Nu het coronavirus de mensheid binnenhoudt, lijken in stedelijke gebieden meer wilde dieren op te duiken. Herten wandelen door Londense buitenwijken, wilde geiten bevolken een dorp in Wales en coyotes laten zich zien in Amerikaanse steden. Hoe zit dat?

"We dénken dat er meer dieren de stad in trekken, want we zien er meer", zegt de Rotterdamse stadsecoloog André de Baerdemaeker. Dat betekent niet dat het zo is. Voorheen waren ze er ook, maar slopen ze 's nachts rond op zoek naar eten.

"Door de rust op straat durven allerlei dieren zich nu overdag te vertonen. Ze worden minder opgejaagd. Een merel die wormen verzamelt op een sportveldje moet normaal steeds voor ons vluchten. Nu kan hij rustig doorwerken. Die massa's herten in Londen waren er al, maar verschuilden zich overdag."

“Een merel die wormen verzamelt op een sportveldje moet normaal steeds voor ons vluchten. Nu kan hij rustig doorwerken”
Andre de Baerdemaker

Muitende zwijnen

Lennard Jasper is boswachter op en rond de Veluwe. Volgens hem is het te vroeg om grote veranderingen vast te stellen in het gedrag van herten, reeën en ander wild. Maar hij kreeg vorige week wel de eerste melding van muitende wilde zwijnen. "In de dorpen is het nog vrij druk met mensen. Maar vanaf drie kampeerterreinen bij Garderen, grenzend aan de bebouwde kom, werd overlast ervaren. Daar zijn in het voorjaar normaal veel mensen, nu is het er stil. En dus grijpen zwijnen hun kans, op zoek naar eten."

Zwijnen zijn volgens de boswachter brutaler dan herten. Bij een totale lockdown verwacht Jasper grotere veranderingen. "Wilde dieren zijn ingesteld op onze aanwezigheid in de natuur. Als wij wegblijven, raken zij in de war. Dan laten ze zich sneller elders in de bossen zien, of trekken ze de bewoonde wereld in."

Herten struinen rond in Londense buitenwijk
51
Herten struinen rond in Londense buitenwijk

In Amerikaanse steden melden veel inwoners meer dieren te zien dan voor de coronacrisis. Stanley Gehrt is professor wildlife ecology aan de Amerikaanse Ohio State University. Hij bestudeert het gedrag van coyotes in en rond Chicago. Wilde dieren worden nu zichtbaarder, vertelt hij aan NU.nl.

“Zelfs echte nachtdieren zoals wasberen draaien hun dagritme om als dat gunstig is voor hun voedselvoorziening”
Stanley Gehrt

"Coyotes zijn hier normaal 's nachts actief, om mensen te ontwijken. Maar in de natuur zijn het dag- en nachtdieren, dus hun ritme omgooien is geen probleem. Zelfs echte nachtdieren zoals wasberen draaien hun dagritme om als dat gunstig is voor hun voedselvoorziening."

Een andere verklaring voor de ogenschijnlijke wildgroei aan wild, is volgens de ecologen simpelweg het feit dat mensen er meer bij stilstaan. We zijn thuis, kijken meer naar buiten en hebben meer rust om op te letten. Of de stilte op straat ook gaat zorgen voor een échte toename van wild in stedelijk gebied, laat zich volgens De Baerdemaeker lastig voorspellen. "Ecologie is ingewikkelder dan het weer. Het kan bijvoorbeeld zijn dat meer jonge vogels het nu redden. Maar dat hangt ook af van zaken als rupsenpiek en luchtkwaliteit."

Minder roadkill

Gehrt voorspelt dat de coronastilte in ieder geval de hoeveelheid roadkill op veel plaatsen zal verlagen: '70 procent van de coyotedoden in de stad wordt veroorzaakt door een aanrijding." Ook in Nederland zal minder wild sneuvelen in het verkeer, verwacht Maurice La Haye van de Zoogdiervereniging. De eerste positieve signalen zijn er. "In een speciale app doen waarnemers melding van doodgereden otters. In januari en februari waren dat er elke dag wel een of twee. Maar nu is het behoorlijk stil in de app." La Haye vermoedt dat ook reeën, marters, dassen en kerkuilen makkelijker heelhuids oversteken.

Enige kans dat corona de manier waarop mensen en wilde dieren samenleven structureel zal veranderen? Gehrt: "Dat bepaalde wilde dieren het redden in verstedelijkt gebied, komt door hun aanpassingsvermogen. Die eigenschap zal ze na corona ook helpen." Als de mens zijn ruimte weer claimt, trekken de dieren zich gewoon weer terug in hun heggen en holen. De Baerdemaeker: "Het zou me niks verbazen als we de natuur meer gaan waarderen. Het zou toch winst zijn als we meer gaan genieten van wat er in onze wijk fluit en fladdert?"