Popfestival Grasnapolsky verkaste vorig jaar van Radio Kootwijk op de Veluwe naar het Groningse Scheemda, 175 kilometer verderop. Ook festivals zoals A Day at the Park of North Sea Jazz verruilden hun locatie in het verleden. Wat zijn de risico's wanneer een festival naar een heel andere plek verhuist?

In het vlakke, groene landschap van het oosten van de provincie Groningen kun je een rondje om je as draaien zonder de horizon uit het oog te verliezen. Hier, in een voormalige kartonfabriek in Scheemda, vindt komend weekend popfestival Grasnapolsky plaats. De zevende editie van het festival wordt voor de tweede keer op deze plek gehouden.

"We hebben vijf jaar in Radio Kootwijk gezeten, wat een prachtige plek is, maar die ook zijn grenzen heeft", vertelt Grasnapolsky-directeur Mariska Berrevoets. "We wilden het festival graag verfrissen met een nieuwe locatie die het publiek kon ontdekken."

Grasnapolsky is lang niet het enige festival dat verhuisde in de afgelopen jaren. A Day at the Park vertrok van Amsterdam naar Rotterdam, het Utrechtse Central Park Festival verhuisde van grasweide Strijkviertel naar Park Transwijk en in 2007 verplaatste het North Sea Jazz Festival na 31 jaar edities van Den Haag naar Rotterdam.

'Festival moet niet te licht denken verhuizing'

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een festival voor een andere plek kiest, zegt Marisa de Brito, lector Events & Placemaking aan de Breda University of Applied Sciences. "De contractovereenkomst met de locatie loopt af, of evenementen worden door de stad verspreid om de drukte voor inwoners van dat gebied te verminderen." Volgens De Brito moet een beslissing over een verhuizing niet lichtzinnig worden gemaakt, want er kleven een aantal risico's aan vast.

“Dat de nieuwe locatie helemaal in het noorden van het land ligt, merk je wel”
Mariska Berrevoets, directeur Grasnapolsky

Bijvoorbeeld dat een deel van het publiek afhaakt. Dat speelde ook een rol voor de organisatie van Grasnapolsky. "Met zo'n grote verandering kan je publiek denken: als het festival naar Groningen verhuist, gaan we dit jaar wat anders doen", zegt Berrevoets. "Een deel van de bezoekers hing erg aan Radio Kootwijk. Maar we hebben een avontuurlijk publiek dat komt om muziek en onbekende plekken te ontdekken en dat uiteindelijk deels toch met ons meereist."

En waar het op de Veluwe om 23.00 uur stil moest zijn, kunnen de festivalgangers in de fabriek in Scheemda door tot diep in de nacht. Toch loopt de kaartverkoop nog niet zo hard als tijdens eerdere edities. "Scheemda ligt op maar 25 minuten afstand, maar het is nog niet zo bekend. We proberen zieltjes in Groningen te winnen door een pendelbus van Groningen-Stad naar het festivalterrein te rijden, maar de ontwikkeling van een nieuw publiek heeft natuurlijk even tijd nodig", zegt Berrevoets.

Festival Grasnapolsky in 2015 op de locatie Radio Kootwijk. (Foto: Grasnapolsky)

Sociale media kunnen de verhuizing vergemakkelijken

Een tweede risico is volgens De Brito dat het festival een kenmerkende sfeer en identiteit kwijtraakt. "Het publiek kan de sfeer met de plek associëren. Dan voel je het wel als je naar een andere plek verhuist. Maar tegenwoordig is het met behulp van sociale media al een stuk makkelijker om je publiek goed te leren kennen en een sfeer te creëren."

Zo liet Grasnapolsky het publiek meedenken over de nieuwe locatie. Met video's en foto's werden steeds potentiële locaties, zoals paleis Soestdijk of een oud fort onthuld. Het publiek kon zelf ook locaties insturen. "Zo kun je makkelijker je kernwaarden communiceren en meenemen naar een nieuwe plek", zegt Berrevoets.

Over hun oude kartonfabriek, De Toekomst genaamd, is de organisatie heel tevreden. "Bezoekers waren eerst best sceptisch of we Radio Kootwijk konden overtreffen, maar toen ze de fabriek eenmaal zagen dachten ze: oké, het kan dus wel."