Vanaf maandag gaan de scholen weer open. Dat is niet voor alle kinderen iets om naar uit te kijken. Naar schatting 10 procent van alle kinderen in het basisonderwijs wordt gepest. Voor hen was de lockdown een welkome adempauze. "Mijn zoon bloeide thuis helemaal op. Hij is een heel ander kind."

Het ging de afgelopen tijd veel over kinderen in kwetsbare situaties, voor wie thuis geen veilige plek is of voor wie het thuisscholen om welke reden dan ook niet lukte. Volgens Giti Bán, werkzaam bij Stichting School en Veiligheid, is het goed dat die aandacht er was en blijft. Maar er is óók een grote groep kinderen voor wie de lockdown een welkome adempauze was.

Volgens cijfers van de onderwijsinspectie wordt 10 procent van de kinderen in het basisonderwijs gepest. Bán hoort van de vertrouwenspersonen met wie zij werkt dat het voor veel van die kinderen een verademing is dat ze niet naar school hoeven.

“Mijn kind is ontspannen, heeft veel meer plezier en speelt meer buiten met andere kinderen. Ik herken hem bijna niet meer terug.”
Moeder Jolanda

Niet meer op je hoede

Een van die kinderen is de zoon van Jolanda (echte naam bekend bij de redactie). Zij zag haar 4,5 jaar oude kind, die wat klassen oversloeg en nu in groep 3 zit, ineens van een angstig en onzeker jongetje veranderen in een vrolijk, ondernemend en creatief kind dat in een paar weken tijd veel zelfvertrouwen kreeg.

"Doordat de spanning die het gepest op school met zich meebracht verdwenen is, hoeft hij niet voortdurend op zijn hoede te zijn. Dat geeft ruimte om zich op positieve dingen te richten. Hij is meer ontspannen, heeft veel meer plezier en speelt meer buiten met andere kinderen. Ik herken hem bijna niet meer terug."

“11 mei is een kans om opnieuw met elkaar af te spreken hoe je met elkaar omgaat, en om kinderen die zich onveilig voelen het gevoel te geven dat ze gezien worden.”
Giti Bán, Stichting School en Veiligheid

Lockdown leermoment voor scholen

Marjan de Oude is pedagoog en hoort in haar praktijk veel meer van dat soort verhalen - kinderen die ontspannener zijn, beter slapen, zich beter kunnen concentreren op hun schoolwerk en zich sociaal-emotioneel ineens veel beter ontwikkelen.

"Ik sprak vanmorgen nog een moeder van een meisje van acht dat in de afgelopen weken enorm is opgebloeid. Ze maakt zich grote zorgen over komende maandag. Ze is bang dat het pesten dan opnieuw begint."

Volgens pedagoog en socioloog Mieke van Stigt, auteur van het boek Alles over pesten, zijn er veel ouders die nu zien dat hun kind zich buiten school veel beter ontwikkelt, omdat het zich veiliger voelt en zich beter kan concentreren. In die zin kan de lockdown volgens haar een leermoment voor scholen zijn.

“Pesten is altijd het resultaat van een onveilige situatie. De manier waarop de school daarmee omgaat is van cruciaal belang.”
Mieke van Stigt

"Nog te vaak wordt de schuld gelegd bij het kind dat gepest wordt. Terwijl pesten altijd het resultaat is van een onveilige situatie. De manier waarop de school daarmee omgaat is van cruciaal belang."

De school als veilige plek

Volgens De Oude kan het voor scholen inderdaad een kans zijn om opnieuw te kijken wat voor plek ze voor kinderen willen zijn - voor álle kinderen, dus ook voor kinderen die zich er niet veilig voelen. Alleen in een situatie waarin kinderen zich veilig en geborgen voelen, komen ze toe aan de ontwikkeling van hun talenten.

Stichting School en Veiligheid maakte een stappenplan voor scholen om vanaf 11 mei weer op te starten. Bán: "Het is een kans om opnieuw met elkaar af te spreken hoe je met elkaar omgaat. En om kinderen die zich nooit veilig hebben gevoeld het gevoel te geven dat ze gezien worden en dat er vertrouwenspersonen zijn bij wie ze terechtkunnen. Zodat de school een plek wordt waar álle kinderen graag naartoe gaan."