomloop waardoor een patiënt in shock raakt, of de nieren waardoor dialyse van levensbelang is.

De behandeling is dan ook ontzettend zwaar en wakker niet te verdragen. Om deze reden worden de patiënten in slaap gebracht. In deze toestand is het aan het lichaam zelf om het virus op te ruimen. Dit kan weken duren, met als gevolg dat coronapatiënten gemiddeld 23 dagen op de ic liggen. Tot dusver zijn dan ook pas veertig patiënten ontslagen van de ic.

Als je onderstaande grafiek bekijkt van het aantal ic-opnames per dag, is te zien dat vooral de afgelopen week veel patiënten werden opgenomen. De meesten van hen zullen nog wekenlang op de ic liggen.

Effect van getroffen maatregelen op ic-capaciteit zien we pas over een maand

Bovendien zal het aantal patiënten op de ic's ook nog gaan toenemen omdat er "vertraging op de lijn zit tussen het moment van besmetting en de ziekenhuisopnames", zo legde Ernst Kuipers, directeur van het Erasmus MC uit in Jinek.

Deels op basis van de overdrachtsfactor van het virus (hoeveel mensen je kan besmetten) berekent het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid (RIVM) hoe de crisis zich ontwikkelt. De meeste maatregelen gelden nu zo'n twee weken of langer, waardoor een geïnfecteerd persoon momenteel in plaats van ongeveer drie anderen, nog maar één ander persoon besmet.

Dat is positief, maar op de ic's kijkt men zo'n zes weken vooruit. Op basis van de cijfers die nu bekend zijn in Nederland, belandt ongeveer 11 procent van de positief geteste personen op de ic. Meestal gebeurt dit pas twee weken nadat ze besmet raken. Tel daar de vier weken behandeling bovenop, en je kijkt naar de situatie half mei. "Als je naar deze modellen kijkt dan zie je dat de infecties dus naar beneden gaan vanwege het gedrag, maar het aantal ziekenhuisopnames ijlt nog na", aldus Kuipers.

Zo wordt gewerkt op de corona-afdeling van het Deventer Ziekenhuis
255
Zo wordt gewerkt op de corona-afdeling van het Deventer Ziekenhuis

Meeste coronapatiënten die op ic belanden overlijden niet

Een andere factor die bijdraagt aan het aantal bezette ic-bedden, is het sterftecijfer. Momenteel zijn op de ic's ongeveer 170 coronapatiënten overleden, wat neerkomt op zo'n 10 tot 15 procent van het totaal aantal opgenomen mensen.

Dit aantal is in vergelijking met andere landen relatief laag, wat deels te maken heeft met het feit dat ouderen in Nederland minder snel op de ic worden opgenomen. De statistieken laten ook zien dat maar 3 procent van alle overleden coronapatiënten op de ic tachtig jaar of ouder was.

Intensivisten raden ouderen en mensen met bepaalde condities aan om na te denken over of ze, als ze besmet raken, wel op de ic behandeld willen worden, omdat het traject erg zwaar is. Een opname op de ic geeft namelijk geen garantie op herstel. Zulke beslissingen , die samen worden gemaakt met huisartsen en medisch specialisten, zijn niet nieuw in Nederland.

Daar is nu nog een extra overweging bijgekomen. Coronapatiënten mogen namelijk amper tot geen bezoek ontvangen en moeten de zware strijd dus alleen voeren. Naasten worden via telecommunicatie zo goed mogelijk op de hoogte gehouden. Om deze reden overlijden de meeste mensen thuis of in verpleeghuizen. Momenteel zijn er in heel Nederland meer dan duizend personen overleden.

Cru gezegd blijven veel bedden op de ic's dus lange tijd bezet door een patiënt, waardoor de uitstroom nog steeds vele malen kleiner is dan de instroom. Naar verwachting loopt het aantal coronapatiënten de komende tijd daarom nog fors op. De Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NCIV) wil zondag 2.400 bedden gereed hebben. Hiervan zijn dan ruim 1.800 beschikbaar voor coronapatiënten.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral van mens op mens via nies- en hoestdruppeltjes. De kans dat je besmet raakt via oppervlakken zoals deurklinken is klein. Deze kans wordt kleiner als je vaak je handen wast.
  • Je kunt de kans op verspreiding flink verkleinen door minstens 1,5 meter afstand te houden van anderen.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbare personen, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.