Waar de ene werknemer met gemak zijn takenlijst vanuit huis afvinkt, wordt de ander juist minder productief wanneer collega's en de baas uit het gezichtsveld zijn. Wat maakt iemand tot een onverstoorbare thuiswerker?

Op papier gedijen introverte mensen goed wanneer ze vanuit huis werken, terwijl extraverte mensen, die zich op kantoor opladen aan sociale contacten met collega's, thuis minder gemotiveerd zijn. Maar de werkelijkheid ligt altijd genuanceerder, zegt arbeidspsycholoog Tosca Gort.

Zij denkt dat bepaalde karaktereigenschappen zeker een rol kunnen spelen bij hoe goed iemand thuis kan werken. Bijvoorbeeld 'consciëntieusheid' (of ordelijkheid), een van de Big Five-persoonlijkheidskenmerken die vaak door arbeidspsychologen gebruikt worden.

"Consciëntieusheid wil zeggen dat je punctueel, ambitieus en gedisciplineerd bent", zegt Gort. "Het zijn mensen die niet tevreden zijn met een 5 of 6, maar die op zijn minst een 8 willen halen. Je kunt je voorstellen dat zij een drang hebben om ook thuis zo goed mogelijk te presteren."

De omgeving speelt een grote rol

Maar de omgeving waarin iemand zit, is net zo goed van invloed op iemands thuiswerkprestaties. "Als je als extravert persoon een heel hectisch leven leidt, kan thuiswerken rust geven. Andersom kan het voor introverte mensen, die helemaal gallisch worden van de kantoortuin, juist moeilijk zijn om thuis te werken. Zij hebben meer behoefte aan diepgaande gesprekken en kunnen zich nu minder verbonden voelen met andere collega's."

Mensen die efficiënt kunnen thuiswerken, kunnen zich goed afsluiten van prikkels en stellen grenzen aan hun bereikbaarheid, zegt breinexpert Mark Tigchelaar, gespecialiseerd in cognitieve neuropsychologie. Dat zijn vaardigheden die aan te leren zijn.

“Mensen willen snel reageren op een vraag van een collega, omdat ze bang zijn anders de suggestie te wekken niet aan het werk te zijn.”
Mark Tigchelaar, breindeskundige

"Mensen hebben de neiging snel te reageren op een vraag van een collega via Slack of Teams, want ze zijn bang anders de suggestie te wekken dat ze niet aan het werk zijn", zegt Tigchelaar. "Maar daardoor word je uit je concentratie gehaald. Mensen die goed kunnen thuiswerken, laten van tevoren weten hoe snel ze reageren en wanneer ze niet gestoord mogen worden."

Een e-mail lezen en tegelijkertijd een telefoongesprek voeren gaan volgens de breinexpert slecht samen. (Foto: 123RF)

Afleiding maakt je tijdelijk 'dommer'

Want afleiding is funest voor de productiviteit, weet Tigchelaar. "Als ik een telefoongesprek voer en ik krijg ondertussen een e-mail binnen die ik open, wordt mijn IQ tijdelijk 10 punten lager als ik tussen taken wissel. Ik moet opnieuw in het gesprek komen, ben minder scherp en kom slechter uit mijn woorden." Wie vaak afgeleid wordt, heeft bovendien de neiging taken op de lange baan te schuiven. Met als risico dat werknemers zich onvoldaan voelen en 's avonds te lang doorgaan.

“In zwakke bedrijfsculturen, waarin mensen zich niet verbonden met elkaar voelen, komt meer werkweigering voor.”
Tosca Gort, arbeidspsycholoog

Ook de bedrijfscultuur op het werk speelt een rol bij hoe goed werknemers het trekken om lange tijd achtereen vanuit huis te werken. "In zwakke bedrijfsculturen, waarin collega's zich weinig verbonden met elkaar voelen, komt werkweigering eerder voor", zegt Gort. "Werknemers voelen zich dan minder verantwoordelijk voor het bedrijf en melden zich eerder ziek."

Andersom werkt een sterke bedrijfscultuur, die bijvoorbeeld veel sociale activiteiten via Zoom organiseert, juist stimulerend. Gort: "Als het systeem heel positief is ingericht, gaan werknemers zich ook positiever gedragen."

Tips om je concentratievermogen te trainen

  • Stel een 'buut vrij'-periode in, waarin je helemaal niet gestoord mag worden
  • Schrijf op waar je afgeleid van raakt en bekijk aan welke van die afleidingen je iets kunt doen en welke je moet accepteren
  • Voor werkgevers: zorg voor verbinding tussen collega's door gezellige activiteiten te organiseren