1,5 meter afstand houden blijkt in de praktijk niet altijd gemakkelijk. De een houdt liever 3 meter afstand, de ander gaat er wat losser mee om. Er wordt wat af gekibbeld in de supermarkt en op straat. Hoe spreek je je omgeving het beste aan op onwenselijk gedrag omtrent de coronamaatregelen?

Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit, adviseert om het zakelijk en vriendelijk te houden als je anderen aanspreekt. "Door iets vriendelijk te zeggen word je ook niet als een aansteller gezien", weet ze. "Laatst kwam iemand bij mij aan de deur wel erg dichtbij. Toen zei ik: 'Zullen we proberen op 1,5 meter afstand te blijven?'"

Hij had daar een ander idee over dan ik. Beter is om die 1,5 meter niet te bediscussiëren, maar vanuit jezelf te spreken. Dus ik zei: 'Voor mij is deze afstand goed, vindt u dat oké?'"

“We worden nu gedwongen onszelf te trainen in zelfbeheersing. Dat is een positieve kant van de crisis.”
Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie

Snel reageren

Verzorger Henriette te Koppele (56 jaar) uit Emmeloord stoort zich aan de jeugd in de buurt van haar Jumbo-supermarkt "Als je ze erop aanspreekt, beginnen ze te lachen of schelden ze je uit. Of ze zeggen dingen als: krijg zelf toch corona", vertelt ze. "Het maakt me boos en verdrietig. Ik spreek ze er wel op aan. Dan maak ik op afstand gebaren of herinner ik ze aan de regels. Soms word ik bang van de felheid waarmee mensen reageren."

Over het algemeen reageren mensen defensief als ze aangesproken worden op gedrag, weet Vonk. Daarom werkt het vaak goed om te communiceren vanuit een 'ik-boodschap'. "Maak duidelijk wat iets met jou doet en laat je eigen kwetsbaarheid zien", legt ze uit. De praktijk is in het geval van de coronamaatregelen echter weerbarstiger. "Je moet snel reageren als iemand al op je lip staat. Ik geloof dat je er op zo'n moment goed aan doet een stap opzij te zetten en bijvoorbeeld te roepen: pas op, 1,5 meter. Zo laat je zien dat je schrikt."

“"Als ik mensen aanspreek beginnen ze te lachen of schelden ze me uit: krijg zelf corona.”
Henriette te Koppele

Op je tong bijten

Vrachtwagenchauffeur Thijs van Lent (36 jaar) uit Oosterhout ergert zich regelmatig in de supermarkt. "Dan sta ik iets te zoeken in een schap en staat er meteen iemand achter mij te zuchten omdat diegene ook op die plek moet zijn", vertelt hij. "Ik ben niet iemand die snel op de kast te jagen is, maar afgelopen zaterdag gebeurde het drie keer. Toen moest ik wel even op mijn tong bijten."

Hoe frustrerend de situatie ook is, volgens Vonk kunnen we onze emoties op het moment zelf beter parkeren. "Met communiceren reageren we vaak op de lading en niet op de inhoud. Dus hóe iemand iets zegt in plaats van wát iemand zegt." Zelfbeheersing is hierbij noodzakelijk. "We worden nu gedwongen deze vaardigheid te trainen. Dat is een positieve kant van de crisis", denkt de hoogleraar. "Als je toegeeft aan boosheid, krijgt het een escalerende werking. Zet eerst je emotie even opzij."

Saamhorigheid, knikjes en glimlachjes

Het samen waarborgen van de maatregelen levert ook veel positieve reacties op straat op, merkt logopedist Annemieke Bloedjes (35 jaar) uit Almere. "Er zijn mensen die het zien en waarderen als je wel afstand houdt. Als ik bijvoorbeeld even het gras inloop om iemand te passeren en diegene vervolgens glimlacht of knikt. Of als ik in de winkel een stap achteruit doe, zodat personeel erlangs kan en zij mij vervolgens bedanken. Dat is niet nodig, maar het is fijn om te zien dat niet iedereen het overdreven vindt."