Steeds meer steden in Nederland worden 'opgeleukt' met streetart. En dan hebben we het niet alleen over de Randstad. Zo is Heerlen één groot openluchtmuseum vol muurschilderingen.

Het is misschien niet het eerste waar je aan denkt: een stad ontdekken door een streetarttour in plaats van een lokale gids die je langs de bekende culturele hoogstandjes leidt. Toch zit Nederland vol eigentijdse stadskunst. Een aantal steden organiseert streetarttours met een route app of gids. Zo kun je voor tours in Rotterdam bijvoorbeeld de app Rewriters-Street Art Route downloaden.

(Foto: Street Art Museum Amsterdam)

Kunst of vandalisme?

Wat is nou het verschil tussen streetart en graffiti? We vroegen het streetart artiest Daan Wille (TeamBlazin): "Voor graffiti word je opgepakt en voor streetart krijg je betaald. Dat is het grootste verschil. We gebruiken dezelfde materialen, maar het doel is anders. Graffiti wordt gezien als vandalisme en is egoïstischer: het wordt vaak gebruikt voor het bekendmaken van de eigen naam, terwijl streetart ook politieke en maatschappelijke tintjes kan hebben en meestal in opdracht wordt gemaakt."

“Voor graffiti word je opgepakt en voor streetart krijg je betaald. Dat is het grootste verschil.”
Daan Wille

In Amsterdam werd tien jaar geleden Street Art Museum Amsterdam opgericht. Doel was stadsdeel Nieuw-West op de kaart zetten door middel van streetart. Anna Stolyarova is de initiatiefnemer. Streetart is meer dan alleen kunst, zegt zij: het zorgt voor diversiteit, educatie en verbinding.

Street art van TeamBlazin in samenwerking met Dopie en Nicky Nahafahik. (Eigen foto)

"Streetart vertelt de verhalen van de mensen uit de wijk, het is laagdrempelige kunst; voor iedereen toegankelijk. Deze zomer is er een grote tentoonstelling; 'Magic Dozen-Street Art in Amsterdam Nieuw-West'. Je loopt langs drie verschillende locaties waar twaalf bekende artiesten hun magie laten zien. Zij hebben zich verdiept in de geschiedenis van Nieuw-West en geven hun visie op het culturele erfgoed van de wijk."

Wille: "Streetart is steeds meer geaccepteerd en groeit aan populariteit. Dat merk ik aan de verschillende opdrachten: ik word gevraagd voor workshops in New York en Italië, maar ook door basisscholen en seniorenclubjes in Nederland. En ik sta net zo goed in de slaapkamer van een stelletje in Amstelveen dat graag een muurschildering wil."

Street art in Nieuw West. (Foto: Street Art Museum Amsterdam)

Heerlen is een ruige stad

Zowel Wille als Stolyarova noemen Heerlen als dé hotspot als het gaat om streetart in Nederland. Stolyarova: "Heerlen heeft veel bereikt in de streetartscene en heeft een fantastische collectie aan muurschilderingen. Heerlen is inderdaad lekker aan het pionieren", vult Wille aan. "Ruige stad, ik noem het ook wel 'het Amsterdam van het zuiden'."

De Koolpiet in Heerlen (Foto: Stichting Street Art Heerlen)

Bekende schilderingen in Heerlen zijn 'De Vreemdeling' en 'De Koolpiet'. Deze muurschildering won in 2016 de Dutch Street Award en verwijst naar het Heerlense mijnverleden. Kunstenaars uit de hele wereld hebben in de stad streetart gemaakt: van grote muurkunst tot kleine beeldjes in vergeten hoekjes.

Een muur van streetart artiest Daan Wille (Foto: TeamBlazin)

Iconen en beschilderde silo's

Andere steden waar je mooie straatkunst kunt bekijken zijn Breda, Leeuwarden, Den Haag, Utrecht en Den Bosch. In Utrecht kun je bijvoorbeeld geschilderde iconen uit de Gouden Eeuw bewonderen. Zoals De Fluitspeler in de wijk Overvecht: een kunstwerk van 30 meter hoog en 10 meter breed. In Den Bosch zijn de enorme beschilderde silo's bij de Verkadefabriek het meest opvallend en in Den Haag kun je alleen al in de wijk Segbroek zo'n veertig grote kunstwerken in de openbare ruimte zien.

Kunstwerk van de Braziliaanse kunstenaarstweeling Os Gemeos in Heerlen. (Foto: Stichting Street Art Heerlen)

In Eindhoven zijn twee locaties die eruit springen: Strijp en De Berenkuil. Zo vind je op het voormalige fabrieksterrein van Philips een van de grootste muurschilderingen: The sound of Strijp S. Een kunstwerk van 66 meter lang en 11 meter breed. Ook in Arnhem is opvallende buitenkunst te zien. De stad organiseert jaarlijks een bijzonder streetartevent: het World Street Painting Festival. Dit jaar is er door de coronacrisis geen normale editie, maar wordt een speciale Street Painting Contest voor kinderen georganiseerd.