Het Huidfonds waarschuwde onlangs dat de huid droog en beschadigd raakt door het vele handen wassen, wat tot minder bescherming tegen schadelijke indringers leidt. Geldt dat ook voor virussen en wat kun je doen tegen die droge handen?

De vraag naar handcrème is de afgelopen weken in rap tempo gestegen, zowel in Nederland als in de rest van Europa. Logisch: veel mensen kampen met schrale handen na al dat wassen.

Een waarschuwing van het Huidfonds om de handen goed te verzorgen droeg bij aan die run op handcrème. "Van veel wassen worden handen droog en raakt de huid beschadigd, wat juist tot minder bescherming tegen bacteriën en schimmels leidt", aldus het Huidfonds.

“Handcrème, voetcrème, billencrème, het maakt echt niks uit. Dat is pure commercie.”
Menno Gaastra, dermatoloog

Dat betekent niet dat droge handen kunnen zorgen voor besmetting met het coronavirus, aldus viroloog Marion Koopmans. "Het coronavirus kan niet binnendringen via je huid, maar hecht zich aan slijm en vocht, zoals in de neus. De huid is geen route waardoor het virus kan binnenkomen. Het virus kan ook niet binnenkomen door wondjes op je hand."

Pas op voor je vetlaagje

Je handen drogen zeker uit door het vele handen wassen, vertelt dermatoloog Menno Gaastra. "Water droogt de handen uit en zeep al helemaal. Als je daarnaast ook nog handalcohol gebruikt, gaat de uitdroging nog sneller. Dat komt door het wegwassen van het beschermende vetlaagje wat op de huid zit."

Dat vetlaagje zorgt ook voor bescherming, voornamelijk tegen bacteriën en schimmels. "Denk aan de scheuren in een droge rivierbedding. Via die barsten kunnen bacteriën makkelijker binnenkomen." Een paar virussen, zoals het herpesvirus, kunnen via die manier binnendringen, zegt Koopmans. "Maar het coronavirus niet."

“Wie niet genoeg smeert, kan binnen een week eczeemachtige klachten krijgen.”
Menno Gaastra, dermatoloog

Omdat droge handen niet prettig zijn, blijft het fijn om te smeren. Als je aanleg hebt voor eczeem of als je je handen niet insmeert tussen het vele wassen en ontsmetten door, kun je binnen een week eczeemachtige klachten krijgen, zegt Gaastra. "Je huid wordt dan droog, kan rood worden en schilferen. Dat kan leiden tot pijnlijke handen."

Hoe verzorg je droge handen?

Als je huid op een schilderij lijkt waar barstjes in de verf zitten, kun je beter gaan smeren, aldus de dermatoloog. "Je kunt elke crème of zalf gebruiken die je maar wil, als het maar een vette is. Het hoeft niet per se handcrème te zijn. Handcrème, voetcrème, billencrème, het maakt echt niks uit. Dat is pure commercie."

Vaseline werkt door zijn vetheid het beste, vertelt Gaastra. "Dat trekt niet snel in, maar dekt de huid af, waardoor er minder water verdampt en je huid minder snel uitdroogt. Vaseline kan wel onhandig zijn omdat je handen dan een tijdje vet blijven. Mix het daarom met wat crème of glycerine, dan trekt het beter in."

Gaastra adviseert om geen (body)lotion te gebruiken. Daar zit vaak veel water in, wat je handen alleen maar meer uitdroogt. Als water het eerste bestandsdeel op de ingrediëntenlijst is, belooft dat niet veel goeds, aldus de dermatoloog. "Glycerine is ook niet vet genoeg. Kies daarnaast liever niet voor geparfumeerde producten. Een huid die niet in goede conditie is, kan allergisch gaan reageren op parfum."

Volgens de dermatoloog zijn er genoeg alternatieven voor handcrème, dus dat rennen naar de winkel kan worden veranderd in een wandeltempo. "Smeren en invetten is goed. Maar het is belangrijk dat mensen zich niet blind staren op die tubes handcrème."

Meld je aan Wil je elke avond een update van het laatste coronanieuws ontvangen?

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in de sportwereld in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral van mens op mens via nies- en hoestdruppeltjes. De kans dat je besmet raakt via oppervlakken zoals deurklinken is klein. Deze kans wordt kleiner als je vaak je handen wast.
  • Je kunt de kans op verspreiding flink verkleinen door minstens 1,5 meter afstand te houden van anderen.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbare personen, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.