Koning Willem-Alexander doet mogelijk afstand van de miljoenensubsidie die hij krijgt voor Kroondomein Het Loo, het natuurgebied rond Paleis Het Loo op de Veluwe. Als hij de subsidie toch wil behouden, mag hij het gebied niet meer drie maanden per jaar afsluiten, vermoedelijk om daar te jagen. De koning en De Oranjes hebben een lange geschiedenis met het paleis en het bos eromheen.

Het paleis en Kroondomein Het Loo, gelegen in Apeldoorn en de gemeenten Nunspeet en Epe, bestaan al ruim driehonderd jaar.

Stadhouder Willem III kocht in 1684 het kasteel Het Oude Loo, met daarbij een park van zo'n 200 hectare. Ook kocht hij een belang in het nabijgelegen bos van 3.000 hectare bij Hoog Soeren. Een jaar later begon de bouw van een jachtslot naast Het Oude Loo, dat later Paleis Het Loo zou worden. Er moest van Willem III een Franse tuin komen, die zich qua pracht en praal zou kunnen meten met de tuinen van Versailles.

Tekening van Paleis het Loo, gemaakt rond 1800.

Tekening van Paleis het Loo, gemaakt rond 1800.
Tekening van Paleis het Loo, gemaakt rond 1800.
Foto: BrunoPress

Koningen Willem I, II en III waren in de negentiende eeuw de eigenaar van het paleis en breidden het park uit. Overigens hadden ze ook een rol in de plaatselijke politiek en voorzagen ze de (arme) burgers van giften.

Koningin Wilhelmina ging daarmee verder en vormde Kroondomein het Loo, dat bestaat uit het Staatsdomein, boswachterij Hoog Soeren en het Paleispark. De koningin, die dol was op het paleis en hier ook de laatste veertien jaar uit haar leven doorbracht, schonk het aan de Nederlandse staat (het volk). Het beheer ervan is de verantwoordelijkheid van de koning, Willem-Alexander dus. Die situatie is tot vandaag de dag ongewijzigd.

Prinses Wilhelmina (overleden in 1962) bij de paleistuin in 1960.

Prinses Wilhelmina (overleden in 1962) bij de paleistuin in 1960.
Prinses Wilhelmina (overleden in 1962) bij de paleistuin in 1960.
Foto: ANP

Vaak decor van koninklijke evenementen

Het gebied bestaat anno 2021 uit zo'n 8.400 hectare bos, 1.700 hectare heidevelden, 250 hectare landbouwgrond en 50 hectare met bebouwd oppervlak en tuinen.

De Nederlandse staat is dus de eigenaar van het gebied, maar koning Willem-Alexander draagt de titel 'heer van Het Loo' met zich mee. De heer van Het Loo heeft patronaatrecht en mocht de predikant, de koster en onderwijzer van het paleis benoemen. In de huidige tijd heeft de titel geen functie meer.

Het gebied wordt vaak gebruikt als locatie voor koninklijke evenementen. Zo vierde Willem-Alexander er in 2007 zijn veertigste verjaardag en ontving hij er in 2014 prins Albert van Monaco. Overigens woonden prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven van 1967 tot 1975 in het paleis. Daarna verhuisden ze naar het nabijgelegen Huis Het Loo.

Kroondomein Het Loo

Dicht tijdens het jachtseizoen

Willem-Alexander krijgt elke vijf jaar een subsidie van 4,7 miljoen euro voor Het Loo, die hij kan gebruiken voor het onderhoud van het gebied. Woensdag werd bekend dat de koning de subsidie alleen mag houden als het park minstens 358 dagen per jaar open is (dus het mag een week gesloten zijn per jaar).

Dit staat ook in voorwaarden van de openstellingssubsidie voor natuurgebied, maar voor de koning is een bewuste uitzondering gemaakt. In de vergunningsvoorschriften staat namelijk geschreven dat de beheerder 1 hectare mag afsluiten "voor zijn persoonlijke levenssfeer", in plaats van de 7.200 hectare die nu drie maanden in het jaar dicht zijn voor het publiek.

Het park is jaarlijks van half september tot Eerste Kerstdag dicht, naar verluidt omdat het jachtseizoen dan is geopend en de koninklijke familie dan gaat jagen. Dit is nooit formeel bevestigd. De jaarlijkse sluiting zou "uit veiligheidsoverwegingen voor de kroondrager" zijn.

Aan die uitzondering moet een eind komen, eisten onder meer natuurbeschermers en de Partij voor de Dieren eerder. Een motie van de partij werd drie jaar geleden aangenomen met steun van onder meer D66 en PvdA. Daar werd geen gehoor aan gegeven vanwege iets wat te maken zou hebben met de "persoonlijke levenssfeer" van de koning, aldus minister Carola Schouten (Natuur) in een eerdere Kamerbrief.

Daar lijkt nu een eind aan te komen: voor de koning gaan per 2022 dezelfde regels gelden als voor anderen die subsidie voor natuurgebieden aanvragen. Als de koning het gebied wil blijven gebruiken voor "zijn persoonlijke levenssfeer", dan krijgt hij geen miljoenensubsidie meer.

We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.