Uitleg over het coronavirus

Uitleg over het coronavirus
Op deze pagina vind je onze achtergronden, uitlegstukken en interviews rondom het coronavirus.

Wat is het coronavirus?

Het coronavirus behoort tot de familie van virussen waar ook het SARS- en MERS-virus bij horen. 'Corona' is Latijn voor 'kroon'. De virussen danken hun naam dan ook aan hoe ze er onder een microscoop uitzien: sferisch met kleine, kroonachtige stekels. Wetenschappers hebben deze variant het COVID-19-virus genoemd.

Hoe gevaarlijk is het virus?

De gevolgen van de uitbraak zijn nog moeilijk te voorspellen, omdat er nog veel onderzoek nodig is om erachter te komen hoe gevaarlijk en besmettelijk het virus nu precies is. Het RIVM legt uit dat we nog geen afweerstoffen hebben, omdat het een nieuw virus betreft. Om deze reden worden naar verwachting veel mensen ziek, waardoor statistisch gezien ook meer mensen zware symptomen zullen vertonen.

Hoe voorkom ik besmetting?

Iedereen in Nederland wordt geacht thuis te blijven bij verkoudheidsklachten, koorts of hoestklachten en sociaal contact te vermijden. Ook worden mensen opgeroepen om zoveel mogelijk thuis te werken of de werktijden te spreiden. Door de sluiting van scholen, restaurants, bioscopen, sportclubs et cetera en het afgelasten van evenementen zet het kabinet in op social distancing. Dit betekent dat je zo min mogelijk naar buiten gaat en 1,5 meter afstand van anderen moet houden op straat of bij het doen van boodschappen. Je mag nog gerust een rondje hardlopen, fietsen, wandelen en de hond uitlaten.

Risicogroepen worden geadviseerd om zo min mogelijk gebruik te maken van het openbaar vervoer. Ook wordt aangeraden om bezoek aan deze personen zoveel mogelijk te beperken. Tot de risicogroepen behoren ouderen en andere kwetsbare personen, zoals hartpatiënten en mensen met diabetes, kanker of een hoge bloeddruk. Over het algemeen lopen mensen boven de 65 jaar wat meer risico en zijn vooral tachtigplussers kwetsbaar.

Het RIVM raadt daarnaast aan om regelmatig je handen goed te wassen, in de binnenkant van je elleboog (of in een papieren zakdoekje) te hoesten en te niezen, geen handen te schudden en ander lichamelijk contact (behalve contact met je partner) te vermijden.

Waar is het coronavirus ontstaan?

Vermoedelijk is het virus opgedoken op een markt in de Chinese miljoenenstad Wuhan waar ook wilde dieren verhandeld werden. Wetenschappers denken dat het coronavirus is ontstaan bij vleermuizen en vervolgens - mogelijk via een andere diersoort - is overgedragen op mensen.
Hoe social distancing ons helpt tegen verspreiders als 'patiënt 31'
103
Video
Hoe social distancing ons helpt tegen verspreiders als 'patiënt 31'

Hoe groot is de uitbraak?

Het coronavirus brak in december 2019 uit in China. Volgens de Chinese autoriteiten zijn sindsdien ruim 80.000 mensen in het land besmet geraakt. Het epicentrum van de uitbraak is Wuhan, de hoofdstad van de provincie Hubei. Inmiddels zijn wereldwijd meer dan 200.000 mensen besmet geraakt met het COVID-19-virus. Na China zijn de meeste besmettingen gemeld in Italië. Daarnaast zijn ook in Iran, Spanje en Duitsland veel mensen geïnfecteerd met het virus.

Wat zijn de symptomen?

Besmettingen met het coronavirus kunnen leiden tot een groot aantal symptomen, waaronder koorts, hoesten, kortademigheid en moeite met ademen. Milde symptomen lijken op een gewone verkoudheid en griepverschijnselen. In het ergste geval leidt infectie met het coronavirus tot een longontsteking, acute luchtwegeninfecties, nierfalen en overlijden.

Hoe wordt het virus overgedragen?

Net als andere coronavirussen kan ook dit virus via druppels worden overgedragen van mens op mens. Die druppels ontstaan als een besmette persoon uitademt, hoest of niest. Het virus kan zich ook verspreiden via besmette oppervlakken zoals trapleuningen of deurklinken. Afhankelijk van het materiaal kan het virus bij kamertemperatuur enkele uren tot enkele dagen overleven. Hier wordt nog volop onderzoek naar gedaan.

Het RIVM benadrukt dat het belangrijk is om je handen vaak te wassen, omdat de kans op besmetting via oppervlakten erg klein is bij een goede persoonlijke hygiëne.

Hoe besmettelijk is het virus?

Het is nog onduidelijk hoe besmettelijk het virus precies is. Geschat wordt dat tussen de twee en drie mensen besmet raken voor elke persoon die een infectie met het virus oploopt. Bij mazelen ligt dit bijvoorbeeld rond de tien mensen per persoon. Wederom is het belangrijk om je te realiseren dat er nog weinig bekend is over het virus en dat nog niet alle cijfers en feiten voorhanden zijn.

Ben je besmettelijk tijdens incubatie?

De incubatietijd is de periode waarin een drager besmet is met het virus, maar nog geen symptomen vertoont. Deze ligt voor het COVID-19-virus tussen de één en de veertien dagen. De kans dat iemand het virus al verspreidt voordat hij of zij symptomen heeft, is voor zover bekend klein.

Het RIVM benadrukt dat iedereen klachten en symptomen anders ervaart. Patiënten die naar hun klachten zijn gevraagd, zeggen bijvoorbeeld dat ze al enkele dagen moesten hoesten en dat ze dit als hun eerste symptoom zien. In de praktijk kunnen ze echter eerder een loopneus hebben gehad, maar dit niet als klacht hebben ervaren. Ook mensen die dus niet doorhebben dat ze besmet zijn, kunnen het virus al verspreiden.

Om deze reden adviseert het RIVM nadrukkelijk om ook bij lichte klachten, zoals een snotneus, thuis te blijven.

Werken gezichtsmaskers?

Ja, maar voor een korte periode én als je goed weet hoe je ermee moet omgaan. Ook werkt het alleen in het geval het virus door grote druppels wordt overgedragen. Bovendien hebben zorgmedewerkers ze harder nodig dan burgers. Het RIVM en het kabinet roepen dan ook op ze in te leveren.

2019-nCoV, COVID-19 of SARS-CoV-2?

De benaming van het nieuwe coronavirus zorgt nogal eens voor verwarring. Hopelijk biedt deze uitleg duidelijkheid. Gezondheidsorganisatie WHO koos in het begin voor de tijdelijke naam 2019-nCoV, terwijl het virus eigenlijk officieel SARS-CoV-2 heet. De organisatie vond deze naam - die wel door het Nederlandse RIVM wordt gebruikt - te verwarrend, omdat het te veel doet denken aan de SARS-uitbraak in 2002.
Inmiddels heeft de WHO ervoor gekozen om de tijdelijke naam 2019-nCoV te vervangen door het simpelere COVID-19-virus. Je raakt dus besmet met het SARS-CoV-2 (gebruikt door RIVM) of COVID-19-virus (gebruikt door WHO) en je overlijdt aan de ziekte COVID-19. NU.nl heeft ervoor gekozen om de benamingen van de WHO aan te houden. We gebruiken coronavirus als synoniem voor dit virus.
Tip de redactie