Je ziet ze steeds vaker: suppers die met een schepnetje en afvalbak op hun supboards door de grachten peddelen, op zoek naar zwerfafval. Suppen (stand-up paddling) blijkt dé manier om al die blikjes, lege chipszakken en plastic flesjes uit het water te vissen.

De boardsport groeide de laatste jaren snel in populariteit. En dat het ook een perfecte manier is om zwerfafval op te ruimen ontdekte Nanda van den Ham van supschool El Kombi in Alkmaar toen ze een paar jaar geleden voor het eerst op een board stond. "Ik zag al dat zwerfafval in het water liggen en pakte het automatisch op. Toen ik in 2016 mijn supschool opende, stond meteen vast dat ik clean-ups zou organiseren."

Onder de naam Sup it up organiseert Van den Ham tours in en rond Alkmaar waarbij deelnemers suppend zwerfafval opruimen. "Mensen die meegaan, hoeven geen board te huren. Ze mogen gratis mee. Ze doen immers iets goeds, dat vind ik tof."

Alkmaar is zeker niet de enige stad waar al suppend de grachten worden schoongemaakt. Ook in onder andere Haarlem, Utrecht, Amsterdam en Gouda worden regelmatig supclean-ups georganiseerd.

“Ik zag al dat zwerfafval in het water liggen en pakte het automatisch op. Toen ik in 2016 mijn sup-school opende stond meteen vast dat ik clean-ups zou organiseren.”
Nanda van de Ham

Verpakkingen van afhaalmaaltijden

Naast het opruimen van het zwerfafval wil Van den Ham bewustwording creëren. "Het belangrijkste is dat we onszelf op den duur overbodig maken." Een vermindering van zwerfafval in de Alkmaarse grachten ziet ze helaas (nog) niet.

"2020 is sowieso een raar jaar. Grote evenementen die anders een hoop zwerfafval met zich meebrengen, zien we nu niet." Wat ze wel zien zijn veel verpakkingen van afhaalmaaltijden, blikjes en plastic flesjes. Door corona recreëren mensen veel meer langs de kades en in bootjes en hun afval belandt in het water.

De Plastic Soup Surfer

Waar Van den Hams clean-ups vooral heel nuttig zijn in Alkmaar, pakt Merijn Tinga, alias de Plastic Soup Surfer, het groter aan. Op 31 augustus startte hij met de Wakkere Wegwerpers Tour om aandacht te vragen voor afval scheiden op scholen supt en windsurft hij in zestien dagen van Maastricht naar Schiermonnikoog. "Tijdens de tour gaan we langs scholen om afval scheiden voor leerlingen vanzelfsprekend te maken. Onze kernboodschap is niet zozeer dat we beter moeten recyclen, maar moeten verminderen en hergebruiken."

Afval scheiden op scholen is in Nederland niet centraal geregeld, slechts 10 procent van de scholen doet het zelf. Met de Wakkere Wegwerpers Tour wil Tinga leerlingen bewegen zelf hun burgemeester te benaderen om afval scheiden op hun school mogelijk te maken.

Het is niet zijn eerste succesvolle campagne. Al eerder kitesurfte hij van Scheveningen naar Engeland, supte hij de hele Rijn af en windsurfte hij van Frankrijk naar Nederland. Allemaal om aandacht te vragen voor zwerfafval, de plastic soep en de wegwerpmaatschappij. Tinga: "De wegwerpmaatschappij is de kern van de plastic vervuiling. Door leerlingen afval te laten scheiden op school laat je ze die wegwerpmaatschappij zien."

Ons vuil in cijfers

  • Hoeveel zwerfafval er jaarlijks in Nederland op straat en in het water belandt is lastig te meten. Volgens de stichting Nederland Schoon zijn er schattingen die uiteenlopen van 50 miljoen kilo tot 275 miljoen kilo.
  • Het duurt minimaal twintig jaar voordat kauwgum is afgebroken en minimaal vijftig jaar voor een blikje is afgebroken. Plastic blijft zelfs oneindig in kleine stukjes in de natuur achter.