Gaat je geplande vakantie niet door en wil je iets nuttigs doen? Draag een steentje bij aan een onderzoeksproject. Breng zwerfafval in kaart, vang waterdiertjes of bestudeer de slaap van een paardenbloem. Aan deze drie citizen science- ofwel burgerwetenschapsprojecten kun je deze zomer meewerken, gewoon bij jou in de buurt. Leuk om te doen én nuttig voor de wetenschap.

Waterdiertjes tellen

Neem een schepnet, zoek een vijver of sloot in de buurt en ontdek het kleine waterleven. Via www.waterdiertjes.nl kun je opzoeken welke diertjes je ziet en het hele jaar door de resultaten doorgeven. Je ziet meteen wat de kwaliteit van het water is, gebaseerd op jouw waarnemingen. Wormen, poelslakken of muggenlarven zijn bijvoorbeeld indicaties van een slechte waterkwaliteit. Kom je vooral libellenlarven, kokerjuffers of watertorren tegen? Dan wijst dat op schoon water.

Met jouw deelname help je onderzoekers van de waterschappen en Wageningen University & Research om een beter zicht te krijgen op de waterkwaliteit. "Het leuke is dat alle wateren onderzocht mogen worden", vertelt onderzoeker Edwin Peeters.

"Daarin zit ook het verschil met wat professionele waterbeheerders doen. Zij komen op een beperkt aantal plaatsen, terwijl burgers ook de vijver in de eigen tuin of de sloot in de buurt kunnen onderzoeken. Zo ontstaat een ruimer beeld van de waterkwaliteit, zodat we beter kunnen bepalen waar er maatregelen nodig zijn."

Op jacht naar zwerfvuil

De plastic soep begint al op je eigen stoep. Wil je in actie komen tegen zwerfvuil? Organiseer een Trash Hunt, alleen of met vrienden of familie. Download de Litterati-app, pak een vuilniszak en ga op jacht. Maak een foto van het zwerfafval dat je tegenkomt en registreer het merk, het materiaaltype en het soort item. De app legt de precieze locatie vast.

Zo creëer je waardevolle data over de omvang, de locatie en de herkomst van zwerfafval voor de Plastic Soup Foundation. Het gevonden zwerfafval ruim je op. Een Trash Hunt is de perfecte voorbereiding voor de wereldwijde opruimactie World Cleanup Day, die dit jaar wordt georganiseerd op 19 september 2020.

Betrap een slapende paardenbloem

Ook paardenbloemen slapen. Ze gaan in de ochtend open en 's middags weer dicht. Museum en onderzoeksinstituut Naturalis wil graag weten in welke omgeving een paardenbloem eerder opent en later sluit. Is er een verband met de plek waar ze groeien? Voor dit onderzoek zijn waarnemingen nodig uit heel Nederland.

“Kennis over bloemenslaap geeft meer inzicht in het lokale voedselaanbod voor insecten.”
Barbara Gravendeel,

Wil je meedoen? Lees de instructies, zoek een paardenbloem bij jou in de buurt en geef zo nauwkeurig mogelijk door hoe laat de bloem opent en weer sluit. Leuk om te doen, zeker ook voor kinderen, én het levert bruikbare kennis op. "Over bloemenslaap is heel weinig bekend", vertelt onderzoeker Barbara Gravendeel. "Terwijl het heel belangrijk is voor bestuivers, zoals bijen, hommels en vlinders. Kennis over bloemenslaap geeft meer inzicht in het lokale voedselaanbod voor insecten."

Niet alleen voor de wetenschap, maar ook voor deelnemers zelf zijn de onderzoeksprojecten leuk en leerzaam, denken de onderzoekers. Zoals het paardenbloemonderzoek. "Als je doorhebt wanneer paardenbloemen in een weiland of berm sluiten, kun je deze terreinen met een beetje geduld van geel naar groen zien verkleuren", vertelt Gravendeel. "Ze sluiten allemaal tegelijk. Dat is indrukwekkend om mee te maken."