De Musical Awards zijn woensdagavond uitgereikt tijdens het Musical Awards Gala in het RAI Theater. Lazarus, bedacht door David Bowie, werd uitgeroepen tot beste musical en sleepte daarnaast nog drie prijzen in de wacht. NU.nl zoekt uit hoe het Nederlandse musicallandschap erbij ligt.

Musical, dat is maar oppervlakkig vermaak voor de massa. Dat is volgens musicalmakers en -kenners hoe veel vakmensen uit de andere podiumkunsten naar het genre kijken. Zo noemde schrijver Bart Chabot, die het script schreef voor voorstelling Chez Brood, de productie bij de perspresentatie met klem géén musical. Toch won Chez Brood in 2017 de prijs voor beste kleine musical. De makers verschoven het label toen van 'géén musical' naar 'geen traditionele musical'.

"Musical wordt vaak gezien als plat of te populair", zegt musicalkenner Maxim Bezembinder. "Producenten vinden het chiquer om het bijvoorbeeld een muziektheatervoorstelling te noemen." Geheel onterecht, vinden diverse musicaldeskundigen.

Zware thema's zoals oorlog en trauma in een musical

Theaterwetenschapper en eindredacteur van De Nederlandse musical: Emancipatie van een fenomeen Bart Dieho legt uit dat er naast puur amusement veel kracht en gewicht schuilt in het genre. "We zien juist veel drama. Denk aan Ciske de Rat, waarin Ciske getraumatiseerd is door een door hem veroorzaakt incident dat tot de dood van zijn moeder leidde. Of Soldaat van Oranje, waarin de held ziet dat corpsgenoten de foute kant kiezen."

Daarnaast heb je voor het opzetten van een musical enorm veel artistiek talent nodig, benadrukt Frank Sanders, een van de grondleggers van de Nederlandse musical en oprichter van de musicalopleiding Frank Sanders Academie. "Je hebt een componist nodig, een arrangeur, een scriptschrijver, een choreograaf. En daarnaast ook nog de spelers die in het stuk acteren, zingen en dansen", zei hij op NPO Radio 1.

Een laatdunkende houding naar musicals toe is volgens Dieho typisch voor Nederland. "Veel bekende Engelse en Amerikaanse acteurs spelen net zo graag de helft van het theaterseizoen in een musical en de andere helft in een toneelstuk van Shakespeare. In die landen halen ze het niet in hun hoofd om musical op een lager niveau te zetten dan schouwburgtoneel."

Danny de Munk tijdens een repetitie voor Ciske de Rat. (Foto: BrunoPress)

Meer bezoekers voor musicals dan voor cabaret of dans

Maar die houding verandert. De afgelopen jaren verschenen producties zoals Hij Gelooft in Mij en Lazarus, die ook de aandacht en het respect van theaterliefhebbers kregen. Volgens de voorlopige cijfers van het CBS uit 2018 (de meest recente) komt het totaal aantal bezoeken voor musicals uit op ruim 3,2 miljoen. Musicals trokken in 2018 ruim 900.000 bezoekers meer naar het theater dan cabaretvoorstellingen en 2,6 miljoen meer bezoekers dan dansvoorstellingen.

"In de theaters is er een enorme concurrentie tussen de verschillende theatersoorten en tussen musicals", zegt Dieho. "Musical biedt theater èn muziek. Je combineert spel, zang en dans met vaak een verrassende theatervormgeving. Allemaal zeer aantrekkelijke podiumdisciplines waar mensen graag naar kijken."

Soldaat van Oranje naar Engeland

De meest succesvolle musical van Nederland, Soldaat van Oranje, gaat in het najaar in première in Londen. Musicalkenner Bezembinder is erg benieuwd hoe de voorstelling daar gaat lopen. "Het helpt dat het verhaal zich deels in Engeland afspeelt. We hebben toch een gezamenlijke geschiedenis met de oorlog. Maar in Londen zitten alle theater bij elkaar in het West End en voor Soldaat moeten ze straks wat verder reizen. Of bezoekers dat willen, moet nog blijken."

Dieho ziet graag nog veel meer vernieuwing in het musicallandschap, zoals dat meer toneelspelers en musicalartiesten gaan optreden in elkaars producties en dat er aparte opleidingen komen voor musicalschrijvers en -componisten. De komende tijd wordt een laboratorium opgericht, een productiefonds voor experimentele kleine voorstellingen en een leerstoel musical studies. "De interesse voor musical loopt door alle lagen van de bevolking heen. Je kunt het echt niet meer als quasi-volks wegzetten."

Oproep

  • Bezoek jij graag een musical? Waarom wel of waarom niet? Laat het ons weten in de reacties.
Backstage bij Soldaat van Oranje: 'kaalkoppen' en inzingen
305
Video
Backstage bij Soldaat van Oranje: 'kaalkoppen' en inzingen