De herfst is bij uitstek het seizoen voor whiskyfestivals waar je de kou kunt verdrijven met een glas rokerige whisky. Maar er bestaan talloze soorten, smaken, merken en landen. Hoe vind je als leek of als beginnende whiskyliefhebber je weg op een festival?

Mensen die voor het eerst een groot whiskyfestival bezoeken, kunnen snel overweldigd raken door het enorme aanbod. "Je komt in een soort whiskyjungle", zegt connaisseur Teun van Wel. "Je krijgt bij binnenkomst een glas in je hand en hebt keuze uit een paar duizend flessen. Waar begin je? Zonder plan word je knettergek."

Sluit je aan bij een rondleiding

Van 15 tot en met 17 november vindt het International Whisky Festival in Den Haag plaats. Dit is met zo'n vijfduizend bezoekers het grootste en oudste whiskyfestival van Nederland. Volgens kenners is dit evenement bij uitstek geschikt voor beginnende liefhebbers. "Ongeveer 75 procent van de bezoekers is er voor het eerst", zegt Robin brilleman, auteur voor onder andere het blad Whisky Passion.

Op dit festival geven vijf experts gratis rondleidingen langs alle standhouders om bezoekers basiskennis over whisky mee te geven en uitleg te geven over de verschillende soorten. Ook het Whisky Festival Noord-Nederland in Groningen (ieder jaar in maart) biedt deze service.

"Kijk vooral eerst even bedachtzaam rond", zegt whiskykenner Hans Offringa, die boeken over whisky schrijft en samen met zijn vrouw trainingen en lezingen over de drank geeft. "Je kunt niet alles proeven, dus bedenk wat je echt wil proberen. Een whisky kan wel honderden aroma's bevatten."

Hoe proef je een whisky?

  • Kijk naar de kleur: whisky krijgt zijn kleur van het vat waarin ze gerijpt is, het alcoholpercentage en de leeftijd
  • Snuif de geur van de whisky op. Doe dit met korte snuifjes, en ook met ieder neusgat afzonderlijk.
  • Neem een klein slokje. Laat de whisky rondrollen in je mond en ervaar de aroma's.
  • In tegenstelling tot wijn slik je whisky door. Dit omdat de nasmaak erg belangrijk is voor de ervaring.

Drink veel water tussendoor

Whisky heeft een alcoholpercentage van tussen de 40 en 65. "Als je met zo'n drank bezig bent, is het belangrijk om veel water tussendoor te drinken", zegt Offringa.

Volgens brilleman herken je beginnelingen makkelijk aan hun toestand van beschonkenheid. "Zij onderschatten hoe sterk whisky is en hoe snel je daar dronken van wordt. Gevorderde liefhebbers gaan met een andere houding naar zo'n festival."

De meeste whiskyfestivals beschrijven in de huisregels expliciet dat dronken bezoekers worden verzocht weg te gaan. "Het doel is kennis vergaren, plezier hebben en genieten van fraaie whisky - maar geen buitensporig drankgebruik", aldus de organisatie van het whiskyfestival in Den Haag.

Bezoekers op het Whisky Festival Noord-Nederland. (Foto: The Whisky Couple)

Wees geen snob

De whiskyliefhebber onderscheidt zich van sommige wijn- of bierliefhebbers door een afwezigheid van snobisme, zegt Offringa. "Whisky wordt in alle lagen van de bevolking gedronken. Het is een fantastisch sociaal smeermiddel. Bij wijnproeverijen speelt de kijk-mij-nou-eenshouding nog weleens mee."

De gevorderde whiskyliefhebber kan naar het Maltstock Festival, dat ieder jaar in september plaatsvindt. Tweehonderd whiskyliefhebbers kamperen een weekend lang in een oud scoutingkamp in de bossen bij Nijmegen.

Iedereen neemt een fles whisky mee, die 's avonds bij het kampvuur wordt gedeeld. Schenkers met lampjes op hun hoofd vullen de glazen bij in het donker. "Het is een beetje nerdy, maar wel ontzettend gezellig", zegt Offringa.

"Whisky draait om het delen van ervaringen. Je kunt naast een wildvreemde staan en hebt zo een leuk gesprek", zegt Van Wel. "Daar draait het eigenlijk meer om dan om whisky."

De flessen whisky worden gedeeld bij het kampvuur. (Foto: Maltstock Festival)

Overzicht: Welke festivals zijn een bezoek waard?

Zelf nieuwsgierig geworden naar whiskyfestivals? Dit zijn de grootste. Er zijn ook veel kleinschalige proeverijen en evenementen. Schrijf je bijvoorbeeld in bij de nieuwsbrief van een slijterij in de buurt. Daar staan de proeverijen in.

International Whisky Festival Den Haag

Het oudste whiskyfestival van Nederland wordt volgende maand voor de twintigste keer georganiseerd. Er staan 45 standhouders en er worden verschillende masterclasses gegeven.

  • Waar: Grote Kerk, Rond de Grote Kerk 12, Den Haag
  • Wanneer: vrijdag 15 tot en met zondag 17 november, vanaf 17.00 uur
  • Meer informatie

Hielander Whisky Festival - Alkmaar

Het whiskyfestival van Alkmaar vindt jaarlijks in de vijfhonderd jaar oude Grote Kerk plaats. Het productieproces van de whisky komt uitvoerig aan bod en er zijn volop Schotse en Ierse lekkernijen te verkrijgen die goed bij de whisky passen.

  • Waar: Grote Kerk, Koorstraat 2, Alkmaar
  • Wanneer: vrijdag 7 en zaterdag 8 februari 2020
  • Meer informatie

Whisky Festival Noord-Nederland

Op dit festival proef je whisky's, kun je je kennis bijspijkeren op de Whisky School of volg je korte workshops van dertig minuten waarin je bijvoorbeeld je eigen blended whisky maakt.

  • Waar: Der Aa-kerk, Akerkhof 2, Groningen
  • Wanneer: donderdag 27 tot en met zondag 29 maart 2020
  • Meer informatie

Whisky By The Sea - Vlissingen

De zilte zeelucht in Vlissingen combineert uitstekend met een glas verwarmende, amberkleurige whisky. Ook hier heb je proeverijen, masterclasses en boekenstands om alles over de drank te weten te komen.

  • Waar: Arsenaaltheater, Arsenaalplein 1, Vlissingen
  • Wanneer: eind september 2020
  • Meer informatie